Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η γενική εικόνα από τους μαζικούς ελέγχους των τελευταίων εβδομάδων είναι σαφώς πιο βελτιωμένη σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, καθώς η πλειονότητα των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στις παραλίες έχουν συμμορφωθεί με τους νέους κανόνες και το νέο νομικό πλαίσιο.

Ωστόσο, από τους ελέγχους των καταγγελιών προέκυψαν και αρκετές παραβάσεις, οι οποίες κυμαίνονταν από την απουσία ανάρτησης πινακίδων έως υπερβάσεις του υπό κατάληψη χώρου από επιπλέον ομπρελοκαθίσματα και άλλες κατασκευές, καθώς και περιπτώσεις που ήταν αυθαίρετη η κατάληψη χωρίς σύμβαση παραχώρησης. Σε όλες τις επιχειρήσεις που διαπιστώθηκαν παραβάσεις, δρομολογήθηκαν όλα τα προβλεπόμενα διοικητικά πρόστιμα. Τα πρόστιμα που έχουν επιβληθεί έως στιγμής ξεπερνούν συνολικά τα 1.150.000 ευρώ, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη και η διαδικασία επιβολής και των υπολοίπων προστίμων και των διοικητικών μέτρων στους ελέγχους που διενεργήθηκαν.

Σημειώνεται πως οι 7 περιοχές της χώρας που συγκέντρωσαν πανελλαδικά τις περισσότερες καταγγελίες και ελέγχθηκαν κατά προτεραιότητα είναι οι εξής:

-Χαλκιδική: Εξετάστηκαν 1.873 καταγγελίες, από τις οποίες οι 234 την τελευταία εβδομάδα. Οι έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν σε 19 παραλίες και 148 επιχειρήσεις, από τις οποίες οι 8 παραλίες και οι 53 επιχειρήσεις μόλις την τελευταία εβδομάδα. Σημειώνεται δε, ότι για πρώτη φορά σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα έχουν ελεγχθεί από κλιμάκια της Κτηματικής Υπηρεσίας, με συνδρομή της αστυνομίας, όλες οι πολυσύχναστες παραλίες της Χαλκιδικής, και σε κάποιες περιπτώσεις περισσότερες από μία φορά, ενώ οι έλεγχοι πρόκειται να συνεχιστούν. Ο υπολειπόμενος αριθμός των καταγγελιών αφορά σε νέες που υποβλήθηκαν μετά τις αυτοψίες και οι οποίες στη συντριπτική τους πλειονότητα είναι ανώνυμες.

-Ανατολική Αττική: Εξετάστηκαν 1.396 καταγγελίες, από τις οποίες 1.157 την τελευταία εβδομάδα. Κατά τη διάρκεια των ελέγχων σε 20 παραλίες και 58 επιχειρήσεις της περιοχής, διαπιστώθηκαν 12 παραβάσεις και επιβλήθηκε αντίστοιχος αριθμός διοικητικών μέτρων.

-Πρέβεζα: Εξετάστηκαν 873 καταγγελίες. Τα κλιμάκια των ελεγκτών προχώρησαν σε ελέγχους σε 6 παραλίες και 35 επιχειρήσεις όπου διαπιστώθηκαν τρεις παραβάσεις.

-Δωδεκάνησα: Εξετάστηκαν 754 καταγγελίες, από τις οποίες 591 την τελευταία εβδομάδα. Στα νερά Καλλιθέας και στο Φαληράκι διενεργήθηκαν και πτήσεις drones για την αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης. Από τους ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν σε 14 παραλίες και 25 επιχειρήσεις διαπιστώθηκαν 7 παραβάσεις.

-Κυκλάδες: Οι Κυκλάδες συγκεντρώνουν εφέτος σχετικά χαμηλό αριθμό καταγγελιών. Έχουν ήδη ελεγχθεί περί τις 450 καταγγελίες. Ενδεικτικά, στην Πάρο ελέγχθηκαν σχεδόν όλες οι καταγγελίες με αυτοψίες σε συνεργασία με το Δήμο Πάρου, όπου πραγματοποιήθηκαν αυτοψίες σε περίπου 10 διαφορετικές παραλίες και 37 επιχειρήσεις και διαπιστώθηκε μόνο μία παράβαση. Η παράβαση εντοπίστηκε στην παραλία Κολυμπήθρες, όπου διαπιστώθηκε αυθαίρετη κατάληψη αιγιαλού χωρίς σύμβαση και η Κτηματική Υπηρεσία εξέδωσε τα προβλεπόμενα διοικητικά μέτρα (πράξη άμεσης απομάκρυνσης εντός 48 ωρών), πρόστιμο 51.000 ευρώ και οδηγίες στον δήμο για σφράγιση του χώρου. Σύμφωνα με έγγραφο της αστυνομίας, ο παραβάτης απομάκρυνε άμεσα τα ομπρελοκαθίσματα και αποδόθηκε το καταληφθέν τμήμα στο κοινό. Στη παραλία Αγία ‘Αννα Καλαφάτη στη Μύκονο, σε συνέχεια αυτοψίας της Κτηματικής Υπηρεσίας, επιβλήθηκε πρόστιμο ύψους περίπου 190.000 ευρώ σε επιχείρηση συμφερόντων του ιδίου επιχειρηματία που επέβαλε και η ΑΑΔΕ σφράγιση του χώρου του πριν από λίγες ημέρες.

-Κέρκυρα: Εξετάστηκαν 352 καταγγελίες, από τις οποίες 27 την τελευταία εβδομάδα. Από τους ελέγχους σε 4 παραλίες και 6 επιχειρήσεις επιβλήθηκαν 5 διοικητικά μέτρα.

-Χανιά: Εξετάστηκαν 199 καταγγελίες συνολικά. Από τους ελέγχους σε 7 παραλίες και 19 επιχειρήσεις, διαπιστώθηκαν 8 παραβάσεις, και είναι σε εξέλιξη η έκδοση διοικητικών μέτρων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι εφέτος ο αριθμός των συμβάσεων παραχώρησης χρήσης τμημάτων αιγιαλού και παραλίας έσπασε ρεκόρ και ξεπέρασε κατά πολύ τους αρχικούς στόχους που είχαν τεθεί από τις Κτηματικές Υπηρεσίες. Σε αυτό συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό το νέο σύστημα ηλεκτρονικών δημοπρασιών, που επιτρέπει σε όσους επιχειρηματίες πληρούν τα κριτήρια και τις προϋποθέσεις να συμμετάσχουν σε αυτές με όρους διαφάνειας και αξιοκρατίας.

Οι αρχικές εκτιμήσεις ήταν ότι εφέτος θα διενεργούνταν έως 1.200 παραχωρήσεις τμημάτων αιγιαλού και παραλίας. Εν τέλει, ο αριθμός τους ξεπέρασε τις 1.800 (εκ των οποίων οι περίπου 1.650 επιτυχείς και οι 150 άγονες), με αποτέλεσμα να αξιοποιηθούν περισσότερα τμήματα αιγιαλού και παραλίας σε σχέση με τα προηγούμενα έτη, πάντα μέσα στα πλαίσιο της νομιμότητας που ορίζει το νέο θεσμικό πλαίσιο.

Όσες ηλεκτρονικές δημοπρασίες κρίθηκαν άγονες (περίπου 150) αφορούν σε παραχωρήσεις για τις οποίες είτε δεν υπήρξε ενδιαφέρον είτε ο επιτυχών της δημοπρασίας υπαναχώρησε λίγο πριν την υπογραφή της σύμβασης. Τέτοιες περιπτώσεις παρατηρούνται διαχρονικά, χωρίς ωστόσο να επηρεάζεται σημαντικά το τουριστικό προϊόν της κάθε περιοχής, καθώς στις ίδιες παραλίες μπορούν να υπάρχουν και άλλες υφιστάμενες παραχωρήσεις. Για παράδειγμα, στην παραλία Καλό Λιβάδι Μυκόνου όπου κατά την ηλεκτρονική δημοπρασία κηρύχθηκαν άγονες 2 θέσεις, όμως υπάρχουν άλλες 5 υφιστάμενες παραχωρήσεις στην ίδια παραλία. Επίσης, στην παραλία Αλμυρίδα Χανίων κατά την ηλεκτρονική δημοπρασία κηρύχθηκε άγονη μια θέση, όμως υπάρχουν άλλες 9 υφιστάμενες παραχωρήσεις, οι οποίες καλύπτουν σχεδόν το 40% της παραλίας. Επίσης, στην παραλία Φυρίπλακα Χανίων κατά την ηλεκτρονική δημοπρασία κηρύχθηκε άγονη μια θέση, όμως υπάρχει ήδη μια υφιστάμενη παραχώρηση, η οποία καλύπτει το 30% του επιτρεπόμενου προς χρήση αιγιαλού.

Τέλος, αναφορικά με τις απευθείας συμβάσεις των όμορων επιχειρήσεων, ο αριθμός που καταγράφεται εφέτος είναι ο υψηλότερος που έχει καταγραφεί ποτέ καθώς ξεπερνούν τα 2.300 μισθωτήρια. Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι οι επιχειρήσεις κατανόησαν το νέο θεσμικό πλαίσιο και την αποφασιστικότητα του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών να βάλει τάξη σε ένα άναρχο εν πολλοίς τοπίο και έσπευσαν στις κατά τόπους Κτηματικές Υπηρεσίες προκειμένου να υπογράψουν συμβάσεις ακόμα και σε τμήματα αιγιαλού και παραλίας που ποτέ έως σήμερα δεν είχαν αιτηθεί την παραχώρηση τους. Επιπλέον, ορισμένες επιχειρήσεις αιτήθηκαν την σύναψη συμπληρωματικών συμβάσεων παραχώρησης προκειμένου να μπορούν να αξιοποιήσουν νόμιμα περισσότερα τ.μ. αιγιαλού και παραλίας.

Οι έλεγχοι πρόκειται να συνεχιστούν ακόμα πιο εντατικά το επόμενο διάστημα, δίνοντας προτεραιότητα σε εκείνες τις περιοχές με τις περισσότερες καταγγελίες πολιτών, αλλά και σε εκείνες όπου υπάρχει πληθώρα επώνυμων καταγγελιών.

Ακόμη, όπως έγινε γνωστό, έγιναν κάποιες διορθώσεις, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι δεν συμπεριλαμβάνονται υφιστάμενα δικαιώματα πολιτών (π.χ. όμορων επιχειρήσεων) στον κατάλογο αυτό.

Υπενθυμίζεται πως οι «απάτητες παραλίες» θεσπίστηκαν για πρώτη φορά με το νόμο 5092/2024 («Όροι αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας στις παραθαλάσσιες περιοχές»). Στο πλαίσιο αυτού, τίθενται αυστηροί περιορισμοί ως προς την χρήση του αιγιαλού και της παραλίας και απαγορεύεται κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα σε αυτές, με στόχο την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Παρά ταύτα, συμβάσεις ενεργές πολιτών δεν θίγονται μέχρι τη λήξη της διάρκειάς τους.

Συνεπώς, με την τροποποίηση της Κοινής Υπουργική Απόφασης (ΚΥΑ), που υπεγράφη από τους υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Θόδωρο Σκυλακάκη και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Κωστή Χατζηδάκη καθορίζονται οι «Απάτητες παραλίες», σε ολόκληρη τη χώρα, που βρίσκονται εντός του δικτύου Natura 2000 και στις οποίες θα απαγορεύεται η παραχώρηση και κατ’ επέκταση η τοποθέτηση ομπρελών, ξαπλωστρών, κ.λπ.

Οι «Απάτητες παραλίες» προσδιορίστηκαν με κριτήρια στα οποία περιλαμβάνονται: η σημαντική παρουσία οικοτόπων που προστατεύονται από την ενωσιακή ή την εθνική νομοθεσία, σπάνιων ενδημικών ειδών χλωρίδας και πανίδας, η επιτέλεση σημαντικών οικολογικών λειτουργιών για προστατευόμενα είδη, ο χαρακτηρισμός τους ως Καίριων Περιοχών Βιοποικιλότητας, η παρουσία σημαντικών οικοσυστημάτων που χρήζουν προστασίας και διατήρησης ή αποκατάστασης.

Σύμφωνα με την ΚΥΑ, στις «Απάτητες παραλίες» απαγορεύεται η παραχώρηση του δικαιώματος απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας, καθώς και οποιαδήποτε άλλη δράση μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη μορφολογία τους και την ακεραιότητά τους ως προς τις οικολογικές τους λειτουργίες, και ιδίως:

α) η παρουσία μηχανοκίνητων οχημάτων,

β) η διοργάνωση εκδηλώσεων με συμμετοχή περισσότερων από δέκα άτομα,

γ) η μουσική ή η παραγωγή άλλων ήχων με χρήση συσκευής ηλεκτρικής αναπαραγωγής ή ενίσχυσης, για την άσκηση δραστηριοτήτων

δ) η τοποθέτηση κινητών στοιχείων, όπως τραπεζοκαθισμάτων, ομπρελών, ξαπλωστρών, κ.ά.

ε) η άσκηση δραστηριοτήτων που εξυπηρετούν τους λουόμενους ή την αναψυχή του κοινού, για εκμίσθωση θαλάσσιων μέσων αναψυχής,

στ) η λειτουργία αυτοκινούμενου ή ρυμουλκούμενου τροχήλατου αναψυκτήριου.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ