Μνημόνιο συνεργασίας υπέγραψαν η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης και το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), θέτοντας τις βάσεις για μια ενισχυμένη συνεργασία στον τομέα της παιδείας στα μέσα, του ψηφιακού εγγραμματισμού και της αντιμετώπισης της παραπληροφόρησης. Η συμφωνία υπεγράφη στο περιθώριο του Alitheia Forum, του πρώτου εθνικού συνεδρίου που είναι αφιερωμένο στη μάχη κατά των ψευδών ειδήσεων και του τοξικού δημόσιου λόγου.
Το τριετές μνημόνιο συνεργασίας υπέγραψαν ο γενικός γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης Δημήτρης Κιρμικίρογλου και ο διευθυντής Κ.Δ και πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΚΕΤΑ Ευάγγελος Μπεκιάρης, παρουσία του προέδρου του Εκτελεστικού Συμβουλίου του European Digital Media Observatory και διευθυντή Προγράμματος στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο της Φλωρεντίας Paolo Cesarini, καθώς και του συντονιστή του Mediterranean Digital Media Observatory (MedDMO) και ανώτερου ερευνητή του Ινστιτούτου Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών του ΕΚΕΤΑ Νικόλαου Σαρρή.
Η συνεργασία εντάσσεται στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής για την Παιδεία στα Μέσα και στοχεύει στη δημιουργία μιας πιο ολοκληρωμένης και συστηματικής προσέγγισης για την ενίσχυση της ικανότητας των πολιτών να αξιολογούν πληροφορίες, να αναγνωρίζουν την παραπληροφόρηση και να συμμετέχουν υπεύθυνα στον δημόσιο διάλογο στο ψηφιακό περιβάλλον.
Ο ρόλος των ευρωπαϊκών δικτύων
Το ΕΚΕΤΑ αποτελεί τον συντονιστή του Μεσογειακού Παρατηρητηρίου Ψηφιακών Μέσων, του περιφερειακού κόμβου του EDMO για την Ελλάδα, την Κύπρο και τη Μάλτα. Το European Digital Media Observatory ιδρύθηκε το 2020 με πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και λειτουργεί ως ένα από τα σημαντικότερα ευρωπαϊκά δίκτυα για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης.
Σήμερα το EDMO συνδέει περισσότερους από 100 οργανισμούς σε 28 χώρες, συμπεριλαμβανομένων πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων, οργανισμών επαλήθευσης γεγονότων, μέσων ενημέρωσης και φορέων που δραστηριοποιούνται στον μιντιακό εγγραμματισμό. Μέσα από αυτό το δίκτυο επιδιώκεται η ανάπτυξη κοινών ερευνητικών εργαλείων, η ανάλυση φαινομένων παραπληροφόρησης και η υποστήριξη πολιτικών που ενισχύουν τη διαφάνεια και την αξιοπιστία της ενημέρωσης.
Η παρουσία εκπροσώπων του EDMO στην τελετή υπογραφής ανέδειξε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ κρατικών φορέων και ερευνητικών ιδρυμάτων, καθώς και τη σύνδεση των εθνικών πρωτοβουλιών με ευρύτερες ευρωπαϊκές πολιτικές για την προστασία της δημοκρατίας και της δημόσιας ενημέρωσης.
Εκπαίδευση και ψηφιακές δεξιότητες
Κεντρικός άξονας του μνημονίου αποτελεί η ανάπτυξη δράσεων εκπαίδευσης και κατάρτισης στον τομέα του μιντιακού και ψηφιακού εγγραμματισμού. Οι δύο φορείς θα συνεργαστούν στον σχεδιασμό και την υλοποίηση προγραμμάτων που απευθύνονται σε πολίτες, δημοσιογράφους, δημόσιους λειτουργούς και επαγγελματίες του οικοσυστήματος των μέσων ενημέρωσης.
Μεταξύ των δράσεων που προβλέπονται περιλαμβάνονται σεμινάρια, εκπαιδευτικά εργαστήρια και θερινά σχολεία που θα εστιάζουν στην κριτική αξιολόγηση των πηγών πληροφόρησης, στην αναγνώριση παραπλανητικού περιεχομένου και στη διαμόρφωση δεξιοτήτων υπεύθυνης συμμετοχής στον ψηφιακό δημόσιο διάλογο.
Παράλληλα, η συνεργασία θα αξιοποιήσει σύγχρονες τεχνολογικές υποδομές και εργαλεία που έχουν αναπτυχθεί στο πλαίσιο ευρωπαϊκών ερευνητικών έργων, με στόχο την ενίσχυση της διαδικασίας επαλήθευσης πληροφοριών και την ανάλυση των μηχανισμών διάδοσης της παραπληροφόρησης.
Τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης για fact-checking
Σημαντικό ρόλο στη συνεργασία αναμένεται να διαδραματίσουν τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που έχουν αναπτυχθεί μέσω του ευρωπαϊκού έργου vera.ai, το οποίο χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Horizon Europe.
Μέσα από αυτές τις τεχνολογίες, ερευνητές και επαγγελματίες της ενημέρωσης θα έχουν τη δυνατότητα να αναλύουν ψηφιακό περιεχόμενο, να εντοπίζουν παραποιημένα βίντεο και εικόνες και να υποστηρίζουν τη διαδικασία επαλήθευσης πληροφοριών.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε επίσης στο εργαλείο InVID-WeVerify Verification Plugin, το οποίο χρησιμοποιείται ήδη από δεκάδες χιλιάδες δημοσιογράφους, ερευνητές και οργανισμούς επαλήθευσης γεγονότων σε όλο τον κόσμο ως βασικό εργαλείο ελέγχου οπτικοακουστικού περιεχομένου.
Συνεργασία σε έρευνα και χρηματοδοτικά προγράμματα
Το μνημόνιο προβλέπει επίσης την από κοινού ανάπτυξη ερευνητικών προγραμμάτων, τη διοργάνωση επιστημονικών εκδηλώσεων και τη συμμετοχή σε εθνικές και ευρωπαϊκές χρηματοδοτικές πρωτοβουλίες.
Στο πλαίσιο αυτό, θα αξιοποιηθούν και υφιστάμενες υποδομές, όπως το Ψηφιακό Κέντρο Ενημέρωσης της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, προκειμένου να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ ερευνητών, δημοσιογράφων και δημόσιων φορέων.
Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σύνολο δράσεων που στοχεύουν στην ενίσχυση της διαφάνειας, της πολυφωνίας και της ασφάλειας στον χώρο των μέσων ενημέρωσης, καθώς και στη δημιουργία ενός πιο ανθεκτικού ψηφιακού οικοσυστήματος απέναντι στην παραπληροφόρηση.
Το πλαίσιο του Alitheia Forum
Η υπογραφή του μνημονίου πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Alitheia Forum, μιας πρωτοβουλίας της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, υπό τον υφυπουργό στον Πρωθυπουργό και κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη. Το Forum φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο συνάντησης εκπροσώπων της ακαδημαϊκής κοινότητας, της δημοσιογραφίας, της τεχνολογίας και των ευρωπαϊκών θεσμών.
Στο συνέδριο συμμετείχαν ειδικοί από την Ελλάδα και το εξωτερικό, παρουσιάζοντας ερευνητικά δεδομένα, καλές πρακτικές και νέες τεχνολογικές λύσεις για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και την προώθηση ενός υγιούς δημόσιου διαλόγου.
Η συνεργασία μεταξύ της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης και του ΕΚΕΤΑ αποτελεί, σύμφωνα με τους διοργανωτές, ένα ακόμη βήμα προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της δημοκρατικής ανθεκτικότητας, μέσω της αξιοποίησης της επιστημονικής γνώσης, της τεχνολογίας και των διεθνών δικτύων συνεργασίας.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
