Σαφές μήνυμα προς την Τουρκία ότι η Ελλάδα επιδιώκει την ειρήνη και τον διάλογο, αλλά από θέση ισχύος και χωρίς καμία έκπτωση στα κυριαρχικά της δικαιώματα, στέλνει ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης με συνέντευξή του στο «Βήμα της Κυριακής». Παράλληλα, απορρίπτει την κριτική περί «μαλθακής» πολιτικής απέναντι στην ‘Αγκυρα και τονίζει ότι «η Ελλάδα της παθητικής διπλωματικής αδράνειας πέρασε ανεπιστρεπτί».

Ο κ. Γεραπετρίτης επισημαίνει ότι τα «ήρεμα νερά» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν αποτελούν αυτοσκοπό, αλλά εργαλείο για την εξυπηρέτηση των εθνικών στόχων. Όπως σημειώνει, η αποκλιμάκωση των τελευταίων ετών επέτρεψε στην Ελλάδα να περιορίσει τις κρίσεις, να ενισχύσει την οικονομία της, να αναβαθμίσει αποφασιστικά τις Ένοπλες Δυνάμεις και να διευρύνει το διπλωματικό της αποτύπωμα.

Αναφέρεται ειδικότερα στα Rafale, στα αναβαθμισμένα F-16, στις φρεγάτες Belharra και στα F-35 που αναμένονται, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα βρίσκεται πλέον σε σαφώς ισχυρότερη θέση σε αέρα και θάλασσα. Την ίδια ώρα, τονίζει ότι η Ελλάδα έχει αναπτύξει στρατηγικές σχέσεις με τις ΗΠΑ, τη Γαλλία, το Ισραήλ, την Αίγυπτο, την Ινδία και τις χώρες του Κόλπου.

Για τη Διακήρυξη των Αθηνών, ξεκαθαρίζει ότι παραμένει ενεργή, καθώς καθιέρωσε έναν δομημένο διάλογο με την Τουρκία και έναν μόνιμο δίαυλο αποσυμπίεσης. Υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι η επικοινωνία δεν συνεπάγεται εγκατάλειψη των ελληνικών θέσεων και υπενθυμίζει ότι κάθε πλευρά διατηρεί ακέραιες τις νομικές της απόψεις.

Ιδιαίτερα αυστηρός είναι απέναντι στις πρόσφατες τουρκικές κινήσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Χαρακτηρίζει τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα «παράνομα» και υπογραμμίζει ότι δεν παράγουν έννομες συνέπειες, καθώς εκτείνονται πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων σε μη οριοθετημένα διεθνή ύδατα ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

«Οποιαδήποτε απόπειρα προσβολής των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων αντιμετωπίζεται με κάθε πρόσφορο μέσο», τονίζει, προσθέτοντας ότι, παρά την προσήλωση της Αθήνας στην ειρηνική επίλυση των διαφορών, «είμαστε απολύτως έτοιμοι για κάθε σενάριο».

Σε ό,τι αφορά τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό και τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα σε Αιγαίο και Ιόνιο, ο υπουργός Εξωτερικών σημειώνει ότι πρόκειται για κινήσεις που κατοχυρώνουν στην πράξη τις ελληνικές θέσεις στη βάση του Διεθνούς Δικαίου. Παράλληλα, υπενθυμίζει τις συμφωνίες οριοθέτησης ΑΟΖ με Ιταλία και Αίγυπτο, την επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο και τις έρευνες για υδρογονάνθρακες νοτίως της Κρήτης.

Για το ενδεχόμενο επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, είναι κατηγορηματικός: πρόκειται για αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδας, το οποίο μπορεί να ασκηθεί μονομερώς «σε χρόνο και με τρόπο που θα επιλεγεί από την ελληνική Πολιτεία».

Αναφορικά με τις σχέσεις με το Ισραήλ, απορρίπτει την άποψη ότι η Αθήνα «υπερεπενδύει» στη συγκεκριμένη στρατηγική συνεργασία, τονίζοντας ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική είναι πολυεπίπεδη και διατηρεί ανοικτούς διαύλους τόσο με το Ισραήλ όσο και με τον αραβικό κόσμο.

Για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου, χαρακτηρίζει το έργο μείζονος σημασίας για την άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου και διαβεβαιώνει ότι Αθήνα και Λευκωσία θα πράξουν ό,τι προβλέπεται για την πλήρη και ανεμπόδιστη υλοποίησή του.

Κλείνοντας, ο κ. Γεραπετρίτης απορρίπτει την κριτική ότι η πολιτική των «ήρεμων νερών» οδήγησε σε υποχωρήσεις. «Ναι, θέλουμε την ειρήνη. Αλλά τη θέλουμε από θέση ισχύος. Με αυτοπεποίθηση και χωρίς φοβικά σύνδρομα», δηλώνει, συνοψίζοντας τη στρατηγική της κυβέρνησης απέναντι στην Τουρκία.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σε αυστηρό τόνο απαντά το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών στην ‘Αγκυρα, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς που διατύπωσε το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών με αφορμή το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και υπογραμμίζοντας ότι το καθεστώς κυριαρχίας στο Αιγαίο είναι απολύτως ξεκάθαρο και κατοχυρωμένο από διεθνείς συνθήκες.

Η Αθήνα χαρακτηρίζει «αβάσιμους, απολύτως απαράδεκτους και απορριπτέους» τους τουρκικούς ισχυρισμούς, επισημαίνοντας παράλληλα ότι πρόκειται για τη δεύτερη ανάλογη αντίδραση της ‘Αγκυρας μέσα σε διάστημα μόλις δώδεκα ημερών.

Είχε προηγηθεί η τουρκική αντίδραση στο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, γεγονός που, σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών, καταδεικνύει την επιμονή της Τουρκίας σε αναθεωρητικές θέσεις, χωρίς νόμιμο έρεισμα.

«Η επανάληψη δε, για δεύτερη φορά μέσα σε διάστημα μόλις δώδεκα ημερών, μετά την αντίστοιχη τουρκική αντίδραση στο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, των ίδιων ανυπόστατων ισχυρισμών καταδεικνύει την εμμονή σε αναθεωρητικές θέσεις, οι οποίες δεν έχουν κανένα νόμιμο έρεισμα», αναφέρει χαρακτηριστικά η ανακοίνωση.

Το ΥΠΕΞ κατέστησε σαφές ότι η χώρα μας δεν πρόκειται να αποδεχθεί οποιαδήποτε συζήτηση ή αμφισβήτηση επί του υφιστάμενου καθεστώτος στο Αιγαίο.

«Το καθεστώς κυριαρχίας στο Αιγαίο είναι απολύτως ξεκάθαρο. Η ελληνική κυριαρχία ορίζεται σαφώς και οριστικώς από διεθνή συμβατικά κείμενα και δεν επιδέχεται αμφισβήτηση», τονίζει το υπουργείο Εξωτερικών και προσθέτει: «Κάθε άλλη προσέγγιση αντιβαίνει στο Διεθνές Δίκαιο και θα λαμβάνει ανάλογη αντίδραση».

Την ίδια στιγμή, η Αθήνα διαχωρίζει τις τουρκικές διεκδικήσεις από την ελληνοτουρκική διαφορά που αναγνωρίζει η Ελλάδα, επαναλαμβάνοντας την πάγια θέση της ότι το μοναδικό ζήτημα προς διευθέτηση μεταξύ των δύο χωρών είναι η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών.

Το υπουργείο Εξωτερικών υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να τάσσεται υπέρ του διαλόγου και των σχέσεων καλής γειτονίας με την Τουρκία, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει αποδοχή της διεύρυνσης της ελληνοτουρκικής ατζέντας με ζητήματα κυριαρχίας.

Όπως αναφέρει, η Ελλάδα «παραμένει προσηλωμένη στη διευθέτηση της μοναδικής ελληνοτουρκικής διαφοράς, αυτή της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο».

Ανακοίνωση Υπουργείου Εξωτερικών σε σχέση με τη χθεσινή δήλωση του Εκπροσώπου του Υπουργείου Εξωτερικών της Τουρκίας

Η χθεσινή δήλωση του Εκπροσώπου του Υπουργείου Εξωτερικών της Τουρκίας σχετικά με το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας περιλαμβάνει σειρά αβάσιμων, απολύτως απαράδεκτων και απορριπτέων ισχυρισμών.

Η επανάληψη δε, για δεύτερη φορά μέσα σε διάστημα μόλις δώδεκα ημερών, μετά την αντίστοιχη τουρκική αντίδραση στο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, των ίδιων ανυπόστατων ισχυρισμών καταδεικνύει την εμμονή σε αναθεωρητικές θέσεις, οι οποίες δεν έχουν κανένα νόμιμο έρεισμα.

Το καθεστώς κυριαρχίας στο Αιγαίο είναι απολύτως ξεκάθαρο. Η ελληνική κυριαρχία ορίζεται σαφώς και οριστικώς από διεθνή συμβατικά κείμενα και δεν επιδέχεται αμφισβήτηση. Κάθε άλλη προσέγγιση αντιβαίνει στο Διεθνές Δίκαιο και θα λαμβάνει ανάλογη αντίδραση.
Η Ελλάδα τάσσεται παγίως υπέρ του διαλόγου και των σχέσεων καλής γειτονίας με την Τουρκία και παραμένει προσηλωμένη στη διευθέτηση της μοναδικής ελληνοτουρκικής διαφοράς, αυτή της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων επαφών τους, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης είχε τηλεφωνική συνομιλία με τον υπουργό Εξωτερικών της Αιγύπτου Μπαντρ Αμπντελάτι, σύμφωνα με σχετική ανάρτηση του Υπουργείου Εξωτερικών στο «X».

«Οι δύο υπουργοί Εξωτερικών εξήραν τη συνεχή πρόοδο στο πλαίσιο της στρατηγικής εταιρικής σχέσης, ενώ συζήτησαν τρόπους περαιτέρω ενίσχυσης των διμερών πολιτικών και οικονομικών σχέσεων», αναφέρει το υπουργείο.

«Στην ημερήσια διάταξη περιλαμβανόταν επίσης η προώθηση της σταθερότητας στην περιοχή μέσω του διαλόγου και της διπλωματίας. Επιπλέον, οι υπουργοί Εξωτερικών διερεύνησαν τρόπους διεύρυνσης του πλαισίου τριμερούς συνεργασίας Ελλάδας- Κύπρου- Αιγύπτου σε όλους τους τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Η ευρύτερη περιοχή του Ολύμπου εγγράφηκε σήμερα στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, κατόπιν της ομόφωνης απόφασης της 48ης Συνόδου της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, στην πόλη Μπουσάν της Δημοκρατίας της Κορέας», αναφέρει το υπουργείο Εξωτερικών, σε ανάρτησή του στο «Χ».

«Η εγγραφή του Ολύμπου ως Μνημείου Παγκόσμιας Κληρονομιάς Εξέχουσας Οικουμενικής Αξίας αποτελεί αναγνώριση της μοναδικής πολιτιστικής και φυσικής του σημασίας. Αναδεικνύει τη διαχρονική αξία του ως οικουμενικού συμβόλου, τη σπουδαία συμβολή του στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά και το μοναδικό φυσικό του τοπίο», προσθέτει του υπουργείο και καταλήγει:

«Η σημερινή απόφαση σηματοδοτεί την 21η εγγραφή της Ελλάδας στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και την τρίτη μέσα στα τελευταία 3 χρόνια, επιβεβαιώνοντας την ακλόνητη προσήλωση της Ελλάδας στην προστασία και ανάδειξη της κοινής παγκόσμιας πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο τρίτος γύρος των τεχνικών συνομιλιών για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα αύριο, Δευτέρα 27 Ιουλίου και ώρα 11.00 π.μ., σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

“Η Ελλάδα καταδικάζει απερίφραστα τη σημερινή ρωσική επίθεση κατά του Προξενείου της Λετονίας στο Σλοβιάνσκ, η οποία είχε ως αποτέλεσμα την τραγική απώλεια ανθρώπινων ζωών και τον τραυματισμό πολλών άλλων”, αναφέρει το υπουργείο Εξωτερικών σε ανάρτησή του στο “Χ”.

“Οι σκέψεις μας είναι με τις οικογένειές τους. Στεκόμαστε σε πλήρη αλληλεγγύη με τη Λετονία και την Ουκρανία”, προσθέτει.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το Υπουργείο Εξωτερικών καταδικάζει απερίφραστα τις απειλές των Χούθι κατά της ναυσιπλοΐας από και προς τη Σαουδική Αραβία», αναφέρεται σε ανακοίνωση του υπουργείου σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις στην Υεμένη.

«Η προστασία των δικαιωμάτων και των ελευθεριών της ναυσιπλοΐας, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 (UNCLOS), παραμένει θεμελιώδης προτεραιότητα», προσθέτει.

«Η Ελλάδα αναγνωρίζει τον καθοριστικό ρόλο του Βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας και των κρατών μελών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου στην ενίσχυση της περιφερειακής ασφάλειας και σταθερότητας, καθώς και της σταθερότητας της παγκόσμιας οικονομίας», τονίζει και προσθέτει:

«Είμαστε προσηλωμένοι στην περαιτέρω ενίσχυση της εταιρικής μας σχέσης με τη Σαουδική Αραβία, με στόχο την προώθηση της ειρήνης και της σταθερότητας».

«Ο διάλογος και η διπλωματία παραμένουν η μόνη βιώσιμη οδός για την επίτευξη διαρκούς πολιτικής λύσης στην Υεμένη. Η Ελλάδα επαναβεβαιώνει την πλήρη υποστήριξή της στις προσπάθειες του Ειδικού Απεσταλμένου του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για την Υεμένη, κ. Χανς Γκρούντμπεργκ (Hans Grundberg), με στόχο την επίτευξη πολιτικής διευθέτησης μέσω διαπραγματεύσεων, χωρίς αποκλεισμούς, υπό την ηγεσία και την ευθύνη των ίδιων των πολιτών της Υεμένης», καταλήγει.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Την περαιτέρω ενίσχυση των διμερών σχέσεων Ελλάδας και Βιετνάμ συζήτησαν ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και ο ομόλογός του του Βιετνάμ, Λε Χοάι Τρουνγκ, κατά τη σημερινή τους συνάντηση.

Σύμφωνα με το Υπουργείο Εξωτερικών, οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στη διεύρυνση της οικονομικής και εμπορικής συνεργασίας, με ιδιαίτερη έμφαση στους τομείς της ναυτιλίας, του τουρισμού, των μεταφορών, της ενεργειακής ασφάλειας και των ανταλλαγών μεταξύ των πολιτών των δύο χωρών.

Οι δύο υπουργοί επαναβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους στο Διεθνές Δίκαιο και στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), ενώ υπογράμμισαν τη σημασία της διαφύλαξης της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, της θαλάσσιας ασφάλειας και της προστασίας των ναυτικών.

Παράλληλα, συμφώνησαν να ενισχύσουν τον συντονισμό τους στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την αντιμετώπιση περιφερειακών και διεθνών προκλήσεων, ενόψει και της ανάληψης από την Ελλάδα της Προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ τον προσεχή Οκτώβριο.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σύνοδο του ΝΑΤΟ, ξεκαθαρίζοντας ότι όσο η Τουρκία διατηρεί την απειλή πολέμου κατά της Ελλάδας, δεν μπορεί να ανοίξει καμία συζήτηση για συμμετοχή της σε ευρωπαϊκό αμυντικό σχήμα, όπως το SAFE. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η ελληνική θέση είναι απολύτως ξεκάθαρη: η ύπαρξη του casus belli συνιστά τυπική απειλή πολέμου και δεν απομειώνεται ούτε από τον χρόνο ούτε από την εξοικείωση της κοινής γνώμης με αυτήν. «Απομειώνεται μόνο με την οριστική της απόσυρση», σημείωναν χαρακτηριστικά οι ίδιες πηγές, τονίζοντας ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να θέτει το ζήτημα σε όλα τα επίπεδα.

F-35: «Δεν υπάρχει απόφαση Τραμπ»

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει το ΥΠΕΞ και στο θέμα των F-35, μετά τη συζήτηση που προκάλεσαν οι δηλώσεις του Αμερικανού Προέδρου για την Τουρκία. Οι ίδιες διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει καμία απόφαση για επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα, παρά μόνο μια γενική πρόθεση της αμερικανικής διοίκησης να επανεξετάσει το ζήτημα.

Όπως υπογραμμίζουν, η διαδικασία είναι σύνθετη και περνά υποχρεωτικά από το Κογκρέσο. Για να προχωρήσει, θα πρέπει να πιστοποιηθεί ότι η Τουρκία δεν έχει πλέον στην κατοχή της τους S-400, ότι δεν έχει υπάρξει νέα συναλλαγή με τη Ρωσία και ότι δεν υπάρχει πρόθεση μελλοντικής συνεργασίας στον συγκεκριμένο τομέα.

Οι ίδιες πηγές απορρίπτουν την εικόνα ότι «η Τουρκία τα πήρε όλα», τονίζοντας πως η Ελλάδα βρίσκεται ήδη σε σαφώς ισχυρότερη θέση. Υπενθυμίζουν ότι η Αθήνα διαθέτει πλέον περισσότερα από 50 F-16 Viper, μπαίνει στο πρόγραμμα των F-35, οι Έλληνες πιλότοι ξεκινούν εκπαίδευση από το επόμενο έτος και τα πρώτα αεροσκάφη αναμένονται σε περίπου τρία χρόνια.

Όροι για μη χρήση όπλων κατά συμμάχων

Στο ίδιο πλαίσιο, η Αθήνα θεωρεί αυτονόητο ότι κάθε αμυντικός εξοπλισμός που παραχωρείται από σύμμαχο χώρα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί επιθετικά εναντίον άλλης συμμαχικής χώρας. Διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι η ελληνική πλευρά δεν μπορεί να επιβάλει σε τρίτες χώρες την εξοπλιστική τους πολιτική, μπορεί όμως να θέτει τις θέσεις και τις ευαισθησίες της, ιδίως όταν υπάρχει απειλή πολέμου.

Η διάκριση αυτή, κατά τις ίδιες πηγές, είναι κρίσιμη: άλλο η δυνατότητα παρέμβασης σε συλλογικά σχήματα όπου η Ελλάδα έχει λόγο και άλλο η επιβολή πολιτικής σε τρίτη χώρα. Για τον λόγο αυτό, η Αθήνα απορρίπτει ως μη σοβαρή την άποψη περί «βέτο στα F-35», καθώς η υπόθεση αφορά αμερικανική απόφαση και κοινοβουλευτική διαδικασία στις ΗΠΑ.

SAFE: Απόλυτο ελληνικό μπλόκο όσο υπάρχει casus belli

Εκεί όπου η ελληνική θέση είναι κατηγορηματική αφορά το SAFE και τη συμμετοχή της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή άμυνα. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, όσο υφίσταται η απειλή πολέμου, «δεν εκκινεί καν συζήτηση» για ένταξη της Τουρκίας σε ευρωπαϊκό αμυντικό σχήμα.

Οι ίδιες πηγές υπενθυμίζουν ότι στον κανονισμό SAFE έχει πλέον ενσωματωθεί η ανάγκη ύπαρξης διμερούς συμφωνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τρίτο κράτος, γεγονός που δημιουργεί δικαίωμα αρνησικυρίας. Πρόκειται, όπως τονίζεται, για κρίσιμη ελληνική επιτυχία, καθώς το προηγούμενο του SAFE 2025 θεωρείται δύσκολο να παρακαμφθεί σε μελλοντικό κανονισμό.

«Γαλάζια Πατρίδα»: Αναμονή, αλλά και προληπτικές κινήσεις

Για το ζήτημα της «Γαλάζιας Πατρίδας», η Αθήνα κρατά στάση αναμονής έως ότου υπάρξει συγκεκριμένο τουρκικό νομοσχέδιο. Διπλωματικές πηγές χαρακτηρίζουν το δόγμα «ιδεολόγημα» χωρίς νομική βάση, το οποίο, όπως σημειώνουν, έχει προκαλέσει ζημιά όχι μόνο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις αλλά και στην ίδια την Τουρκία.

Παράλληλα, ξεκαθαρίζουν ότι η Ελλάδα δεν μένει αδρανής. Έχουν ήδη ενεργοποιηθεί προληπτικά διπλωματικά και νομικά εργαλεία, ενώ υπάρχει, όπως σημειώνεται, πλήρες οπλοστάσιο που περιλαμβάνει συμπεράσματα Ευρωπαϊκών Συμβουλίων, αποφάσεις και ψηφίσματα διεθνών οργανισμών.

Οριοθέτηση μόνο για μία διαφορά

Στο πεδίο της οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την Τουρκία, οι ίδιες πηγές σημειώνουν ότι δεν υπάρχει άμεση προοπτική επανέναρξης ουσιαστικής συζήτησης. Ο λόγος είναι η πάγια διαφωνία για το εύρος της ατζέντας.

Η ελληνική θέση παραμένει ότι η μόνη διαφορά είναι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Όσο η Τουρκία επιμένει να ανοίγει περισσότερα ζητήματα, ουσιαστική διαπραγμάτευση δεν μπορεί να ξεκινήσει.

ΝΑΤΟ: Το άρθρο 5 παραμένει σε πλήρη ισχύ

Για τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι κινήθηκε σε αναμενόμενο, ίσως και καλύτερο του αναμενομένου, πλαίσιο. Δεν υπήρξαν εντάσεις μεταξύ των συμμάχων και επιβεβαιώθηκε η σημασία της Ελλάδας ως συνεπούς και αξιόπιστου μέλους της Συμμαχίας.

Οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι, παρά τη μερική ρήξη στις διατλαντικές σχέσεις, δεν τίθεται θέμα αμφισβήτησης του άρθρου 5. Αντιθέτως, η συλλογική άμυνα εξακολουθεί να αποτελεί τη βάση ύπαρξης του ΝΑΤΟ.

Για τα περί νατοϊκών στρατηγείων στην Τουρκία, διπλωματικές πηγές διευκρινίζουν ότι δεν υπήρξε καμία απόφαση, καμία συζήτηση και κανένα σχετικό θέμα στην ατζέντα της Συνόδου. Αυτό που υφίσταται, όπως εξηγούν, είναι μια γενικότερη σκέψη περί αξιοποίησης εθνικών στρατηγείων, σε περιόδους κρίσης, για υποστήριξη επιχειρήσεων του ΝΑΤΟ.

Κυπριακό: Αναμονή για πενταμερή, χωρίς άμεσο χρονοδιάγραμμα

Στο Κυπριακό, η Αθήνα παρακολουθεί την προσπάθεια του ΟΗΕ για επανεκκίνηση της διαδικασίας. Διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι ο Γενικός Γραμματέας και η προσωπική του απεσταλμένη συνεχίζουν τις επαφές, ωστόσο δεν υπάρχει ακόμη σαφές χρονοδιάγραμμα για πενταμερή διάσκεψη.

Η ελληνική θέση παραμένει σταθερή: λύση στο πλαίσιο των αποφάσεων του ΟΗΕ και του συμφωνημένου πλαισίου. Ωστόσο, όπως σημειώνουν οι ίδιες πηγές, δεν υπάρχουν ακόμη ενδείξεις ότι η τουρκική πλευρά θα υπαναχωρήσει από τις κρίσιμες θέσεις της.

Λιβύη: Τρίτος γύρος για θαλάσσιες ζώνες

Στο μέτωπο της Λιβύης, οι επαφές χαρακτηρίζονται παραγωγικές. Το αμέσως επόμενο διάστημα αναμένεται να καθοριστεί η επίσκεψη λιβυκής τεχνικής επιτροπής στην Αθήνα για τον τρίτο γύρο συζητήσεων σχετικά με την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.

Παράλληλα, η Ελλάδα παρακολουθεί στενά και το εσωτερικό πολιτικό ζήτημα της Λιβύης, με στόχο την προώθηση λύσης που θα οδηγήσει σε κυβέρνηση και εκλογές. Για το θέμα αυτό υπάρχει, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, τακτική επικοινωνία και με την αμερικανική πλευρά.

Μέση Ανατολή και Ουκρανία

Για το Ιράν, οι ίδιες πηγές περιγράφουν την κατάσταση ως εξαιρετικά εύθραυστη, με ιδιαίτερη ανησυχία για την ασφάλεια της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ. Η Αθήνα βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία με χώρες του Κόλπου, τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, επιδιώκοντας πλήρη εικόνα των εξελίξεων.

Στο Ουκρανικό, καταγράφεται κλιμάκωση των ρωσικών επιθέσεων, ακόμη και κατά πολιτικών στόχων. Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι, μόλις αποσαφηνιστεί το τοπίο στη Μέση Ανατολή, το ζήτημα ενός σχεδίου ειρήνευσης θα τεθεί εκ νέου ως άμεση προτεραιότητα.

Ισραήλ και αραβικός κόσμος

Η Αθήνα απορρίπτει την εκτίμηση ότι η στενή σχέση με το Ισραήλ λειτουργεί ως «βαρίδι». Διπλωματικές πηγές υποστηρίζουν ότι η σχέση αυτή προσφέρει σημαντικά γεωπολιτικά και διπλωματικά οφέλη, χωρίς να σημαίνει ταύτιση σε όλα τα ζητήματα.

Όπως επισημαίνουν, η Ελλάδα έχει υπάρξει σε αρκετές περιπτώσεις επισπεύδουσα σε καταδικαστικές τοποθετήσεις για συγκεκριμένες ενέργειες του Ισραήλ. Παράλληλα, οι σχέσεις με την Αίγυπτο, την Ιορδανία, τη Σαουδική Αραβία και τις χώρες του Κόλπου χαρακτηρίζονται ως οι καλύτερες που υπήρξαν ποτέ.

Δυτικά Βαλκάνια και ελληνική Προεδρία

Στα Δυτικά Βαλκάνια, η Αθήνα επενδύει στην ευρωπαϊκή προοπτική της περιοχής. Το φθινόπωρο αναμένεται να φιλοξενηθεί στην Ελλάδα η Διάσκεψη των Φίλων των Δυτικών Βαλκανίων, ενώ θα ολοκληρωθεί και κύκλος επισκέψεων στις χώρες της περιοχής.

Διπλωματικές πηγές θεωρούν ότι η ελληνική Προεδρία στην ΕΕ μπορεί να δώσει ώθηση στη διεύρυνση, με το Μαυροβούνιο να βρίσκεται πιο κοντά από κάθε άλλη χώρα στην ενταξιακή διαδικασία.

Για την ελληνική Προεδρία, οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι η προετοιμασία βρίσκεται πολύ πιο μπροστά σε σχέση με προηγούμενες αντίστοιχες περιόδους. Έχουν ήδη προχωρήσει η στελέχωση, οι προτεραιότητες και το παράλληλο πρόγραμμα, με στόχο να υπάρξει πλήρης φάκελος παράδοσης πριν από την ανάληψη της προεδρίας.

Τελωνειακή ένωση και θεωρήσεις

Τέλος, για την ευρωτουρκική ατζέντα, οι διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι η τελωνειακή ένωση και η απελευθέρωση των θεωρήσεων παραμένουν μεγάλα ζητήματα, αλλά δεν έχουν σημειωθεί ουσιαστικές εξελίξεις.

Ειδικά η τελωνειακή ένωση θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση, καθώς η επέκτασή της προϋποθέτει πρακτικά πλήρη σεβασμό του ευρωπαϊκού κεκτημένου έναντι όλων των κρατών-μελών, περιλαμβανομένης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Την ανάγκη διατήρησης των δεσμών της Ελλάδας με τον απανταχού ελληνισμό, την ενίσχυση της ελληνικής γλώσσας και της πολιτιστικής διπλωματίας, αλλά και τη μεγαλύτερη συμμετοχή των αποδήμων στα ελληνικά πράγματα, αναδεικνύει ο υφυπουργός Εξωτερικών αρμόδιος για θέματα Απόδημου Ελληνισμού, Γιάννης Λοβέρδος, σε συνέντευξή του στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, με αφορμή πρόσφατη επίσκεψή του στη Θεσσαλονίκη.

Όπως τονίζει, η ελληνική Πολιτεία οφείλει να βρίσκεται διαρκώς κοντά στους Έλληνες του εξωτερικού, καθώς «ο ελληνισμός δεν είναι μόνο στην Ελλάδα. Ο ελληνισμός είναι σε όλο τον κόσμο, όπου υπάρχουν Έλληνες. Και Έλληνες υπάρχουν ευτυχώς παντού στον κόσμο».

Ο κ. Λοβέρδος αναφέρει μάλιστα ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της παγκόσμιας παρουσίας του ελληνισμού την περίπτωση ενός ανώτατου δικαστικού λειτουργού στην Παπούα Νέα Γουινέα, ελληνικής καταγωγής, ο οποίος ανέλαβε ένα από τα υψηλότερα δικαστικά αξιώματα της χώρας. Όπως σημειώνει, τέτοιες περιπτώσεις καταδεικνύουν ότι ο ελληνισμός διατηρεί ισχυρό αποτύπωμα ακόμη και στα πιο απομακρυσμένα σημεία του πλανήτη.

Ο κ. Λοβέρδος υπογραμμίζει ότι πολλοί στην Ελλάδα δεν έχουν πλήρη εικόνα της δυναμικής της ομογένειας και των ισχυρών δεσμών που διατηρούν οι απόδημοι με την πατρίδα των προγόνων τους. «Ο Έλληνας του εξωτερικού, ιδίως αν είναι δεύτερης, τρίτης, τέταρτης γενιάς, μπορεί να μην μιλάει πια την ελληνική γλώσσα. Αλλά νιώθει μέσα του την παράδοση και τις ρίζες της οικογένειάς του που έρχονται από την Ελλάδα», σημειώνει.

Ο ίδιος αναφέρεται με θαυμασμό στις ιστορίες επιτυχίας Ελλήνων μεταναστών σε ολόκληρο τον κόσμο. Θυμάται χαρακτηριστικά την περίπτωση ενός Έλληνα από το Καστελλόριζο, ο οποίος έφτασε στην Αδελαΐδα της Αυστραλίας το 1950 «με μια βαλίτσα στο χέρι, χωρίς να γνωρίζει λέξη αγγλικά» και χρειάστηκε εννέα μήνες για να ολοκληρώσει το ταξίδι του. «Για να δείτε αυτή τη δύναμη που είχαν οι άνθρωποι εκείνης της εποχής, αναζητώντας μια καλύτερη ζωή», λέει χαρακτηριστικά. Παρόμοια αναφορά κάνει και στην οικογένεια Μπούση στις Ηνωμένες Πολιτείες. «Ο πατέρας της οικογένειας ήταν ράφτης στην ορεινή Αρκαδία. Έφυγε χωρίς να ξέρει πού πηγαίνει και έφτασε μετά από πολλά χρόνια στο Σικάγο. Σήμερα όλη αυτή η οικογένεια έχει διακριθεί ιδιαίτερα».

Για τον υφυπουργό, οι ιστορίες αυτές αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα της δύναμης της ελληνικής διασποράς και της βαθιάς σύνδεσής της με τις αξίες του ελληνισμού. «Αυτά είναι δύο παραδείγματα για το πόσο σημαντική είναι η ελληνική ομογένεια στο εξωτερικό και πόσο πολύ αγαπούν την Ελλάδα, τις αξίες του ελληνισμού και την Ορθοδοξία», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Τα προγράμματα φιλοξενίας ομογενών, η ελληνική γλώσσα και η οικουμενικότητα των ελληνικών αξιών

Ωστόσο, αναγνωρίζει ότι όσο περνούν οι γενιές, οι δεσμοί με την Ελλάδα γίνονται πιο αδύναμοι. «Κακά τα ψέματα, όσο μεγαλώνουν οι γενιές, χάνουν τις επαφές με τον ελληνισμό. Όπως συμβαίνει και με άλλες εθνικές κοινότητες, έτσι και οι Έλληνες της πέμπτης ή έκτης γενιάς δεν έχουν πάντα την ίδια σύνδεση με την πατρίδα των προγόνων τους».

Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Λοβέρδος περιγράφει τις προσπάθειες της κυβέρνησης και του Υπουργείου Εξωτερικών για τη διατήρηση αυτών των δεσμών. «Η δική μου προσπάθεια, η προσπάθεια της κυβέρνησης και του Υπουργείου Εξωτερικών, είναι να κρατήσουμε επαφές όσο μπορούμε με τις κοινότητες αυτές. Σε κάποια σημεία το έχουμε καταφέρει, σε κάποια σημεία έχουμε πολλή δουλειά ακόμα».

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει στα προγράμματα φιλοξενίας νέων ομογενών στην Ελλάδα. Όπως εξηγεί, στόχος είναι οι νέοι ελληνικής καταγωγής να γνωρίσουν από κοντά τη σύγχρονη πραγματικότητα της χώρας. «Όλοι έχουν στο μυαλό τους το χωριό τού παππού και της γιαγιάς ή την αρχαία Ελλάδα. Δεν ξέρουν όμως ότι υπάρχει και μια νέα, σύγχρονη, δυναμική Ελλάδα». Κάτι που, όπως λέει, ανακαλύπτουν, όταν έρχονται εδώ.

Μάλιστα, αναφέρεται σε φοιτητές ελληνικής καταγωγής από το Σικάγο, οι οποίοι επισκέφθηκαν τη χώρα στο πλαίσιο σχετικού προγράμματος. «Μου έκανε εντύπωση ότι στο αποχαιρετιστήριο δείπνο μίλησαν για το πόσο εντυπωσιάστηκαν από τη σύγχρονη Ελλάδα. Η Αθήνα τούς εντυπωσίασε πάρα πολύ. Δεν ήταν αυτό που νόμιζαν. Είδαν μια σύγχρονη χώρα με τεράστιες δυνατότητες».

Κατά τον ίδιο, οι νέοι αυτοί επιστρέφουν στις χώρες τους ως άτυποι πρεσβευτές της Ελλάδας. «Χρειαζόμαστε ανθρώπους που να αγαπάνε την Ελλάδα και να γίνουν οι πρεσβευτές της Ελλάδας άτυπα στο εξωτερικό».

Ο υφυπουργός δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα και στον φιλελληνισμό, τον οποίο συνδέει άμεσα με τη δημόσια διπλωματία της χώρας. «Χρειαζόμαστε φιλέλληνες που να είναι οι πολλαπλασιαστές τής αγάπης προς τον ελληνισμό», τονίζει, ενώ σημειώνει ότι «η Ελλάδα δεν είναι μόνο τα στενά όρια του ελληνικού κράτους. Η Ελλάδα είναι αξίες, είναι αρχές, είναι ιδέες οι οποίες έχουν οικουμενικότητα».

Στο ίδιο πλαίσιο, χαρακτηρίζει εξαιρετικά σημαντική την αναγνώριση από την UNESCO της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας. «Ήταν μια πάρα πολύ σημαντική εξέλιξη. Η ελληνική μπορεί να μην ομιλείται από πολλά εκατομμύρια ανθρώπους, αλλά η UNESCO αναγνώρισε πως είναι η πιο επιδραστική γλώσσα από όλες τις ευρωπαϊκές».

Δεν κρύβει μάλιστα τη συγκίνησή του για τη διεθνή ανταπόκριση που συνάντησε η πρωτοβουλία. «Ήταν πάρα πολύ συγκινητικό να βλέπεις ανθρώπους από χώρες όπως το Κονγκό ή το Τόγκο να μιλούν με θαυμασμό για τον ελληνικό πολιτισμό και την ελληνική γλώσσα. Ήταν η πρώτη φορά ή μία από τις σπάνιες φορές που η απόφαση ελήφθη ομόφωνα. Δεν έφερε κανείς αντίρρηση».

Για τον ίδιο, η ελληνική γλώσσα παραμένει βασικό εργαλείο διατήρησης της ταυτότητας του ελληνισμού. «Αυτή τη γλώσσα και αυτόν τον πολιτισμό έχουμε χρέος εμείς οι σύγχρονοι Έλληνες να τον μεταλαμπαδεύσουμε ξανά και ξανά στις επόμενες γενιές».

Σημαντικό κεφάλαιο η ψήφος των αποδήμων

Σημαντικό κεφάλαιο της πολιτικής για τον απόδημο ελληνισμό αποτελεί και η ενίσχυση της συμμετοχής των Ελλήνων του εξωτερικού στις εκλογικές διαδικασίες. Αναφερόμενος στη συμμετοχή των αποδήμων στις εκλογές, ο υφυπουργός σημειώνει ότι τα πρώτα βήματα έχουν γίνει, αλλά υπάρχουν ακόμη σημαντικά περιθώρια βελτίωσης. Υπενθυμίζει ότι ο νόμος του 2019 προέβλεπε συμμετοχή με φυσική παρουσία σε προξενικές αρχές, ενώ στις ευρωεκλογές του 2024 εφαρμόστηκε για πρώτη φορά η επιστολική ψήφος. Εκφράζει την εκτίμηση ότι ο συνδυασμός περισσότερων δυνατοτήτων συμμετοχής στις επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις θα αυξήσει σημαντικά τη συμμετοχή των Ελλήνων του εξωτερικού.

«Μια δημοκρατία χωρίς συμμετοχή των πολιτών δεν νοείται. Η κοινοβουλευτική δημοκρατία είναι συμμετοχική δημοκρατία. Ό,τι και αν ψηφίσετε, αυτό που λέω πάντα είναι: ψηφίστε».

Όπως εξηγεί, η αυξημένη συμμετοχή των αποδήμων θα μπορούσε στο μέλλον να οδηγήσει και σε ισχυρότερη εκπροσώπηση στη Βουλή. «Θέλουμε να συμμετέχουν ακριβώς για να είναι μεγαλύτερη η συμμετοχή τους στα ελληνικά πράγματα και να εκλέγουν οι ίδιοι οι απόδημοι τους δικούς τους βουλευτές».

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στο ζήτημα της ελληνικής ιθαγένειας. Υπενθυμίζει ότι «όποιος έχει έστω έναν παππού ή μία γιαγιά που είναι Έλληνας πολίτης αποκτά δικαίωμα στην ελληνική ιθαγένεια».

Παράλληλα, επισημαίνει τη σημασία των νεότερων μεταναστευτικών ρευμάτων προς την Ευρώπη, ιδιαίτερα μετά την οικονομική κρίση. Αναφέρεται ειδικά στη Γερμανία, όπου ζουν περίπου 520.000 Έλληνες, αλλά και στο Λονδίνο, το οποίο χαρακτηρίζει ως τη μεγαλύτερη «ελληνική πόλη» της Ευρώπης.

«Στο Λονδίνο υπολογίζεται ότι υπάρχουν πάνω από 250.000 Έλληνες και Κύπριοι. Είναι πλέον η δεύτερη μεγαλύτερη κοινότητα μετά τη Μελβούρνη», σημειώνει.

Αναφερόμενος στους Έλληνες που έφυγαν κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, ο υφυπουργός τονίζει ότι πολλοί από αυτούς διατηρούν έντονη νοσταλγία για την πατρίδα. Θυμάται χαρακτηριστικά έναν νέο γιατρό που συνάντησε στο Ντίσελντορφ. «Ήταν επιτυχημένος γιατρός, με καλή ζωή και καλή δουλειά. Κι όμως μου είπε: “Θέλω να γυρίσω στον τόπο μου, γιατί θέλω να προσφέρω εκεί”».

Όπως αναφέρει, η επιστροφή αυτών των ανθρώπων αποτελεί στρατηγικό στόχο της Πολιτείας. «Κάνουμε και μια τεράστια προσπάθεια για τον επαναπατρισμό αυτών των ανθρώπων, το brain drain να το κάνουμε brain regain».

Όπως τονίζει, η αλλαγή αυτή δεν ανήκει σε πρόσωπα αλλά στον ίδιο τον ελληνισμό. «Αυτό είναι επίτευγμα του ελληνισμού. Τα πρόσωπα έρχονται και φεύγουν. Η Ελλάδα μένει. Και η Ελλάδα είναι πάνω από όλους».

Σημαντικό κομμάτι του έργου του υπουργείου αποτελεί και η καταγραφή των οργανώσεων της ομογένειας. «Φτιάχνουμε ένα μητρώο ομογενειακών οργανώσεων, αδελφοτήτων, κοινοτήτων και ομογενειακών μέσων ενημέρωσης. Είναι ένα γιγάντιο έργο που γίνεται για πρώτη φορά με τόσο συστηματικό τρόπο».

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται επίσης στη συνεργασία με τις εκκλησιαστικές κοινότητες της διασποράς. Όπως επισημαίνει ο υφυπουργός, η Εκκλησία αποτέλεσε διαχρονικά σημείο αναφοράς για τους Έλληνες του εξωτερικού και συνέβαλε καθοριστικά στη διατήρηση της γλώσσας, της πολιτιστικής ταυτότητας και της συνοχής των ομογενειακών κοινοτήτων.

Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στις υποτροφίες και στα πανεπιστημιακά προγράμματα. «Δίνουμε υποτροφίες σε Έλληνες και φιλέλληνες για να έρχονται να σπουδάσουν στην Ελλάδα», αναφέρει, εξυμνώντας τη δουλειά που γίνεται στα ελληνικά πανεπιστήμια.

Χαρακτηριστική είναι η αναφορά του σε μια φοιτήτρια από τη Μελβούρνη. «Δεν ήξερε ούτε λέξη ελληνικά. Ήρθε στην Ελλάδα, σπούδασε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και σήμερα μιλάει καλύτερα ελληνικά από εμάς. Τέτοιους ανθρώπους χρειαζόμαστε».

Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη στήριξη των εδρών ελληνικών σπουδών στο εξωτερικό, σημειώνει, αποκαλύπτοντας ότι ένα από τα μεγαλύτερα εγχειρήματα είναι η επαναλειτουργία της διδασκαλίας ελληνικών σε κορυφαία πανεπιστήμια. «Στο Κέιμπριτζ και στο Κολούμπια της Νέας Υόρκης επανακινούν οι διδασκαλίες των ελληνικών. Είναι ένα εμβληματικό έργο», τονίζει.

Αισιοδοξία για το μέλλον

Ολοκληρώνοντας, ο υφυπουργός υπογραμμίζει ότι η εξωτερική πολιτική δεν περιορίζεται μόνο στις διεθνείς σχέσεις και στα γεωπολιτικά ζητήματα. «Υπάρχει και ο ελληνισμός της διασποράς. Υπάρχει και η δημόσια διπλωματία, το soft power της χώρας. Και σε αυτό προσπαθούμε να επενδύσουμε».

Παρά τις δυσκολίες και τις συνέπειες που εξακολουθεί να αφήνει η οικονομική κρίση, εμφανίζεται αισιόδοξος για το μέλλον. «Η Ελλάδα το 2010 χρεοκόπησε. Το έχουμε ξεχάσει. Το ότι σήμερα στεκόμαστε στα πόδια μας και πηγαίνουμε καλύτερα δεν σημαίνει ότι έχουμε τελειώσει με τα προβλήματα. Θέλουμε χρόνο για να ξαναβρεθούμε στην κορυφή της Ευρώπης, εκεί όπου θέλουμε να είμαστε», καταλήγει.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ