Η βουλγαρική ταινία επιλέχθηκε για το τμήμα Spotlight, όπου παρουσιάζονται οκτώ ταινίες διαφόρων ειδών, με επίκεντρο την καλλιτεχνική καινοτομία και πρωτοτυπία τους. Θα ακολουθήσει συζήτηση με τον σκηνοθέτη, τους ηθοποιούς και άλλους καλλιτέχνες ενώ το κοινό θα κληθεί να ψηφίσει αυτήν που προτιμά για το βραβείο Armani Beauty Audience.

«Με αυτήν την επιλογή, πετύχαμε κάτι σαν το Γκραν Σλαμ για τον κινηματογράφο: οι ταινίες μας έχουν προβληθεί και στα τρία μεγάλα φεστιβάλ, τις Κάννες, τη Βενετία και το Βερολίνο», είπε ο Κομαντάρεφ. Η ταινία «Dog’s Home” προβλήθηκε στο Βερολίνο το 2001, το «Directions» στις Κάννες το 2017 και τώρα η «Made in EU» στη Βενετία.

Η ταινία αφηγείται την ιστορία μιας μοδίστρας και του γιου της σε μια κωμόπολη. Η γυναίκα, η Ίβα, κατηγορείται ότι προκάλεσε μια τοπική επιδημία και διώκεται από ένα σύστημα που επωφελήθηκε από τη δουλειά της, επί χρόνια. Η ταινία γυρίστηκε στο Χάσκοβο, το Ντιμίτροφγκραντ, το Μαντάν και το Ρούντοζεμ. Πρωταγωνιστούν οι Γκεργκάνα Πλετνίοβα, Τοντόρ Κότσεφ, Γκεράσιμ Γκεοργκίεφ-Γκέρο, Ιβαΐλο Χριστόφ, Ιβάν Μπούρνεφ, Αναστασία Ινγκιλίζοβα και Οβάνες Τοροσιάν. Στη Βουλγαρία η ταινία θα προβληθεί στο Φεστιβάλ Κινομάνια της Σόφιας στις 13 Νοεμβρίου.

Η ταινία μικρού μήκους «Unavailable», που χρηματοδοτήθηκε από το Δήμο της Σόφιας, θα προβληθεί επίσης στη Βενετία. Είναι η μία από τις 14 ταινίες μικρού μήκους που επιλέχθηκαν φέτος για το φεστιβάλ. Αποτελεί συμπαραγωγή της Ουκρανίας, της Γαλλίας, του Βελγίου και της Βουλγαρίας και αφηγείται την ιστορία ενός 18χρονου που φεύγει από τη δυτική Ουκρανία για να βρει τη μητέρα του, η οποία ζει σε κατεχόμενο τμήμα της χώρας.

Τα Κινηματογραφικά Αρχεία σε όλο τον κόσμο λαμβάνουν τακτικά σύντομα αποσπάσματα ταινιών που έχουν ξεχαστεί ή χαθεί προ πολλού. Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτά τα αποσπάσματα τελικά πετιούνται, επειδή είναι σχεδόν αδύνατο να αναγνωριστούν, να καταγραφούν και να ολοκληρωθούν.

Εδώ και 20 χρόνια ο εμπλουτισμός της συλλογής Bits & Pieces (B&P) έχει γίνει παράδοση για γενιές αρχειονόμων στο Eye Filmmuseum. Υπάρχουν πλέον περισσότερα από 600 αποσπάσματα και ο αριθμός αυτός συνεχίζει να αυξάνεται.

Το 2007 το Μουσείο έλαβε επιχορήγηση 13 εκατομμυρίων ευρώ από την ολλανδική κυβέρνηση που επέτρεψε την ψηφιοποίηση περίπου του 20% των συλλογών του. Χάρη σε αυτό το πρόγραμμα ψηφιοποίησης τη δεκαετία του 2020, το Μουσείο ξεκίνησε πολλά ψηφιακά έργα με κοινό στόχο να ενθαρρύνει τους χρήστες να εξερευνήσουν, να αλληλεπιδράσουν και να παίξουν με τις ψηφιοποιημένες συλλογές πρώιμων ταινιών του βωβού κινηματογράφου.

Ένα τέτοιο πρότζεκτ ήταν το Celluloid Remix με πηγή έμπνευσης την τεχνική της κινηματογράφησης found footage (ο έργο παρουσιάζεται σαν να είναι ταινία ή βιντεοσκόπηση που έγινε από τους χαρακτήρες της ιστορίας).

Το Μουσείο παρείχε περίπου 45 δείγματα από τη συλλογή Βits and Pieces στο διαδίκτυο, ζητώντας από τους συμμετέχοντες στο πρόγραμμα να δημιουργήσουν remixes διάρκειας έως και τριών λεπτών.

«Το Eye Filmmuseum ανέθεσε στους χρήστες το δημιουργικό έργο της μίξης, του επανασυνδυασμού, της επεξεργασίας, του μοντάζ, της σύνθεσης ενός πρωτότυπου έργου remix» επισήμανε η Γκράτσια Ινγκραβάλε, επίκουρη καθηγήτρια Κινηματογράφου στο Πανεπιστήμιο Queen Mary του Λονδίνου, η οποία συμμετείχε διαδικτυακά στο διεθνές συμπόσιο «The Past and/in the Future of Cinema» που διοργάνωσε στη Θεσσαλονίκη ο τομέας Αμερικανικής Λογοτεχνίας και Πολιτισμού του τμήματος Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΑΠΘ, σε συνεργασία με το Ίδρυμα Fulbright στην Ελλάδα.

Παρουσιάζοντας διάφορα έργα ψηφιοποίησης αρχειακών ταινιών και διαδικτυακής κυκλοφορίας, από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 έως σήμερα, η ιστορικός και θεωρητικός κινηματογράφου τόνισε ότι η συλλογή Βits and Pieces είναι ιδανικό παράδειγμα εξέτασης της εξέλιξης των πρακτικών αρχειοθέτησης, mashup και remix κατά τη μετάβαση από την αναλογική στην ψηφιακή μορφή.

Οι επιμελητές του μουσείου άρχισαν να συγκεντρώνουν τα πιο αξιοσημείωτα μεταξύ αυτών των αποσπασμάτων ταινιών, με βάση την παρουσία πρωτότυπων αποχρώσεων και τόνων ή τα τυχαία θέματά τους. Οι αρχειονόμοι αρίθμησαν και συνένωσαν προσωρινά κάθε απόσπασμα, αντιγράφοντας την συλλογή που προέκυψε σε φιλμ ασφαλείας και καθιστώντας την διαθέσιμη σε επιμελητές, προγραμματιστές και κινηματογραφιστές για να την ανασυνδυάσουν και να την εκθέσουν σε διαφορετικά περιβάλλοντα, από κινηματογραφικά Φεστιβάλ μέχρι τηλεόραση και αργότερα σε DVD.

Σκηνοθέτες όπως οι Peter Forgacs, Bill Morris, Fiona Tan επαναχρησιμοποίησαν αυτό το ασυνήθιστο υλικό στο έργο τους.

Με τη σύντομη διάρκειά τους, αυτά τα ψηφιοποιημένα αποσπάσματα ταινιών και, φυσικά, την ορφανότητά τους, τέθηκαν εκτός πνευματικών δικαιωμάτων, καθώς κανείς δεν έχει διεκδικήσει την κυριότητα αυτών των ημιτελών έργων, υπογράμμισε η επίκουρη καθηγήτρια Κινηματογράφου στο Πανεπστήμιο Queen Mary του Λονδίνου.

Οι ταινίες του βωβού κινηματογράφου ακόμη και οι πιο άγνωστοι τίτλοι, έχουν γίνει πολύ πιο προσβάσιμες χάρη στον πολλαπλασιασμό των διαδικτυακών αποθετηρίων, όπως οι δημόσιες αρχειακές πλατφόρμες, για παράδειγμα το Film Docs του Δανικού Ινστιτούτου Κινηματογράφου, αφιερωμένο στη χρυσή εποχή του δανικού βωβού κινηματογράφου, και η Εθνική Αίθουσα Προβολών της Βιβλιοθήκης του Αμερικανικού Κογκρέσου, σημείωσε.

Αναφέρθηκε επίσης στη Βάση Δεδομένων Αποικιακού Κινηματογράφου ιστότοπο που περιέχει λεπτομερείς πληροφορίες για πάνω από 6000 ταινίες που παρουσιάζουν εικόνες από τη ζωή στις βρετανικές αποικίες και πάνω από 150 ταινίες διαθέσιμες για προβολή στο διαδίκτυο. Το αρχειακό υλικό του προέρχεται από το Εθνικό Αρχείο του Βρετανικού Ινστιτούτου Κινηματογράφου, το Αυτοκρατορικό Πολεμικό Μουσείο και το Μουσείο Βρετανικής Αυτοκρατορίας και Κοινοπολιτείας.

Το Ινστιτούτο Κινηματογράφου του Eye Filmmuseum προσέλαβε (2016-2023) το Jan Bot, το πρώτο κινηματογραφικό bot για να φέρει την κινηματογραφική κληρονομιά στην αλγοριθμική εποχή.

Αποστολή του, σύμφωνα με τη Γκράτσια Ινγκραβάλε ήταν η δημιουργία σύντομων βίντεο από ένα αρχείο ταινιών 100 ετών, εμπνευσμένα από σημερινά δημοφιλή θέματα.

Το bot δημιούργησε χιλιάδες remixes με βάση τα δημοφιλή θέματα της ημέρας στην Ολλανδία, τη Βρετανία, τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Βέλγιο, τη Γαλλία, τη Γερμανία και τη Δανία και αναχρησιμοποιεί ξανά υλικό που προέρχεται από τη συλλογή Bits and Pieces του Μουσείου.

Παρά το γεγονός ότι βασίστηκαν σε δημόσια χρηματοδότηση και αναδιαμόρφωσαν μη κερδοσκοπικό, μη ιδιόκτητο αρχειακό υλικό, οι δημιουργοί του bot διατήρησαν την κυριότητα της παραγωγής του. Αποφάσισαν να διακόψουν την παραγωγή τον Μάρτιο του 2023, σώζοντας μόνο 151 αρχειακά remixes από τα πάνω από 25.000 που είχε δημιουργήσει το bot. Τα υπόλοιπα δημοπρατήθηκαν και διασώθηκαν από συλλέκτες έργων τέχνης με τη μορφή NFTs (μοναδικά ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία).

Η Γκράτσια Ινγκραβάλε συγγραφέας του βιβλίου Archival Film Curatorship στο οποίο διερευνά τη μετάβαση του πρώιμου και βωβού κινηματογράφου από την αναλογική σε ψηφιακή μορφή τονίζει την ανάγκη κριτικής προσέγγισης του ιστορικού υλικού και κυρίως της οπτικοακουστικής κληρονομιάς.

Η δυνατότητα διασκευής, ανάμειξης, χρήσης αποσπασμάτων τεράστιων ποσοτήτων αρχειακού υλικού που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο, αποκομμένων από τα αρχικά τους συμφραζόμενα, κινδυνεύει να αποκρύψει την ιστορικότητά τους και την πολιτιστική και ιστορική σημασία της πηγής τους, τόνισε.

Επισήμανε ακόμη ότι τα πολιτιστικά ιδρύματα και οι φορείς πολιτιστικής κληρονομιάς πρέπει να παρέμβουν κριτικά στις συζητήσεις σχετικά με την παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη και να ευαισθητοποιήσουν περισσότερο σχετικά με το κόστος και τον αντίκτυπό της, και με αυτόν τον τρόπο να ενισχύσουν τον γραμματισμό στα μέσα και την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Θεϊκό Τυρί

(“Vingt Dieux”) Δραματική κομεντί, γαλλικής παραγωγής του 2024, σε σκηνοθεσία Λουίζ Κουρβουαζιέ, με τους Κλεμάν Φαβό, Μαϊγουέν Μπαρτελεμί, Λούνα Γκαρέ, Ματίς Μπερτράν, Ντιμίτρι Μποντρί κα.

Μπορεί στην Ελλάδα να έχουμε καλύτερα τυριά, ειδικά από μικρές οικογενειακές παραγωγές, απ’ ό,τι στη Γαλλία, αλλά μάλλον δύσκολα μπορούμε να βρούμε στη χώρα μας μια ταινία όπως της νεαράς πρωτόβγαλτης Λουίζ Κουρβουαζιέ.

Η 30χρονη Γαλλίδα σκηνοθέτιδα, στην πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της, που προβλήθηκε στο Φεστιβάλ Καννών κερδίζοντας το βραβείο Νεανικής Ταινίας και τιμήθηκε με δυο βραβεία Cesar (πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη και νέου ηθοποιού), με σαφή προσανατολισμό, ξεκάθαρες ιδέες, αφηγηματική φρεσκάδα, καλογραμμένους χαρακτήρες και έξοχη οργάνωση, παρά τον μικρό προϋπολογισμό της, θα μας ξαφνιάσει ευχάριστα.

Ένα διαμαντάκι, γυρισμένο σε ένα χωριό κοντά στα σύνορα με την Ελβετία, γνωστό για το φημισμένο τυρί κομτέ και τόπος καταγωγής της νεαρής σκηνοθέτιδας, που μέσα από μία ταπεινή ιστορία, σκιαγραφεί γοητευτικά το άτακτο πορτρέτο της αγροτικής νεολαίας, με έναν εγκάρδιο νατουραλισμό, που παραπέμπει στον ουμανιστικό κινηματογράφο του Κεν Λόουτς.

Ο Τοτόν, 18 ετών, περνά τον χρόνο του πίνοντας μπύρες και γυρνώντας με τους φίλους του. Όμως, ο θάνατος του πατέρα του, αλλάζει την καθημερινότητά του για πάντα, καθώς πρέπει να βρει τρόπο να κερδίσει τα προς το ζην και να φροντίσει τη μικρή αγαπημένη του αδελφή. Αν και θα απολυθεί από μία τοπική βιοτεχνία τυριού, ως ακατάλληλος, θα πάρει την απόφαση να φτιάξει το καλύτερο τυρί κομτέ, για να κερδίσει το χρυσό μετάλλιο στον αγροτικό διαγωνισμό και το χρηματικό έπαθλο των 30.000 ευρώ.

Ο γαλλικός ρεαλισμός ανακτά τη χαμένη του αίγλη, σε αυτή τη δημιουργία της Κουρβουαζιέ, η οποία, με το θάρρος της νιότης της, εμβαθύνει σε θέματα αλτρουισμού και ανθεκτικότητας, απώλειας και ενηλικίωσης, σε μια νεανική δραμεντί, στην οποία πρωταγωνιστεί ο ταλαντούχος πρωτοεμφανιζόμενος Κλεμάν Φαβό, ο οποίος ηγείται ενός νεανικού καστ απαρτιζόμενου από ερασιτέχνες ηθοποιούς.

Ο νεαρός ήρωας, αφήνοντας πίσω του το ταραγμένο παρελθόν, θα κοιτάξει κατάματα το αβέβαιο μέλλον, για να μπορέσει να σταθεί όρθιος στα δικά του πόδια, πέρα από τις δυσκολίες, κατακτώντας την υπευθυνότητα ενός ενήλικα, με την οποία δεν ήταν ποτέ εφοδιασμένος.

Στο ονειρικό τοπίο της αγροτικής περιοχής, ο ήρωας θα γνωρίσει και τον έρωτα, αλλά και τις υποχρεώσεις που έχει για τη μικρή του αδελφή, ενώ η απλότητα της ζωής και της ενέργειας, έρχεται σαν ένα δροσερό αεράκι από τα γειτονικά πανέμορφα βουνά της Ελβετίας.

Το φιλμ, που μπορεί να χάνει κάπου από την περιορισμένη ανάπτυξη του σεναρίου, προσφέρει μία δόση ελπίδας, όχι ακατανόητης, που συμβολίζεται στο πρόσωπο του έξοχου Φαβό, του παιδιού από την επαρχία, ίσως την τελευταία ευκαιρία για έναν κόσμο που είναι έτοιμος να υποταχθεί στις μηχανές, στα εφήμερα καλούδια και στα ανόητα πρότυπα.

ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ… Ο 18χρονος Τοτόνε, που ξέρει μόνο να διασκεδάζει, θα προσγειωθεί απότομα στην πραγματικότητα ύστερα από ένα δυσάρεστο γεγονός και θα πρέπει να βρει τρόπο να ζήσει αυτός και η μικρή του αδελφή. Έτσι, αποφασίζει να φτιάξει το καλύτερο τυρί της περιοχής και να κερδίσει το έπαθλο των 30.000 ευρώ.

Ο Κύριος των Νεκρών

(“The Shrouds”) Θρίλερ επιστημονικής φαντασίας, γαλλικής και καναδικής παραγωγής του 2024, σε σκηνοθεσία Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ, με τους Βενσάλ Κανσέλ, Ντάιαν Κρούγκερ, Γκάι Πιρς, Ελίζαμπεθ Σόντερς, Σαντρίν Χολτ κα.

Ο 80άρης πλέον – κι αυτό φαίνεται, Ντέιβιντ Κρόνενπεργκ, είναι φανερό ότι είναι πληγωμένος ανεπανόρθωτα από τον θάνατο της συζύγου του Καρολίν, τόσο που σε αυτή την τελευταία του ταινία, μοιάζει να θέλει να ουρλιάξει για την απώλειά του. Στην πιο προσωπική του ταινία, αποτέλεσμα των βιωμάτων του, ο Κρόνενμπεργκ βάζει δίπλα στη μόνιμη θεματική του, τον σωματικό τρόμο, κάτι πιο τρομαχτικό, την αδυναμία να ελέγξει ένας άνθρωπος την απώλεια της μεγάλης του αγάπης, την εμμονή του να επικοινωνήσει μαζί της, ακόμη και μετά τον θάνατό της.

Ο Κρόνενμπεργκ των μεγάλων δημιουργιών, από τα εξαιρετικά φιλμ του μακρινού παρελθόντος «Η Μύγα» και «Οι Διχασμένοι», μέχρι τα σχετικά πρόσφατα «Επικίνδυνες Υποσχέσεις» και «Το Τέλος της Βίας», εδώ δείχνει την κόπωσή του, που πατσίζει όμως με τον συναισθηματικό του πλούτο, προκαλώντας συγκίνηση, τουλάχιστον για την αφοσίωσή του στη γυναίκα του. Άλλωστε, ο θάνατός της βρίσκεται σε κάθε κάδρο της ταινίας, ενώ ο ήρωάς του και Alter ego του σκηνοθέτη, Βενσάν Κασέλ, κουβαλάει μία ακατανίκητη θλίψη που τον οδηγεί σε μία απονενοημένη ιδέα, για να την κρατήσει δίπλα του.

Ο Καρς, ένας πετυχημένος επιχειρηματίας, είναι απαρηγόρητος μετά από τον θάνατο της γυναίκας του και, αποφασίζει να ιδρύσει την εταιρεία GraveTech, καθώς έχει ανακαλύψει μια επαναστατική και αμφιλεγόμενη τεχνολογία που επιτρέπει στους ζωντανούς ανθρώπους να παρακολουθούν τους αγαπημένους τους νεκρούς μέσα στα σάβανα τους. Μια νύχτα, πολλοί τάφοι αυτής της τεχνολογίας, συμπεριλαμβανομένου κι εκείνου της γυναίκας του, βεβηλώνονται με έναν πολύ άσχημο τρόπο. Ο Καρς ξεκινά για να εντοπίσει τους δράστες.

Μόνο που η απώλεια της συζύγου, ακολουθείται και από ακόμη αρκετές απώλειες ως προς την ύφανση της ταινίας και την αποτελεσματικότητά της. Ο Βενσάν Κασέλ, παρότι θυμίζει και εξωτερικά τον ίδιο τον σκηνοθέτη, δεν πείθει, οι φορτωμένοι αδιάκοποι διάλογοι δεν αφήνουν την υποβλητική μουσική του μόνιμου συνεργάτη του Χάουαρντ Σορ να πάρει τη θέση που της ανήκει, συνοδεύοντας την πορεία του θρήνου και της κάθαρσης. Παράταιρη μοιάζει και η υποϊστορία με κεντρικό χαρακτήρα τον Γκάι Πιρς, ενώ οι πολύ καλές ιδέες του σκηνοθέτη θολώνουν επικίνδυνα όσο προχωρά η ταινία.

Ωστόσο, ο Κρόνενμπεργκ, δεν κρύβει την ευαλωτότητά του, όπως και την ανθρωπιά του, με ένα θρίλερ, περισσότερο δραματικό, που συγκινεί, έστω και αν φαντάζει ως μία απολεσθείσα ευκαιρία για ένα σινεμά που δεν πρέπει να πεθάνει.

ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ… Ο Καρς είναι ένας επιφανής επιχειρηματίας. Απαρηγόρητος μετά τον θάνατο της γυναίκας του, αποφασίζει να ιδρύσει μια εταιρεία που ανακαλύπτει μια επαναστατική και αμφιλεγόμενη τεχνολογία, επιτρέποντας στους ζωντανούς ανθρώπους να παρακολουθούν τους αγαπημένους τους νεκρούς μέσα στα σάβανα τους.

Τα Κύματα της Άνοιξης

(“Waves”) Δράμα εποχής, τσέχικης παραγωγής του 2024, σε σκηνοθεσία Γίρι Μαντλ, με τους Βόιτεχ Βοντοχόντσκι, Στάνισλαβ Μάγερ, Οντρέι Στούπκα, Τατιάνα Παουχόβα, Τόμας Μάσταλιρ, Μάρτιν Χόφμαν κα.

Μια ιστορία αδελφικής αγάπης κι ένας ύμνος στους δημοσιογράφους, αφοσιωμένους στην ελευθερία του λόγου, έρχεται και δένει με την καταπίεση των Σοβιετικών στον τσέχικο λαό και την περίφημη Άνοιξη της Πράγας, σε αυτό το καλογυρισμένο, ελαφρώς χολιγουντιανής κοπής, ιστορικό δράμα εποχής.

Το φιλμ του σχετικά νεαρού ηθοποιού, σκηνοθέτη και σεναριογράφου, Γίρι Μαντλς, αποφεύγει ως ένα σημείο τη μονοδιάστατη προσέγγιση παρόμοιων θεμάτων σε ταινίες που έρχονται από χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ για την πρόσφατη ιστορία τους, ενώ επιχειρεί ταυτόχρονα με χολιγουντιανή συνταγή να δώσει ηρωική διάσταση σε κάποιους δημοσιογράφους του τότε κρατικού ραδιοφώνου.

Με το βάρος της ευθύνης τού μεγαλύτερου αδελφού, ο Τόμας προσπαθεί να κρατήσει τον ακόμη ανήλικο Πάβελ δίπλα του και μακριά από το ορφανοτροφείο και να τον βοηθήσει να σπουδάσει. Ο Πάβελ, που μαζί με τους συνομήλικούς του διαμαρτύρεται κατά του κομμουνιστικού καθεστώτος, θεωρεί τον αδελφό του συμβιβασμένο – ένα «λαπά». Ωστόσο, έπειτα από ένα τυχαίο γεγονός, ο Τόμας θα αφήσει την χωρίς απρόοπτα εργασία του και θα πιάσει δουλειά στο τσεχοσλοβακικό ραδιόφωνο ως τεχνικός, δίπλα σε μια ομάδα δημοσιογράφων που διατηρούν την επαγγελματική τους ακεραιότητα και αψηφούν τη λογοκρισία του καθεστώτος. Η μυστική αστυνομία, εκβιάζει τον Τόμας, με τον αδελφό του, για να δίνει πληροφορίες σχετικά με τη δράση των δημοσιογράφων, των οποίων ηγείται η μορφή του Μίλαν Βάινερ. Μετά την πτώση του σταλινικού προέδρου Νοβότνι και την έλευση στην εξουσία των Ντούμπτσεκ και Σβόμποντα, που ήθελαν να εφαρμόσουν τον «σοσιαλισμό με ανθρώπινο πρόσωπο», παραχωρώντας αρκετές ελευθερίες στον λαό και τερματίζοντας τη λογοκρισία, όλοι αναθάρρησαν και πρώτοι απ’ όλους οι συνάδελφοι του Τόμας στον ραδιοφωνικό σταθμό. Όμως, αυτή η χαρά κράτησε λίγο, καθώς το 1968 ήρθε η επέμβαση των σοβιετικών, με τα γνωστά επακόλουθα. Ο Τόμας, θα είναι από τους πρωτεργάτες στην ιδέα της λειτουργίας του σταθμού ενώ έχουν ήδη μπει στην Πράγα οι στρατιωτικές δυνάμεις, εξασφαλίζοντας πρώτα τη διαφυγή του αδελφού του στην Αυστρία.

Η ταινία του Μαντλς, διαθέτει μια στρωτή αφήγηση, που στηρίζεται στο έξοχο μοντάζ του Φίλιπ Μάλασεκ, συνθέτει ικανοποιητικά το προσωπικό δράμα του βασικού ήρωα με τα ιστορικά γεγονότα και τους μαχόμενους δημοσιογράφους (υπαρκτά πρόσωπα), αλλά δεν αποφεύγει κι αυτός την απεικόνιση των καθεστωτικών ή των σοβιετικών ως καρικατούρες.

Τα ηθικά διλήμματα του ήρωα – να σώσει τον αδελφό του ή να συνεργαστεί με τη μυστική αστυνομία; – οι προσωπικές ιστορίες, η ηρωοποίηση των δημοσιογράφων, η συμβολή της καθολικής εκκλησίας στον αγώνα, περνούν και φεύγουν μάλλον αδιάφορα, μέχρι το τελευταίο μέρος, όπου η ταινία μετατρέπεται σε ένα κατασκοπικό θρίλερ και με τη βοήθεια του μοντάζ κερδίζει τις εντυπώσεις και καλύπτοντας την αμηχανία του σκηνοθέτη μπροστά στο μέγεθος της ιστορίας.

Κι ενώ ο Μαντλ δείχνει αναποφάσιστος προς τα πού να γύρει το βαρυφορτωμένο φιλμ του – προς τη σημασία των ιστορικών γεγονότων και των ηρωικών δημοσιογράφων ή προς το προσωπικό δράμα του βασικού χαρακτήρα; – φαίνεται κάπως αδύναμος να συνδυάσει επαρκώς και τα διαφορετικά είδη στα οποία ανοίγεται το φιλμ του. Ιστορική περιπέτεια, πολιτικό θρίλερ, ψυχολογικό δράμα ή μελόδραμα; Πάντως, στα υπέρ του είναι η αφηγηματική συνταγή που ακολουθεί και οι στέρεοι χαρακτήρες, που κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον της ταινίας μέχρι το τέλος.

Αν εξέλειπε και η τελευταία σκηνή κραυγαλέου συμβολισμού στο φινάλε, για την πολιτική αφύπνιση και τη διατήρηση της φλόγας του αγώνα, ίσως να περιόριζε και τον έντονο μελοδραματισμό, που ρίχνει περαιτέρω το συνολικό αποτέλεσμα.

ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ… Στην Τσεχοσλοβακία στα τέλη της δεκαετίας του 1960, όταν η ατμόσφαιρα μυρίζει μπαρούτι από τις φοιτητικές εξεγέρσεις, ένας νεαρός τεχνικός εισέρχεται σε μία από τις πιο διάσημες αίθουσες σύνταξης του δημοσίου ραδιοφώνου. Πολύ γρήγορα, θα βρεθεί στο επίκεντρο μιας επικίνδυνης σύγκρουσης ανάμεσα στους δημοσιογράφους και τη μυστική υπηρεσία πληροφοριών. Καθώς τα γεγονότα επιταχύνονται, η ζωή του θα τεθεί σε άμεσο κίνδυνο.

Thunderbolts*

(“Thunderbolts”) Περιπέτεια φαντασίας, αμερικάνικης παραγωγής του 2025, σε σκηνοθεσία Τζέικ Σρέιερ, με τους Φλόρενς Πιου, Σεμπάστιαν Σταν, Λιούις Πούλμαν, Ντέιβιντ Χάρμπουρ, Γουάιατ Ράσελ, Όλγα Κιριλέγκο κα.

Μοιάζει με μια μικρή αναλαμπή της Marvel, έπειτα από μία μακρά σειρά αποτυχημένων υπερηρωϊκών ταινιών, που τονώνουν και την πεποίθηση πολλών σημαντικών σκηνοθετών και ηθοποιών – ακόμη και του Χόλιγουντ – ότι έφτασε η ώρα να κλείσει ο κύκλος της.

Έχοντας στο τιμόνι τον όχι και δημοφιλέστερο των σκηνοθετών, Τζέικ Σρέιερ («Χάρτινες Πόλεις»), η Marvel θυμάται κάτι από το ψυχαγωγικό σινεμά των πρώτων χρόνων της, με ένα φιλμ που η καταιγιστική δράση δένει με το υπερθέαμα και το ανθρώπινο στοιχείο με το χιούμορ, έστω κι αν αυτό ορισμένες φορές φαίνεται λίγο χοντροκομμένο.

Έτσι, στην 36η ταινία της Marvel και τελευταία της Πέμπτης Φάσης, εμφανίζονται για πρώτη φορά οι χαρακτήρες των Thunderbolts, αν και αυτόνομα έχουν ενταχθεί σε κάποιες ταινίες ή σειρές της εταιρείας. Και αυτό διότι, οι «Εκδικητές» δεν είναι διαθέσιμοι, όπως υπονοεί και ο αστερίσκος του τίτλου – ακόμη ένα διαφημιστικό εύρημα της παραγωγής.

Μια ομάδα ανεξάρτητων βετεράνων – όχι και των καλύτερων «παιδιών» – που είχαν ξεπουληθεί και βρεθεί στα κάτεργα, και μια δολοφόνος σε κατάθλιψη αποτελούν τον στόχο μιας παγίδας θανάτου που στήνει η διευθύντρια της CIA, και εξαναγκάζονται να αναλάβουν μια άκρως επικίνδυνη αποστολή. Για να τη φέρουν όμως εις πέρας, πρέπει να μάθουν πρώτα να λειτουργούν σαν ομάδα και να αντιμετωπίσουν τα πιο σκοτεινά σημεία του παρελθόντος τους.

Το συνταίριασμα διαφορετικών χαρακτήρων και η δημιουργία μίας ομάδας ασεβών και αντιηρωικών ηρώων, αλλά και η αίσθηση μίας σχετικά γήινης και προσιτής ιστορίας, καθώς και την υποχώρηση των πολλών ψηφιακών εφέ, που πραγματικά έχουν αρχίσει να κουράζουν απίστευτα, θα κάνει το φιλμ προσιτό και αρκετά φιλικό ακόμη και σε ανθρώπους που δεν τους αρέσει το σύμπαν της Marvel.

Οι πρωταγωνιστές δεν είναι και τόσο υπερήρωες, αλλά περισσότερο μία ομάδα παρεξηγημένων χαρακτήρων, που θυμίζει αμυδρά τους αντιήρωες του πολεμικού «Και οι 12 Ήταν Καθάρματα», καθώς τα ανθρώπινα στοιχεία υπερτερούν αυτών των υπερηρωικών και μάλλον ο στόχος της ταινίας είναι περισσότερο η πλάκα και η καθαρή απενοχοποιημένη διασκέδαση, παρά τα σχηματικά ηθικά διλήμματα, τα υπαρξιακά αδιέξοδα ή ακόμη και το μπακράουντ της ιστορίας.

Παρά ταύτα, η ταινία, που βλέπεται σχετικά ευχάριστα, αφήνοντας τις παραπάνω απαιτήσεις έξω από το σινεμά, κάποιες στιγμές δείχνει ξεκούρδιστη, ενώ φυσικά δεν λείπουν και τα κλισέ που έχει καθιερώσει η ίδια η Marvel και πλέον δεν φαίνονται ανεξάντλητα.

Το καστ, χωρίς ιδιαίτερες αξιώσεις, τουλάχιστον δείχνει να το διασκεδάζει και να εκμεταλλεύεται ως ένα βαθμό την ανθρώπινη διάσταση των χαρακτήρων.

ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ… Μια δολοφόνος σε κατάθλιψη, η Γέλενα Μπέλοβα συναντιέται με μία αναπάντεχη ομάδα απροσάρμοστων, προκειμένου να αντιμετωπίσει μια επικίνδυνη απειλή.

Προβάλλονται ακόμη οι ταινίες:

Λύτρωση

(“Salvable”) Ακόμη ένα φιλμ με το αγαπημένο κινηματογραφικό άθλημα, το μποξ, αλλά αυτή τη φορά βρετανικής παραγωγής (2025) και σε σκηνοθεσία Μπιορν Φράνκλιν και Τζόνι Μαρτσέτα. Στο σκηνοθετικό τους ντεμπούτο, οι δυο σκηνοθέτες, που έχουν μακρά πορεία στα μουσικά βίντεο, παρουσιάζουν ένα ψυχολογικό δράμα, ένα φιλμ επιβίωσης και ανθεκτικότητας, για τις προσωπικές σχέσεις και το πρότυπο του πατέρα, τοποθετώντας τον κεντρικό ήρωα στο ρινγκ. Το μποξ που αποθεώθηκε κατά καιρούς στη μεγάλη οθόνη, από το εξαιρετικό «Έπεσαν Σκληρά», με τον Μπόγκαρντ, το βραβευμένο με εννέα Όσκαρ «Ρόκι: Τα Χρυσά Γάντια» μέχρι και το ανεπανάληπτο «Οργισμένο Είδωλο» του Σκορσέζε, συνεχίζει να γοητεύει τους σκηνοθέτες, δίνοντάς τους τον χώρο να δημιουργήσουν διεισδυτικά και πολυεπίπεδα δράματα. Σε αυτό τον δρόμο μπήκαν και οι Φράνκλιν-Μαρτσέτα, με τον ήρωά τους, έναν παλαίμαχο σε πτώση πυγμάχο, πληγωμένο σωματικά και ψυχικά, να προσπαθεί να σταθεί στα πόδια του, να παλέψει για την αγάπη, την οικογένεια και την ελπίδα. Με τους Τόμπι Κέμπελ, Σάια ΛαΜπέφ, Τζέιμς Κόσμο, Ελέιν Κάσιντι κα.

Η Περήφανη Πριγκίπισσα

(“Pysna Princezna”) Τσέχικο παραμύθι κινουμένων σχεδίων, που αποτελεί διασκευή της ομώνυμης ιστορίας της Μποζένα Νέμκοβα και ριμέικ του φιλμ με ηθοποιούς του 1952, από τους Ράντεκ Μπέραν και Νταβίντ Λίζι. Ο νεαρός βασιλιάς Μπέντζαμιν ταξιδεύει στο Βασίλειο του Μεσονυχτίου, αποφασισμένος να κερδίσει την καρδιά της περήφανης πριγκίπισσας Καρολίνας, που ζει υπό την επιρροή ύπουλων συμβούλων, παγιδευμένης σε έναν κόσμο ψευδαισθήσεων και εξουσίας. Το φιλμ προβάλλεται μεταγλωττισμένο στα ελληνικά, με τις φωνές των Νικολέτα Κουνενιδάκη, Βασίλη Παπαστάθη, Αργύρη Παυλίδη, Ανδρέα Ευαγγελάτο, Ακίνδυνο Γκίκα κα

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ