Αυτό το μάγμα, όπως σημειώνουν οι ερευνητές, ήταν αρκετό «για να γεμίσει σχεδόν 200.000 πισίνες ολυμπιακών διαστάσεων, ή 200 φορές τη Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας, ή περίπου 200 φορές την Ακρόπολη, ή το Empire State Building περίπου 500 φορές και προσθέτουν ότι ήταν αρκετό για να καλύψει το Μανχάταν στη Νέα Υόρκη ή τα νησιά των Βερμούδων με ένα στρώμα μάγματος πάχους περίπου 9 μέτρων».

Όπως τονίζουν η δραστηριότητα που ήταν μοναδική παγκοσμίως σε πλήθος σεισμών κατά τη διάρκεια ενός ιδιαίτερα περιορισμένου χρονικού διαστήματος, περιελάμβανε εκατοντάδες αισθητούς σεισμούς κάποιοι από τους οποίους είχαν μέγεθος μεγαλύτερο από 5 βαθμούς, ενώ «προκάλεσε τοπικά κατάσταση έκτακτης ανάγκης, κλείσιμο σχολείων και συναγερμό μεταξύ κατοίκων και επισκεπτών». Όπως επισημαίνουν, υπήρχε έντονη αβεβαιότητα «αν οι σεισμοί οφείλονταν σε ηφαιστειακή δραστηριότητα που σηματοδοτούσε μια πιθανή επερχόμενη έκρηξη ή σε ολίσθηση τεκτονικών ρηγμάτων και ήταν πιθανώς το προοίμιο ενός μεγαλύτερου σεισμού (όπως ο καταστροφικός σεισμός μεγέθους 7,7 που έπληξε την ίδια περιοχή το 1956)».

Η ερευνητική ομάδα αποκάλυψε την αιτία της δραστηριότητας μέσω προηγμένων τεχνικών μηχανικής μάθησης που προσδιόρισαν με ακρίβεια την χωρική κατανομή στον φλοιό της Γης περισσότερων από 25.000 σεισμούς. Η μελέτη χρησιμοποίησε αυτούς τους σεισμούς ως «εικονικούς μετρητές τάσης σε βάθος», επιτρέποντάς τους να απεικονίσουν την κίνηση του μάγματος με πρωτοφανή χωρική και χρονική λεπτομέρεια. Αυτή η απεικόνιση, σύμφωνα με την έρευνα, αναγνωρίζει και χαρτογραφεί την διείσδυση μιας μαγματικής φλέβας, η οποία τελικά πυροδότησε τη σεισμική δραστηριότητα. Η απεικόνιση, όπως υπογραμμίζουν οι ερευνητές, αποκλείει έτσι την ολίσθηση τεκτονικών ρηγμάτων ως πρωταρχική αιτία της σεισμικής έξαρσης του 2025. «Η λεπτομερής χωροχρονική απεικόνιση της σεισμικής δραστηριότητας του 2025 δείχνει ότι οι διεισδύσεις μάγματος, δημιουργούν σεισμούς και μπορούν να οδηγήσουν σε επικίνδυνες ηφαιστειακές εκρήξεις, δεν περιλαμβάνουν μια απλή μονόδρομη διαδικασία μάγματος που κινείται οριζόντια ή κατακόρυφα», σημειώνουν. Το πιο εντυπωσιακό, όπως υπογραμμίζουν, ήταν ότι η διείσδυση δεν κινήθηκε ομαλά. Αντίθετα, όπως καταδεικνύεται από την έρευνα, εκδηλώθηκε κατά κύματα – ανοίγοντας νέες ρωγμές, κλείνοντας άλλες και προωθώντας μάγμα προς τα εμπρός σε παλμούς. «Η κυματική διείσδυση του μάγματος και η επακόλουθη παλμική μεταβολή της πίεσης επέδρασε στο πεδίο τάσεων και οδήγησε στη γένεση τόσο μεγάλου πλήθους σεισμών, με «καταρρακτώδη» ρυθμό, δηλαδή ο ένας σεισμός μετά τον άλλο σε πολύ μικρό χωρικό και χρονικό διάστημα», επισημαίνει η ερευνητική ομάδα.

Τα ερευνητικά αποτελέσματα της ομάδας υποδηλώνουν ότι αυτή η κυματοειδής διαδικασία ανάδρασης της διείσδυσης μάγματος δεν είναι μοναδική στη Σαντορίνη. Αντίθετα, αυτός είναι πιθανά ένας θεμελιώδης μηχανισμός με τον οποίο το μάγμα μεταφέρεται κάτω από τα ηφαίστεια παγκοσμίως. Παράλληλα, όπως υπογραμμίζεται, οι μέθοδοι που αναπτύχθηκαν θα μπορούσαν επίσης να βοηθήσουν τους επιστήμονες να παρακολουθούν μελλοντικές κρίσεις σε σχεδόν άμεσο χρόνο – ειδικά σε περιοχές όπου η μεγαλύτερη δραστηριότητα εκδηλώνεται στην ανοιχτή θάλασσα ή βαθιά στο υπέδαφος, πέρα από την εμβέλεια των παραδοσιακών επίγειων μετρήσεων.

«Η Σαντορίνη, μέρος του ελληνικού ηφαιστειακού τόξου, έχει ιστορικό καταστροφικών εκρήξεων, συμπεριλαμβανομένης της «μινωικής έκρηξης» γύρω στο 1620 π.Χ. Η σεισμική κρίση του 2025, αν και δεν συνοδεύτηκε με έκρηξη, υπογραμμίζει τους πιθανούς κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι τοπικοί πληθυσμοί και υπογραμμίζει τη σημασία της γεωφυσικής παρακολούθησης υψηλής ανάλυσης», καταλήγουν οι ερευνητές.

Οι συγγραφείς της έρευνας είναι οι: Anthony Lomax (ALomax Scientific, Γαλλία), Βασίλης Αναγνώστου, Βασίλειος Καρακώστας ( Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης) Stephen P. Hicks (University College London, Ην.Βασίλειο), Ελευθερία Παπαδημητρίου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης).

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μιλώντας για την κατάσταση στο περιβάλλον της Αττικής ο κύριος Λέκκας υπογραμμίζει ότι την τελευταία 20ετία σημειώθηκε απώλεια περίπου του 70% των δασικών εκτάσεων, δηλαδή ενός τεράστιο ποσοστό που επηρεάζει άμεσα τον πνεύμονα της πρωτεύουσας και ταυτόχρονα αυξάνει τον πλημμυρικό κίνδυνο.

Όπως σημειώνει, η αποτελεσματική προστασία των δασών εξασφαλίζεται μέσα από συνδυασμό ενεργειών. Οι ενέργειες αυτές είναι: οι συχνές επιτηρήσεις με επανδρωμένα πληρώματα και με χρήση νέας τεχνολογίας, οι έλεγχοι των δικτύων της ΔΕΔΔΗΕ, ο έλεγχος της εφαρμογής του νόμου περί καθαρισμού των ιδιόκτητων οικοπέδων τουλάχιστον των γειτονικών στις δασικές εκτάσεις περιοχών, η οργανωμένη και άμεση επέμβαση συνεργασίας πυροσβεστικού σώματος, τοπικών και περιφερειακών διοικήσεων αλλά και των εθελοντικών τμημάτων, ενημέρωση και ευαισθητοποίηση πληθυσμού.

Ολόκληρη η συνέντευξη του προέδρου του Ο.Α.Σ.Π και καθηγητή φυσικών καταστροφών, Ευθύμιου Λέκκα στο ΑΠΕ- ΜΠΕ και τον Γιώργο Ψύλλια έχει ως εξής:

Ε: Τον τελευταίο καιρό παρατηρούμε μία σχετική έξαρση της σεισμικής δραστηριότητας στο νότιο Αιγαίο την Εύβοια και την Κρήτη. Επίσης στο Άγιο Όρος. Κάποιοι συνάδελφοί σας είπαν ότι έχουμε ενεργοποίηση σεισμών πάνω από έξι ρίχτερ μετά από πολύ καιρό; Πρέπει να ανησυχούμε κύριε καθηγητά;

Α: Η σεισμική δραστηριότητα που παρατηρούμε τους τελευταίους μήνες σε πολλά διαφορετικά σημεία της χώρας, είναι απόλυτα φυσιολογική και αναμενόμενη βάση του γεωτεκτονικού δυναμικού της ευρύτερης περιοχής που βρίσκεται η Ελλάδα. Πρέπει να τονίσουμε ότι αυτοί οι σεισμοί δεν σχετίζονται σε καμία περίπτωση μεταξύ τους και αφορούν σε τεκτονική δραστηριότητα ανεξάρτητων μεταξύ τους ρηγμάτων. Στατιστικά, στη χώρα μας αναμένουμε ένα με δύο σεισμούς άνω των 6 βαθμών της κλίμακας R, κάθε περίπου 1,5 έτος. Αυτή η συχνότητα αφορά σε μέσο όρο, συνεπώς, η παρούσα σεισμική δραστηριότητα δικαιολογεί απόλυτα την «αδράνεια» που προηγήθηκε τα 2-3 προηγούμενα έτη.

Ε: Δηλώσατε πρόσφατα ότι η Αττική εκπέμπει SOS εξαιτίας της καταστροφής του φυσικού περιβάλλοντος από τις πυρκαγιές και τις πλημμύρες. Ποια είναι η κατάσταση;

Α: Η πραγματικότητα μπορεί να γίνει αντιληπτή μέσα από τα νούμερα. Την τελευταία 20ετία στην Αττική, σημειώνεται περίπου 70% απώλεια των δασικών εκτάσεων, τεράστιο ποσοστό που επηρεάζει άμεσα τόσο τον πνεύμονα της πρωτεύουσας αλλά ταυτόχρονα αυξάνει τον πλημμυρικό κίνδυνο.

Ε: Τα εναπομείναντα λιγοστά δάση στην Αττική πως μπορούν να προστατευτούν αποτελεσματικά φέτος το καλοκαίρι;

Α: Η αποτελεσματική προστασία εξασφαλίζεται μέσα από συνδυασμό ενεργειών. Οι ενέργειες αυτές είναι: οι συχνές επιτηρήσεις με επανδρωμένα πληρώματα και με χρήση νέας τεχνολογίας, οι έλεγχοι των δικτύων του ΔΕΔΔΗΕ, έλεγχος της εφαρμογής του νόμου περί καθαρισμού των ιδιόκτητων οικοπέδων τουλάχιστον των γειτονικών στις δασικές εκτάσεις περιοχών, η οργανωμένη και άμεση επέμβαση συνεργασίας πυροσβεστικού σώματος, τοπικών και περιφερειακών διοικήσεων αλλά και των εθελοντικών τμημάτων, ενημέρωση και ευαισθητοποίηση πληθυσμού.

Ε: Ως πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμούς και Προστασίας και προβεβλημένος καθηγητής φυσικών καταστροφών συμμετέχετε σχεδόν σε όλες τις επιτροπές Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών της χώρας. Πόσο αποτελεσματικός είναι ο συντονισμός των υπηρεσιών του κράτους σε σχέση με το παρελθόν και τι πρέπει να γίνει; Από την περίπτωση της Σαντορίνης τι αποκομίσατε;

Α: Έχουν γίνει σημαντικά βήματα βελτίωσης όσον αφορά στην οργάνωση και τη συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων στην πρόληψη και διαχείριση καταστροφών και κρίσεων. Κάποια από τα σημαντικότερα αυτά βήματα ήταν η ενεργοποίηση του αριθμού έκτακτης ανάγκης «112» αλλά και η οργάνωση και υλοποίηση της μεγαλύτερης επιχειρησιακής άσκησης πεδίου «ΜΙΝΩΑΣ» για την αντιμετώπιση σεισμού και συνοδών φαινομένων που έγινε στην Κρήτη το 2024 και στην οποία συμμετείχε κυριολεκτικά όλο το νησί. Ελπίζουμε σύντομα να οργανωθούν παρόμοιες ασκήσεις και σε άλλες περιοχές της χώρας, όπως ασκήσεις και για άλλους φυσικούς ή τεχνολογικούς κινδύνους. Είναι πολύ σημαντικό και πρέπει να γίνει άμεσα αντιληπτό ότι μέσω τέτοιου είδους ασκήσεων έρχονται στην επιφάνεια προβλήματα και ελλείψεις του συστήματος διαχείρισης, δίνοντάς μας την ευκαιρία να τα αντιμετωπίσουμε πριν την κρίσιμη στιγμή. Η αλήθεια είναι ότι έχουμε πολύ δρόμο μπροστά μας ακόμη και αυτό αφορά όλους, από την πολιτεία μέχρι την αλλαγή νοοτροπίας του πολίτη.

Η συνεχής σεισμική δραστηριότητα στη Σαντορίνη ήταν ένα από τα πιο ιδιαίτερα πρόσφατα φαινόμενα και αποτέλεσε εξαιρετική ευκαιρία δοκιμής του νέου τρόπου συντονισμού Εκτάκτων Καταστάσεων. Μπορώ να πω ότι υπήρξε αρκετά επιτυχής η διαδικασία διαχείρισης σε όλα τα επίπεδα. Η μοναδικότητα του φαινομένου προκύπτει από την συνθετότητά του, καθώς ταυτόχρονα είχαμε έντονη σεισμικότητα με έως 1000 σεισμούς ανά ημέρα, ηφαιστειακή διεργασία, μαγματική δράση, εδαφικές μεταβολές, κατολισθητικά φαινόμενα κ.α. Οι επιστημονικές επιτροπές αποτελούμενες από κορυφαίους Έλληνες επιστήμονες από όλα σχεδόν τα ακαδημαϊκά και ερευνητικά κέντρα της χώρας, παρακολουθούσαν και ανέλυαν καθημερινά το φαινόμενο, προτείνοντας στους κρατικούς φορείς τις ενδεικνυόμενες δράσεις, οι οποίες μεταβάλλονταν από μέρα σε μέρα, για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα. Θεωρώ ότι το παράδειγμα διαχείρισης της σεισμικής κρίσης της Σαντορίνης πρέπει να αποτελέσει οδηγό για κάθε φυσικό κίνδυνο στη χώρα, και τη βάση για μια συνεχώς εξελισσόμενη προς το καλύτερο αντιμετώπιση των κινδύνων.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μιλώντας στους βουλευτές-μέλη της κοινοβουλευτικής επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος για τη σεισμική δραστηριότητα, ο κ. Συνολάκης είπε ότι υπάρχουν 3 δυνατά σενάρια:

-Το πρώτο σενάριο είναι «η σεισμική δραστηριότητα να μειωθεί σταδιακά όπως είχε γίνει το 2011-12 και να μην γίνει τίποτα. Προφανώς είναι το σενάριο που όλοι θέλουμε να δούμε».

-Το δεύτερο σενάριο είναι «η σεισμικότητα να οδηγήσει σε μεγαλύτερο κύριο σεισμό». Σε αυτή την περίπτωση, συνέχισε ο κ. Συνολάκης, «κατά πάσα πιθανότητα θα γίνει ένα τσουνάμι και θα πρέπει να υπολογίσουμε ποιος θα είναι ο αντίκτυπος..» Όπως παρατήρησε ο κ. Συνολάκης, το 1956, το τσουνάμι δεν είχε σκοτώσει κανένα στην Ελλάδα διότι ήτανε έξι το πρωί και ο κόσμος ήταν έξω.. Ήταν τελείως διαφορετική η Ελλάδα. Φανταστείτε τώρα, να γίνει κάποια στιγμή, που έχουμε κόσμο στις παραλίες. Προειδοποίησε, δε, ότι όπως έχουμε δει σε πολλά μέρη του κόσμου, ακόμα και σε πολύ μικρά τσουνάμι, υπάρχουν στροβιλισμοί που δημιουργούνται στα λιμάνια και αυτό θα είναι ένα πρόβλημα στην ναυσιπλοΐα. [. . .] Ας ελπίσουμε ότι το “112”, αυτό το ζήτημα θα μπορέσει να το χειριστεί και να σας δώσει μία έγκαιρη προειδοποίηση».

-Το τρίτο σενάριο είναι η είσοδος μάγματος, η οποία, ή θα οδηγήσει σε μία έκρηξη του ηφαιστείου, ή στην δημιουργία ενός υποθαλάσσιου «ηφαιστειακού κώνου». Ο καθηγητής εξήγησε ότι «όλα τα ηφαίστεια από κάπου ξεκινάνε. Όλος ο ηφαιστειακός χώρος μεταξύ της Ίου, της Αμοργού, της Ανάφης, και της Σαντορίνης έχει αρκετούς παλιούς κώνους ηφαιστείων, [. . . ] Υπάρχει ένας «ασκός» που είναι γεμάτος με μάγμα και τροφοδοτεί με φλέβες – μικρούς σωλήνες, οι οποίοι φτάνουν στην επιφάνεια. Σημείωσε, ωστόσο, ότι αυτή την πιθανότητα είναι πολύ μικρή, «αλλά επειδή ακριβώς έχουμε τόσο έντονη σεισμικότητα σε ένα σημείο, θυμίζει πάρα πολύ τι έγινε στο νησί του Μαγιότ το 2018, όπου σε μερικούς μήνες δημιουργήθηκε ένα καινούριο υποθαλάσσιο ηφαίστειο και είχε μία υποθαλάσσια έκρηξη».

Σύμφωνα με τον κ. Συνολάκη, το μόνο «παρήγορο» στο σενάριο του ηφαιστείου, είναι ότι «συνήθως τα ηφαίστεια δίνουν προειδοποίηση [. . .] Αυξάνεται η σεισμικότητα προτού υπάρξει κάποια έκρηξη, οπότε φαντάζεται κανείς ότι θα έχουμε καιρό να το αντιμετωπίσουμε».

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Συνολάκης στις βλάβες που μπορεί να επιφέρουν τυχόν πλημμύρες, ιδιαίτερα σε παλαιά σπίτια που είναι χτισμένα με «άψητα τούβλα». «Όταν αρχίζει και ανεβαίνει η πλημμύρα, και κρατήσει περίπου πάνω από δύο ημέρες, το σπίτι αρχίζει να λιώνει.. Αυτό το θέμα πρέπει να αναδειχθεί. Πρέπει να δούμε ποια σπίτια είναι φτιαγμένα με αυτό τον τρόπο [. . .] Διότι κινδυνεύουν οι άνθρωποι» είπε ο κ. Συνολάκης.

Κληθείς να σχολιάσει τις καταγγελίες για παρανομίες σε κατασκευές στη Σαντορίνη, αλλά και την αυξημένη οικιστική πυκνότητα στο νησί, ο κ. Συνολάκης είπε: «Πολλές φορές είναι και λίγο “μάτσο” να μην ακολουθείς, ειδικά τον οικοδομικό κανονισμό. Αυτός υπάρχει κυρίως, όχι για να περιορίσει τους ανθρώπους για κάποιο αυθαίρετο λόγο. Υπάρχει ακριβώς για λόγους ασφαλείας. Για να μην υπάρχει φερειπείν, αυτό που άκουσα νωρίτερα ότι [. . .] είναι πέντε φορές μεγαλύτερη η οικιστική πυκνότητα στην Σαντορίνη. Δεν ξέρω αν ισχύει αυτό το νούμερο, αλλά στην Καλντέρα επάνω.. και να έχεις κάνει και παρανομίες.. Είναι, είναι η στιγμή, που όλοι αυτοί οι άνθρωποι που έχουνε κάνει παρανομίες, πρέπει να σκεφτούν πάρα πολύ. Να έχουνε μηχανικούς να ελέγξουν τις κατασκευές τους, διότι είναι και το σπίτι τους. Γιατί αν δεν προσέξεις το σπίτι σου θα πέσει να σε πλακώσει. Αυτή είναι η στιγμή, που πρέπει να γίνονται ενδελεχείς έλεγχοι όλων των κατασκευών. Όχι μόνο στη Σαντορίνη, αλλά και στα γειτονικά νησιά. Γιατί άμα γίνει ένα σεισμός δεν ξέρουμε που θα είναι οι μεγαλύτερες επιταχύνσεις» κατέληξε ο κ. Συνολάκης.-

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Αυτό το κομμάτι θα έπρεπε να το έχουμε κοιτάξει. Είναι ένα διαχρονικό πρόβλημα των ελληνικών νησιών. Στην Ελλάδα υπάρχουν ελάχιστοι παλιρροιογράφοι. Αυτό λοιπόν δεν είναι μόνο για την Ελλάδα αλλά για όλη τη Μεσόγειο. Μας χρειάζονται παλιρροιογράφοι ακριβώς για να μετράμε και να ξέρουμε σε περίπτωση που γίνει κάτι, ακόμα και πάρα πολύ μικρό, θα έχουμε πολύ πιο στοχευμένη προειδοποίηση. Έτσι όπως είμαστε αν γίνει κάτι θα πρέπει αναπόφευκτα να εκκενώσουμε όλο το Αιγαίο. Αναπόφευκτα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα είπε ότι «προετοιμαζόμαστε για το χειρότερο» αλλά «αυτό δεν σημαίνει ότι περιμένουμε το χειρότερο».

«Αυτό είναι η σωστή πολιτική. Και πάντα προετοιμαζόμαστε για το χειρότερο που μπορεί να συμβεί. Και ελπίζουμε ότι αυτό δεν θα το δούμε μπροστά μας. Η προετοιμασία που έχει γίνει εδώ, είναι εντυπωσιακή. Σε επίπεδο από μηδέν έως δέκα προετοιμασίας, είμαστε σωστοί. Σε επίπεδο για το ποιο είναι το χειρότερο πράγμα που περιμένουμε, από 0 έως 10, ας πούμε ότι είμαστε στο επτά», υπογράμμισε.

Σχετικά με το τι είναι αυτό που φοβάται περισσότερο, ο κ. Συνολάκης είπε ότι η έλλειψη ψυχραιμίας είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος.

Ερωτηθείς για ενδεχόμενο νέου κρατήρα στο Κολούμπο ανέφερε ότι αυτό παίρνει δεκάδες χιλιάδες ή εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια για να γίνει.

«Απλώς αυτό που είπα είναι ότι μπορεί η δραστηριότητα να είναι γιατί μετακινούνται μαγματικά υγρά. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα γίνει ένας κρατήρας αύριο ή σε έξι μήνες. Αυτό σημαίνει ότι οι απόγονοί μας σε δέκα χιλιάδες χρόνια μπορεί να δούνε σε αυτή τη θέση έναν νέο κρατήρα», σημείωσε.

Τέλος αναφορικά με το αν είναι ορατός ένας σεισμός μεγέθους 6 Pίχτερ ο κ. Συνολάκης επισήμανε ότι δεν μπορεί να απαντήσει με νούμερα γιατί αυτά αναθεωρούνται ανάλογα με τη σεισμικότητα. «Δεν σημαίνει όμως ότι θα γίνει κάτι σαν το 1956», κατέληξε.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Η περιοχή που λαμβάνει η χώρα η σεισμική δραστηριότητα, είναι μια περιοχή η οποία έχει σημαντικές τεκτονικές δομές και εξαιτίας αυτού του γεγονότος θεωρείται υψηλού δυναμικού. Τώρα, μετά την 24η Ιανουαρίου, έχει παρατηρηθεί μια μεγάλη αύξηση της σεισμικότητας στην περιοχή και έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής περισσότεροι από 380 σεισμοί. Μάλιστα, άνω του μεγέθους του 3 είναι οι 85 μέχρι στιγμής», υπογραμμίζει και επισημαίνει ότι τα τελευταία 24ώρα έχουν γίνει και 10 σεισμοί με μεγέθη άνω του 4, φτάνοντας στο μέγεθος του 4,6. «Όλα αυτά μας κάνουν να είμαστε επιφυλακτικοί με τα δεδομένα, δηλαδή δεν μπορούμε παρά να είμαστε επιφυλακτικοί. Δεν μπορούμε να καθησυχάσουμε τον κόσμο με τα μέχρι τώρα δεδομένα. Το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο παρακολουθεί με προσοχή την εξέλιξη του φαινομένου.

Παρακολουθούμε όλες τις παραμέτρους της ακολουθίας», σημειώνει ο κ. Καραστάθης, τονίζοντας ότι αύριο θα εγκαταστήσουν και δύο επιπλέον σταθμούς στα κοντινά νησιά, έναν στην Αμοργό και έναν στην Ανάφη, προκειμένου να έχουν λεπτομερέστερη εικόνα της σεισμικότητας. Όπως τονίζει, το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών βρίσκεται σε επιφυλακή, έχοντας αυξήσει τις βάρδιες και αναλύοντας τα δεδομένα αρκετές φορές μέσα στη μέρα.

«Οι σεισμοί είναι ξεκάθαρα τεκτονικής προέλευσης. Η σύνδεση με την ηφαιστειακή δραστηριότητα έγινε εξαιτίας μιας προηγούμενης φάσης στην οποία υπήρχε μικροσεισμικότητα εντός της Καλδέρας. Μέσα στα πλαίσια επίσης της πολιτικής προστασίας, ήταν να αναλυθεί και αυτή η κατάσταση. Να ενημερωθούν σχετικά με αυτή την κατάσταση. Από εκεί και πέρα όμως, η εξέλιξη που παρακολουθούμε τα τελευταία 24ωρα με τους σεισμούς στην περιοχή μεταξύ της Αμοργού και της Σαντορίνης, είναι καθαρά τεκτονική», εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Ερωτηθείς αν υπάρχει συσχέτιση με τον σεισμό του 1956 στην Αμοργό, ο κ. Καραστάθης υπογραμμίζει ότι κάθε συσχέτιση με σεισμούς του παρελθόντος είναι παρακινδυνευμένη, γιατί η ακρίβεια με την οποία έχουν προσδιοριστεί αυτά τα ιστορικά γεγονότα είναι πολύ πολύ μικρότερη από αυτή που θα έπρεπε να υπάρχει για να γίνει κάποιος τέτοιος συσχετισμός.

«Οι σταθμοί τότε ήταν λίγοι, τα μέσα ήταν πολύ λίγα. Εν πάση περιπτώσει, ακόμα και το βάθος του σεισμού του 1956 βρίσκεται σε debate, αν ήταν επιφανειακός ή αρκετά βαθύς. Αυτή τη στιγμή, η όλη εκτίμησή μας γίνεται βάσει των ζωνών που έχουν ήδη διερευνηθεί σε συγκεκριμένη περιοχή, και οι οποίες είναι αρκετά σημαντικές όπως σας είπα», σημειώνει.

Σχετικά με τα προληπτικά μέτρα που ελήφθησαν, ο κ. Καραστάθης τονίζει ότι «το υπουργείο Πολιτικής Προστασίας έδρασε άμεσα. Μάλιστα, από τις πρώτες ώρες της σεισμικής δραστηριότητας υπάρχει καθημερινή και διαρκής ενημέρωση του υπουργού και των επιτελών του υπουργείου σχετικά με την εξέλιξη της σεισμικότητας. Υπάρχουν καθημερινά ανακοινωθέντα σχετικά και με τα μέτρα που θα πρέπει να λαμβάνονται. Αλλά και ενημερωτικά στον κόσμο, για το πώς βαδίζει η σεισμική δραστηριότητα αυτή», καταλήγει.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Όπως σημείωσε ο κ. Λέκκας ο κατολισθητικός κίνδυνος είναι υψηλός σε πέντε περιοχές ενώ διευκρίνισε ότι η σημερινή και η χθεσινή σεισμική δραστηριότητα δεν έχει καμία σχέση με τον ηφαιστειακό χώρο και τον ηφαιστειακό θάλαμο ούτε στην καλδέρα της Σαντορίνης, ούτε στο ηφαίστειο έξω από τη Σαντορίνη το Κολούμπο. Παράλληλα επισήμανε ότι το ρήγμα που δίνει τις τελευταίες 50 ώρες σεισμούς είναι το ρήγμα της Αμοργού ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο «η συσσώρευση των δυνάμεων να προκαλέσει σεισμό της τάξεως των 5- 5,5 όχι πάνω από 6 όμως».

Όπως δήλωσε στο κάτω τμήμα του παλιού λιμένα, εκεί που καταλήγει ουσιαστικά το τελεφερίκ, κατά τη διάρκεια του σεισμού που έγινε χθες το πρωί, κατέπεσε βραχώδης μάζα, η οποία έχει μορφή σφήνας. «Αποσπάστηκε από το πρανές και κατέστρεψε το στέγαστρο που υπήρχε στον κάτω χώρο. Υπάρχουν κι άλλα επικρεμάμενα κομμάτια στην ίδια περιοχή, στην ίδια θέση τα οποία θα δούμε το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα τι δράσεις θα κάνουμε ώστε να μειώσουμε τον κίνδυνο στο σημείο εδώ», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Όπως σημείωσε, η συνολική εικόνα που υπάρχει είναι ότι σε πέντε περιοχές, στο Αθηνιό, Παλιό Λιμένα, Αμμούδι, Αρμένη και Κόρφου ο κατολισθητικός κίνδυνος είναι υψηλός ωστόσο, όπως προσέθεσε έχουν αρχίσει να αναλύουν, να βλέπουν τις συνθήκες ευστάθειας που υπάρχουν προκειμένου να προτείνουν τα αντίστοιχα μέτρα μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.

«Μέσα σε ένα διάστημα της τάξεως του ενός μηνός θα έχουν προταθεί τα πρώτα μέτρα, τα οποία είναι τα βραχυπρόθεσμα και τα άμεσα. Στη συνέχεια, μέχρι το καλοκαίρι, θα προταθούν τα μέτρα που έχουν μεσοπρόθεσμο χαρακτήρα, και βεβαίως, η παρέμβαση που πρέπει να γίνει εδώ προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος απαιτεί βαριά έργα, τα οποία όμως θα πρέπει να είναι αποδοτικά, οικονομικά και να συνάδουν κυρίως με το περιβάλλον», τόνισε .

Αναφορικά με τη σεισμική δραστηριότητα ο κ. Λέκκας υπογράμμισε ότι πρόκειται για σεισμική δραστηριότητα που είναι σε εξέλιξη και η οποία περιλαμβάνει τις τελευταίες 50 ώρες 210 σεισμούς. «8 σεισμοί είναι πάνω από 4 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ. Οι περισσότεροι εκδηλώθηκαν σήμερα το πρωί. Γι’ αυτό συνεδριάσαμε μετά από εντολή του κ. Κικίλια, και με την Επιτροπή Σεισμικού Κινδύνου και την Επιτροπή Ηφαιστειακού Κινδύνου, γιατί συνυπάρχει ο κίνδυνος. Ασχέτως αν στη σημερινή σεισμική δραστηριότητα δεν συμμετέχει ο ηφαιστειακός κίνδυνος. Έτσι λοιπόν συνεδριάσαμε οι δύο επιτροπές προκειμένου να προτείνουμε τα μέτρα τα οποία η Πολιτική Προστασία θα εφαρμόσει εδώ στη Σαντορίνη. Χθες είχαμε αποφασίσει το κλείσιμο των σχολείων στη Σαντορίνη. Σήμερα αποφασίσαμε το κλείσιμο των σχολείων στην Αμοργό, στην Ανάφη και στην Ίο, γιατί οι δονήσεις είναι ιδιαίτερα αισθητές κι εκεί. Δεν το κάνουμε για κανέναν άλλο λόγο παρά μόνο για να μην βρει ο σεισμός τα παιδιά στην τάξη», υπογράμμισε και προσέθεσε: «Από εκεί και πέρα, αποφασίσαμε να μην συναθροίζονται πολλά άτομα στους χώρους, να μην υπάρχει πρόσβαση στον Παλιό Λιμένα και στο Αμμούδι και στο Αρμένη. Στον Αθηνιό ο κίνδυνος είναι μικρότερος γι αυτό αποφασίσαμε να μην ληφθούν κάποια μέτρα παρά μόνο να γίνει λίγη επιτήρηση. Και βεβαίως, θα πρέπει οι κάτοικοι της Σαντορίνης μεσούσης της σεισμικής δραστηριότητας να ενημερωθούν για το τι πρέπει να κάνουν από τις σελίδες της ΓΓΠΠ και του ΟΑΣΠ σε περίπτωση σεισμού. Μία από αυτές είναι να μην βρίσκονται ή να μην περνούν από παλιά σπίτια ή ερειπωμένα, να μην πανικοβάλλονται και να ακολουθούν τις οδηγίες των αρχών. Σε περίπτωση ισχυρής σεισμικής δόνησης να μην πλησιάζουν τις ακτές, και βέβαια να μην διέρχονται από μονοπάτια ή δρόμους που έχουν μεγάλες μορφολογικές κλίσεις για να μην έχουμε κάποιες καταπτώσεις στη διάρκεια των σεισμών».

Παράλληλα ο κ. Λέκκας επισήμανε: «Όσο έχει δραστηριότητα το ρήγμα εκτονώνεται, αδειάζει. Το θέμα είναι ότι δεν ξέρουμε πόση ενέργεια έχει αυτό το ρήγμα, και αν η υπολειπόμενη ενέργεια θα προκαλέσει κάποιον αξιόλογο σεισμό σε μέγεθος. Αυτό δεν το ξέρουμε ούτε εμείς, ούτε σε παγκόσμιο επίπεδο. Δηλαδή, τι δυναμικότητα έχει συγκεντρωθεί σε ένα ρήγμα». Όπως εξήγησε αυτό το ρήγμα που δίνει τις τελευταίες 50 ώρες σεισμούς είναι το ρήγμα της Αμοργού, – είναι δύο – τρία επάλληλα ρήγματα, από την Αμοργό μέχρι σχεδόν έξω από τη Σαντορίνη- και σημείωσε ότι αυτά τα ρήγματα έδωσαν τον σεισμό του 1956 με μέγεθος 7,6, ο οποίος προκάλεσε εκτεταμένες καταστροφές και στην Σαντορίνη και στα υπόλοιπα νησιά.

«Είναι βέβαιο ότι αυτό το ρήγμα δεν θα δώσει σεισμό 7,6 όπως έδωσε το 1956 γιατί για να ξαναδώσει έναν τέτοιο σεισμό πρέπει να περάσουν χιλιετίες ολόκληρες. Υπάρχει όμως ανοιχτό το ενδεχόμενο η συσσώρευση των δυνάμεων να προκαλέσει σεισμό της τάξεως των 5- 5,5, όχι πάνω από 6 όμως. Εδώ υπήρχαν συγκλίνουσες απόψεις όλων των επιστημόνων και των δύο επιτροπών. Σε αυτά τα μεγέθη δεν θα έχουμε επιπτώσεις στη Σαντορίνη, γιατί τα επίκεντρα είναι μακριά, υπάρχει μία κατευθυντικότητα, σε κάθε περίπτωση οι επιπτώσεις θα είναι ελάχιστες. Προσπαθούμε να προλάβουμε ακόμη κι αυτές τις ελάχιστες περιπτώσεις προκειμένου να μην έχουμε προβλήματα.

Από τις αναλύσεις που κάναμε, είδαμε ότι η σημερινή και η χθεσινή σεισμική δραστηριότητα δεν έχει καμία σχέση με τον ηφαιστειακό χώρο και τον ηφαιστειακό θάλαμο ούτε στην καλδέρα της Σαντορίνης, ούτε στο ηφαίστειο έξω από τη Σαντορίνη το Κολούμπο», κατέληξε ο κ. Λέκκας.

Σε επιφυλακή η Περιφερειακή Πυροσβεστική Διοίκηση (ΠΕ.ΠΥ.Δ.) Νοτίου Αιγαίου

Σημειώνεται ότι σκηνές τοποθετήθηκαν από το Πυροσβεστικό Σώμα στις εγκαταστάσεις του αθλητικού κέντρου Σαντορίνης για να διαμείνουν οι μονάδες της ΕΜΑΚ και της ΕΜΟΔΕ, σύμφωνα με το πρωτόκολλο σχετικά με τη διαμονή τους.

Υπενθυμίζεται ότι σε γενική επιφυλακή έχει τεθεί η Περιφερειακή Πυροσβεστική Διοίκηση (ΠΕ.ΠΥ.Δ.) Νοτίου Αιγαίου λόγω της αυξημένης σεισμικής δραστηριότητας στη θαλάσσια περιοχή της Ανύδρου, μεταξύ Σαντορίνης και Αμοργού ενώ στο νησί βρίσκεται ο περιφερειακός Διοικητής ως επικεφαλής των πυροσβεστικών δυνάμεων. Ακόμη μετέβησαν αεροπορικώς στη Σαντορίνη μια ομάδα της 1ης Ε.Μ.Α.Κ. με διασωστικό σκύλο και δύο ομάδες της 1ης Ε.ΜΟ.Δ.Ε. και σήμερα έφτασε ομάδα χειριστών drones με τον εξοπλισμό τους, καθώς και εναέριοι διασώστες.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ