Στην συμβολή των Πολιτιστικών μνημείων στην ανάπτυξη των τοπικών Κοινωνιών, αναφέρθηκε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, μιλώντας στα «Δ Καραβαγγέλεια» με θέμα τα Βυζαντινά μνημεία των Μετεώρων και της Καστοριάς που διοργάνωσε η Μητρόπολη Καστοριάς με τον Μητροπολίτη κ.Καλλίνικο.

‘Τα Μουσεία, τα Μνημεία και οι Πολιτιστικοί χώροι συνδέονται μεταξύ τους, δημιουργούν οικονομική δραστηριότητα» σημείωσε η κ. Μενδώνη και πρόσθεσε ότι «ο Πολιτισμός συνολικά αξιοποιεί πόρους, δημιουργεί θέσεις εργασίας, προσελκύει επενδύσεις με άλλους κλάδους της οικονομίας». Σημείωσε ότι «ο πολιτιστικός τουρισμός ενισχύει το πολιτιστικό διάλογο και την εξωστρέφεια της χώρας ενώ από την άλλη ο Προσκυνηματικός τουρισμός συμβάλει στην αυθεντικότητα ενός τόπου και συγχρόνως στην ανανέωση της εμπειρίας που επιζητά ο επισκέπτης».

Η κ. Μενδώνη υπογράμμισε ότι το 2019 «αλλάξαμε την στατική διαχείριση του Πολιτισμού, καταρτίσαμε την πολιτιστική Χάρτα ανάπτυξης, ένα εξελισσόμενο χάρτη για την ανάδειξη πολιτιστικού προϊόντος έως το 2030». Όπως ανάφερε η Χάρτα «ανανεώνεται συνεχώς, συμπληρώνεται με καινούργια στοιχεία και εργαλεία και περιλαμβάνει τον σύγχρονο πολιτισμό την πολιτιστική κληρονομιά την λαϊκή παράδοση και την χριστιανική πίστη’.

Αναφέρθηκε στα έργα του υπουργείου Πολιτισμού που βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη λέγοντας ότι σήμερα «υλοποιούμε το μεγαλύτερο πρόγραμμα Πολιτισμού που έχει υπάρξει ποτέ. Έχουμε 850 έργα στην ελληνική επικράτεια συνολικού προϋπολογισμού πάνω από 1,3 δις ευρώ. «Αυτό σε άλλες περιόδους – συνέχισε η κ . Μενδώνη – ήταν ένα άπιαστο όνειρο, αλλά με τις συνδυαστικές πολιτικές της κυβέρνησης καταφέραμε σήμερα να έχουμε αυτό το σημαντικό αποτέλεσμα».

«H περίπτωση της Καστοριάς είναι το χαρακτηριστικό παράδειγμα της εφαρμογής της πολιτιστικής μας πολιτικής» επεσήμανε η υπουργός Πολιτισμού κι ανάφερε τα έργα που βρίσκονται αυτή την στιγμή σε εξέλιξη όπως η ανάπλαση, συντήρηση και αναστήλωση Βυζαντινών και Οθωμανικών Μνημείων συνολικού ύψους 5 εκ € . Επίσης, δήλωσε ότι προετοιμάζονται μελέτες για την ανάδειξη του Ιουστιάνιου τείχους της πόλης με την ταυτόχρονη αποκατάσταση και αξιοποίηση του Οθωμανικού Μενδρεσέ που δεσπόζει στην Νότια παραλία.

Από το βήμα των Δ Καραγβαγγελείων ανακοίνωσε ότι ολοκληρώνονται οι μελέτες για την αξιοποίηση του Ξενία και «τον Μάιο του 2026 θα προκηρύξουμε την έργο που αφορά την μετατροπή του χώρου, ώστε να μπορεί να φιλοξενήσει μέρος των εκθεμάτων του Βυζαντινού Μουσείου Καστοριάς που σήμερα ασφυκτιά στον συγκεκριμένο χώρο».

Τέλος, κάλεσε τους εμπλεκομένους φορείς σε Περιφέρεια και Δήμους να δώσουν έμφαση στην ωρίμανση των Μελετών που αφορούν μνημειακούς και πολιτιστικούς χώρους των περιοχών τους για να έρθει εν συνεχεία το υπουργείο να συμβάλλει από την πλευρά στην εξεύρεση των πόρων για την υλοποίηση των έργων.

Νωρίτερα, ο Μητροπολίτης Φθιώτιδας Συμεών κατά την διάρκεια της ομιλίας του παρέδωσε πρόταση στην υπουργό που αφορά την θέσπιση Διαπεριφερειακού Οργανισμού με την συμμετοχή των Περιφερειών, Στερεάς Ελλάδας, Θεσσαλίας και Δυτικής Μακεδονίας με αντικείμενο την πολιτιστική κληρονομιά, την ανάπτυξη Προσκυνηματικού τουρισμού και την διάσωση όλων των βυζαντινών και Μεταβυζαντινών μνημείων κατά μήκος του νέου οδικού άξονα Ε65 που θα συνδέει την Στερεά Ελλάδα με την Δυτική Μακεδονία και την Ήπειρο.

Ο Μητροπολίτης Σταγών και Μετεώρων Θεόκλητος, αναφέρθηκε στο πως διασώθηκαν οι μνημειακοί χώροι και τα μοναστήρια των Μετεώρων, γνωστοποίησε ότι το επόμενο διάστημα θα ξεκινήσει η ανοικοδόμηση του 7ου Μοναστηριού αυτό της Αγίας Μονής και υπογράμμισε ότι από τους σημαντικότερους θησαυρούς που έχουν διασωθεί είναι οι περίφημοι «χειρόγραφοι κώδικες των Μετεώρων ένας σημαντικός πλούτος που τον διαφυλάττουμε ως κόρην ομφαλού».

Οι εκδηλώσεις «Δ Καραβαγγέλεια» ξεκίνησαν την Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου θα ολοκληρωθούν την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου με την κατάθεση στεφάνου στο μνημείο του Επισκόπου Γερμανού Καραβαγγέλη και του Παύλου Μελά από τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Νικόλαο Δένδια.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη χαιρέτισε σήμερα τις εργασίες της ημερίδας «Πολιτισμός και Κλιματική Πρόκληση», στην οποία παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου «Συστήματα Καταγραφής και Παρακολούθησης της Επίδρασης της Κλιματικής Αλλαγής στις Συνθήκες Μικροπεριβάλλοντος για τη Διατήρηση της Επιφάνειας των Υλικών των Μνημείων» με ακρωνύμιο HERISKTAGE, το οποίο υλοποιήθηκε από το υπουργείο Πολιτισμού -δια της Διεύθυνησης Συντήρησης Αρχαίων και Νεώτερων Μνημείων- και το ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», με χρηματοδότηση 1.500.000 ευρώ από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, μέσω Προγραμματικής Σύμβασης Πολιτισμικής Ανάπτυξης. Όπως αναφέρει το ΥΠΠΟ στη σχετική ανακοίνωσή του, η ημερίδα ανέδειξε τις σύγχρονες προκλήσεις που φέρνει η κλιματική αλλαγή για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και τις δυνατότητες αξιοποίησης καινοτόμων τεχνολογικών λύσεων προς την κατεύθυνση αυτή.

Στον χαιρετισμό της, η υπουργός υπογράμμισε τη σημασία της συντονισμένης εθνικής στρατηγικής για την πρόληψη, ανθεκτικότητα και ενεργητική προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, σημειώνοντας ότι: «Η σημερινή συνάντηση που διοργανώθηκε από το υπουργείο Πολιτισμού, δια της Διεύθυνσης Συντήρησης Αρχαίων και Νεώτερων Μνημείων και τον “ Δημόκριτο” στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου, παρέχει την εξαιρετική ευκαιρία άμεσου και ουσιαστικού διαλόγου, για το πώς οι επιφορτισμένοι με την προστασία και διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς φορείς, αλλά και ο ευρύτερος πολιτιστικός τομέας, μπορούν και οφείλουν να ανταποκριθούν σε μια από τις μεγαλύτερες και πιο πολυεπίπεδες προκλήσεις της εποχής μας: την κλιματική αλλαγή».

Αναδεικνύοντας τη στενή σύνδεση φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, η Λίνα Μενδώνη επεσήμανε: «Ως άρρηκτα συνδεδεμένο με το φυσικό περιβάλλον, το πολιτιστικό περιβάλλον δεν μπορεί να αξιολογηθεί και να προστατευθεί, να διατηρηθεί και να αξιοποιηθεί αποκομμένο από αυτό. Απαιτείται συνεκτικός σχεδιασμός και ενιαίες στρατηγικές, που μπορούν να διασφαλιστούν μόνο μέσω της εκπόνησης και εφαρμογής ολοκληρωμένων σχεδίων βιώσιμης διαχείρισης».

Στο πλαίσιο αυτό, η υπουργός παρουσίασε τους άξονες του Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου Προστασίας της Πολιτιστικής Κληρονομιάς από τις επιπτώσεις της Κλιματικής Αλλαγής, τονίζοντας τον πρωτοποριακό χαρακτήρα του:

«Το υπουργείο Πολιτισμού καταρτίζει το Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο για την Προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς από τις επιπτώσεις της Κλιματικής αλλαγής, ένα από τα λίγα Σχέδια που είναι διαθέσιμα σε διεθνές επίπεδο, το οποίο σε επτά βασικούς άξονες:

1. Διασυνδεσιμότητα, ώστε η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς να ενσωματώνεται σε όλες τις πολιτικές περιβάλλοντος και κλιματικής προσαρμογής.

2. Μακροπρόθεσμος σχεδιασμός, με ορίζοντα έως το 2050 και ενδιάμεσους στόχους ανά πενταετία.

3. Δομική αναδιάρθρωση, με στόχο την υιοθέτηση μετασχηματιστικών παρεμβάσεων σε θεσμούς, υποδομές και πολιτικές.

4. Πρόληψη, με συστηματική εκτίμηση κινδύνων και έγκαιρη διαχείριση συνεπειών.

5. Ευελιξία και προσαρμοστικότητα, ώστε το σχέδιο να αναθεωρείται ανάλογα με την εξέλιξη της κλιματικής κρίσης.

6. Εφαρμοστικότητα, καθώς περιλαμβάνει 20 ειδικά σχέδια προσαρμογής αρχαιολογικών χώρων.

7. Καινοτομία, με αξιοποίηση ψηφιακών τεχνολογιών και προηγμένων εργαλείων τεκμηρίωσης».

Όπως σημείωσε, «το συγκεκριμένο έργο δεν περιορίζεται στο παρόν. Είναι σχεδιασμένο με προοπτική. Το σύστημα που αναπτύχθηκε είναι επεκτάσιμο, τόσο ως προς τον αριθμό των μνημείων όσο και ως προς τις λειτουργίες του. Αποτελεί βάση για μια την εθνική στρατηγική προληπτικής προστασίας, αλλά και για συνεργασίες σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, ιδιαίτερα στον μεσογειακό χώρο, όπου οι κλιματικές πιέσεις είναι έντονες και κοινές. Η πρόληψη και η ανθεκτικότητα αποτελούν τους κεντρικούς άξονες της πολιτιστικής μας πολιτικής… Το υπουργείο Πολιτισμού προωθεί, στην πράξη, την ενσωμάτωση περιβαλλοντικών κριτηρίων και βιοκλιματικών προδιαγραφών στα έργα προωθώντας ενεργά την περιβαλλοντική και πολιτιστική συνείδηση των πολιτών, ιδιαίτερα των νέων. Τέλος, αξίζει να τονιστεί η σημασία της διάχυσης των αποτελεσμάτων και της εκπαίδευσης του προγράμματος. Το HERISKTAGE επένδυσε στην παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού, στην ενημέρωση επαγγελματιών και πολιτών και στη δημιουργία εργαλείων ανοιχτής πρόσβασης. Η ανθεκτικότητα των μνημείων δεν είναι μόνο ζήτημα τεχνολογίας και επιστήμης. Είναι και ζήτημα γνώσης, συνείδησης και συλλογικής ευθύνης. Το HERISKTAGE δείχνει στην πράξη ότι η κλιματική πρόκληση μπορεί να αντιμετωπιστεί με σχέδιο, τεκμηρίωση και συνεργασία, μετατρέποντας την απειλή σε ευκαιρία για έναν πιο σύγχρονο, προληπτικό και βιώσιμο τρόπο διαχείρισης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς».

Χαιρετισμό απηύθυνε στην ημερίδα ο διευθυντής του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» Ευάγγελος Καρκαλέτσης.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Η Κική Μορφωνιού υπήρξε σημείο αναφοράς στον πολιτιστικό μας βίο, αφήνοντας ανεξίτηλο, διαρκές και επιδραστικό αποτύπωμα» σημείωσε η η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη σε δήλωσή της που έκανε πληροφορούμενη τον θάνατο της κορυφαίας μεσοφώνου που «λάμπρυνε με το ταλέντο της τους απαιτητικότερους ρόλους του κλασικού λυρικού ρεπερτορίου».

Αναλυτικά η υπουργός Πολιτισμού δήλωσε:

«Με θλίψη πληροφορήθηκα την απώλεια της κορυφαίας μεσοφώνου Κικής Μορφωνιού, η οποία διέγραψε μια μετεωρική και γονιμότατη πορεία δεκαετιών, στο λυρικό θέατρο. Λάμπρυνε με το ταλέντο της τους απαιτητικότερους ρόλους του κλασικού λυρικού ρεπερτορίου, με τις ερμηνείες της, ως μεσόφωνος, σε δεκάδες παραγωγές της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, εκ των οποίων αναμφισβήτητα, ξεχωρίζουν οι παρουσίες της δίπλα στην Μαρία Κάλλας στην Επίδαυρο. Ερμήνευσε όμως και εμβληματικές συνθέσεις του Μάνου Χατζιδάκι, συμπράττοντας, στη μακρόχρονη πορεία της, με πλήθος μουσικών σχημάτων και καλλιτεχνών.

Η Κική Μορφωνιού υπήρξε σημείο αναφοράς στον πολιτιστικό μας βίο, αφήνοντας ανεξίτηλο, διαρκές και επιδραστικό αποτύπωμα. Στην Εθνική Λυρική Σκηνή αφοσιώθηκε ολόψυχα, ως καλλιτέχνιδα και αργότερα, ως μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου της, στο Ωδείο Αθηνών, όπου δίδαξε επί μακρόν. Στην οικογένειά της, τους πολυπληθείς φίλους της και τους ομοτέχνους της απευθύνω ειλικρινέστατα συλλυπητήρια».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τις στρατηγικές αρχές και τις βασικές προτεραιότητες της πολιτιστικής πολιτικής της ελληνικής κυβέρνησης παρουσίασε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, χθες, Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου, ως προσκεκλημένη του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ. Οι βασικές αρχές διατήρησης, προστασίας και προώθησης της κληρονομιάς της Ελλάδας, καθώς και της σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας, η αναγνώριση και ανάδειξη του πολιτισμού ως εθνικού αναπτυξιακού κεφαλαίου και θεμελιώδους μοχλού της πνευματικής, οικονομικής, κοινωνικής αναζωογόνησης, προόδου και ευημερίας της χώρας, εκτέθηκαν, αναλυτικά, από την κ. Μενδώνη στο πολυπληθές ακροατήριο, που παρακολούθησε την ομιλία της, όπως πληροφορεί σημερινή ανακοίνωση του ΥΠΠΟ.

Η υπουργός ανέφερε ότι «η κληρονομιά μας πρέπει να προστατεύεται, αλλά όχι να παγώνει στον χρόνο. Μουσεία, μνημεία και αρχαιολογικοί χώροι είναι ζωντανά κομμάτια της κοινωνίας, συνδεδεμένα με τις κοινότητες, που προσελκύουν επισκέπτες και δημιουργούν πολιτιστική, εκπαιδευτική και οικονομική δραστηριότητα. Όταν ενσωματώνεται στην καθημερινή ζωή, η κληρονομιά ακμάζει, δημιουργώντας ισχυρότερα κίνητρα για προστασία και μεγαλύτερο κοινωνικό αντίκτυπο». Για την πολιτιστική κληρονομιά και τη σύγχρονη δημιουργία βασική παράμετρος είναι ότι οδηγεί σε οικονομική ανάπτυξη, δημιουργεί εισόδημα και θέσεις εργασίας, προσελκύει επενδύσεις, ενισχύει τον τουρισμό, με τον οποίο είναι στενά συνδεδεμένος, σύμφωνα με την ίδια. «Τα μνημεία και τα μουσεία δεν είναι χώροι κατανάλωσης. Είναι ορόσημα ενσωματωμένα στη συλλογική μνήμη και ταυτότητα. Ενώνουν γενιές, ενισχύουν την υπερηφάνεια και την κοινωνική συνοχή και προβάλλουν την εικόνα μιας περιοχής, πέρα από τα εθνικά σύνορα», σημείωσε.

Η κ. Μενδώνη τόνισε ότι βασική αρχή, ήδη από το 2019, που ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ήταν ότι απαιτείται θεμελιώδης αλλαγή στην πολιτιστική διαχείριση, ώστε ο πολιτισμός να εκπληρώνει όχι μόνο τον ζωτικό κοινωνικό ρόλο του, αλλά και τον αναπτυξιακό. «Τα τελευταία έξι χρόνια εργαστήκαμε συστηματικά για την εφαρμογή ενός νέου, ευέλικτου και δυναμικού μοντέλου, επαναπροσδιορίζοντας τόσο τους στόχους, όσο και τις μεθόδους. Η προσέγγιση αυτή εδράζεται στην επιστημονική γνώση, την ανάλυση δεδομένων, τον συνεκτικό σχεδιασμό και τον ρεαλιστικό προγραμματισμό. Επιδιώκει πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα και οικονομίες κλίμακας, ενισχύοντας την καινοτομία, βελτιώνοντας την αποτελεσματικότητα και διασφαλίζοντας την αποδοτική χρήση της χρηματοδότησης και των πόρων», επεσήμανε.

Στη συνέχεια, η κ. υπουργός παρουσίασε την «Πολιτιστική Χάρτα Ανάπτυξης και Ευημερίας» για τις 13 Περιφέρειες της Ελλάδας, με ορίζοντα σχεδιασμού έως το 2030. Η «Χάρτα» λειτουργεί ως δυναμικός οδικός χάρτης για τον πολιτισμό, ως στρατηγικός μοχλός ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής, καθώς είναι προσαρμοσμένη στις ανάγκες κάθε περιοχής, περιλαμβάνοντας μεγάλα έργα υποδομής, πολιτιστικές ενισχύσεις και θεσμικές μεταρρυθμίσεις.

«Το υπουργείο Πολιτισμού, χρησιμοποιώντας κονδύλια της ΕΕ, από το ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), μαζί με την εθνική χρηματοδότηση, υλοποιεί το μεγαλύτερο πρόγραμμα πολιτιστικών επενδύσεων που έχει γίνει ποτέ στην Ελλάδα: Πάνω από 850 έργα και πρωτοβουλίες με συνολικό προϋπολογισμό που ξεπερνά τα 1,3 δισεκατομμύρια ευρώ, επιπλέον των καθημερινών εργασιών. Τα έργα αυτά λειτουργούν ως καταλύτες για την τοπική οικονομική δραστηριότητα, ενισχύουν την κοινωνική συνοχή των κοινοτήτων, προωθούν την ισόρροπη περιφερειακή ανάπτυξη, ενώ απασχολούν σήμερα, άμεσα και έμμεσα, χιλιάδες ανθρώπους», υπογράμμισε η κ. Μενδώνη. «Από το 2019 έχουν παραδοθεί στο κοινό 28 νέα ή πλήρως αποκατεστημένα μουσεία, ενώ σχεδιάζονται και ολοκληρώνονται, ως το 2028, άλλα 28 μουσεία», πρόσθεσε, ενώ ειδική αναφορά έγινε και στο πρόγραμμα του υπουργείου Πολιτισμού για την αποκατάσταση και επανάχρηση του π. βασιλικού κτήματος στο Τατόι:

«Το έργο αποκατάστασης και μετατροπής του κτήματος σε έναν ζωντανό πολιτιστικό και ψυχαγωγικό κόμβο, αποτελεί ορόσημο για τη διατήρηση της κληρονομιάς της Ελλάδας. Αυτή η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην αναζωογόνηση μιας από τις πιο ιστορικές ιδιοκτησίες της χώρας, με τη διαφύλαξη της αρχιτεκτονικής της κληρονομιάς, την αποκατάσταση των βασιλικών κατοικιών και των βοηθητικών κτιρίων και τη μετατροπή τους σε μουσεία, εκθεσιακούς χώρους και πολιτιστικούς χώρους. Πέρα από το δομημένο περιβάλλον, η εκτεταμένη διαμόρφωση του τοπίου θα μετατρέψει τους χώρους του κτήματος σε προσβάσιμες πράσινες περιοχές για αναψυχή και υπαίθριες δραστηριότητες, ενισχύοντας τον βιώσιμο τουρισμό και την κοινωνική συμμετοχή, με τον σεβασμό της ιστορικής σημασίας του χώρου, ενώ, παράλληλα δημιουργείται ένας σύγχρονος προορισμός που συνδυάζει αρμονικά τον πολιτισμό, τη φύση και την αναψυχή».

Η υπουργός μίλησε εκτενώς για τη χρήση τεχνολογιών πληροφορικής και ψηφιακών εργαλείων, στην οποία επενδύει το υπουργείο Πολιτισμού, καθώς τα τελευταία χρόνια έχει προωθήσει σημαντικά την ψηφιακή διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας μέσω έργων μεγάλης κλίμακας στο πλαίσιο του Εθνικού Αρχείου Μνημείων. «Έχουμε υιοθετήσει αναδυόμενες τεχνολογίες, όπως η εικονική και επαυξημένη πραγματικότητα για ψηφιακές περιηγήσεις και εκπαιδευτικές εμπειρίες, παράλληλα με συνεργασίες με μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, συμπεριλαμβανομένων των Microsoft και Google. Σήμερα, βρίσκεται σε εξέλιξη η ολοκληρωμένη στρατηγική μας για την ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης σε βασικούς τομείς, όπως η επιτάχυνση της ψηφιοποίησης και της τεκμηρίωσης των πολιτιστικών αγαθών, η ενίσχυση της συντήρησης και της διαρκούς παρακολούθησης, η καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης των αρχαιοτήτων, η παροχή εξατομικευμένων πολιτιστικών εμπειριών, η υποστήριξη της έρευνας μέσω ανάλυσης μεγάλων δεδομένων και μηχανικής μάθησης, και η ανάπτυξη ηθικών πλαισίων για τη διαφάνεια και την προστασία δεδομένων», σημείωσε.

Η κ. Μενδώνη επέμεινε στον στρατηγικό στόχο του υπουργείου: Την προστασία της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς από την παράνομη διακίνηση, που δεν είναι, απλώς, μια μορφή εγκληματικής δραστηριότητας, αλλά ένα σύνθετο φαινόμενο που συνδέεται με το οργανωμένο έγκλημα, με αποτέλεσμα την απώλεια, τον κατακερματισμό και συχνά τη μη αναστρέψιμη καταστροφή της ιστορικής και πολιτιστικής μνήμης των εθνών. Η στρατηγική του υπουργείου επικεντρώνεται στην πρόληψη, τη διεθνή συνεργασία και τον συστηματικό επαναπατρισμό αρχαιοτήτων από ξένα μουσεία και ιδιωτικές συλλογές, σύμφωνα με την ίδια. «Αυτή η δέσμευσή μας ισχύει ακόμη περισσότερο για το μακροχρόνιο αίτημα της Ελλάδας για τον επαναπατρισμό και την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα, που παραμένουν στο Βρετανικό Μουσείο περισσότερο από 200 χρόνια. Το ελληνικό αίτημα για τα Γλυπτά ξεκίνησε πριν καν ιδρυθεί επίσημα το Ελληνικό Κράτος. Τα τελευταία έξι χρόνια, ωστόσο, το τοπίο έχει αλλάξει σημαντικά. Σε παγκόσμιο επίπεδο, κυβερνήσεις, μουσεία και η κοινωνία των πολιτών αναγνωρίζουν πλέον ολοένα και περισσότερο την ανάγκη της διόρθωσης ιστορικών αδικιών στον χειρισμό της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η πίεσή μας στην κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου και στη διοίκηση του Βρετανικού Μουσείου αυξάνεται σταθερά», τόνισε.

Ολοκληρώνοντας την ομιλία της, η υπουργός Πολιτισμού επεσήμανε ότι «η μετασχηματιστική δυναμική της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας είναι τεράστια όταν ενσωματώνεται αποτελεσματικά σε ολιστικές στρατηγικές διαχείρισης και αξιοποίησης. Η Ελλάδα, επενδύοντας στον πολιτισμό, μπορεί να επιτύχει οικονομική ανάπτυξη, κοινωνική πρόοδο και συνοχή. Τέτοιες επενδύσεις πρέπει να βασίζονται στον συνδυασμό σύγχρονων μεθόδων και πρακτικών με τον απαραίτητο σεβασμό στις διαχρονικές αξίες και τις παραδόσεις μας, διαφυλάσσοντας παράλληλα τόσο τη φυσική όσο και την εννοιολογική ακεραιότητα των πολιτιστικών μας αγαθών, διασφαλίζοντας την περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Αυτή η αρχή στηρίζει ολόκληρη την πολιτική μας, η οποία πιστεύω ότι διασφαλίζει τον μακροπρόθεσμο ρόλο της πολιτιστικής κληρονομιάς ως βιώσιμου, ζωτικού πόρου για τις μελλοντικές γενιές».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη είχε χτες, στην Ουάσιγκτον, συνάντηση εργασίας με τον ανώτερο αξιωματούχο του State Department για θέματα Πολιτισμού και Εκπαίδευσης δρ Darren Beattie, για δεύτερη φορά, μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, τον Φεβρουάριο. Όπως ενημερώνει σχετική ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, η συνάντηση εργασίας διεξήχθη σε ιδιαίτερα φιλική ατμόσφαιρα, επιβεβαιώνοντας το ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, αλλά και τον κομβικό ρόλο του πολιτισμού στις διμερείς σχέσεις.

Η Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Είχαμε μια εξαιρετική συνάντηση με τον Darren Beattie, η οποία επιβεβαίωσε τη στρατηγική μας συνεργασία και τη δέσμευσή μας να ενδυναμώσουμε τις πολιτιστικές μας σχέσεις. Ειδικά αυτή την περίοδο, κατά την οποία οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις βρίσκονται σε εξαιρετικά υψηλό επίπεδο, σε πολλούς κρίσιμους τομείς. Ο πολιτισμός αποτελεί συνδετική και ενοποιητική δύναμη ανάμεσα στις δύο χώρες. Ο Darren Beattie έχει βαθιά γνώση του ελληνικού πολιτισμού και αυτό μας επιτρέπει την ουσιαστική ανασκόπηση, αξιολόγηση και αποφασιστική ενίσχυση των πολιτιστικών μας σχέσεων, ιδιαίτερα την επόμενη χρονιά που εορτάζεται η 250ή επέτειος της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ, αλλά και, το 2028, με αφορμή τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων, στο Λος ‘Αντζελες».

Ο Darren Beattie και η Λίνα Μενδώνη συμφώνησαν για τη διοργάνωση εκδηλώσεων, το επόμενο έτος, εν όψει της επετείου των 250 ετών, από την Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ, οι οποίες να υπογραμμίζουν τις ομοιότητες και τους παραλληλισμούς της αρχαίας ελληνικής σκέψης με αυτή των Ιδρυτικών Πατέρων των ΗΠΑ. Ειδικότερα, να συνεργαστούν για τη φιλοξενία έκθεσης αφιερωμένης στην αρχαιοελληνική Δημοκρατία, σε μουσείο της Ουάσιγκτον, καθώς και παράστασης αρχαίου δράματος, από το Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας.

Για ακόμη μία φορά, επιβεβαιώθηκε η αγαστή συνεργασία των δύο χωρών στον τομέα της καταπολέμησης της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών, συνεργασία η οποία έχει ήδη αποδώσει εξαιρετικά θετικά αποτελέσματα, ιδιαίτερα στο επίπεδο των επαναπατρισμών αρχαιοτήτων. Στο πλαίσιο αυτό, συμφωνήθηκε η ανανέωση του ισχύοντος Μνημονίου Κατανόησης Ηνωμένων Πολιτειών και Ελλάδας, το οποίο έχει υπογραφεί το 2011, σχετικά με την Επιβολή Εισαγωγικών Περιορισμών σε Κατηγορίες Αρχαιολογικού και Εθνολογικού Υλικού, η οποία αποσκοπεί στην καταπολέμηση της αρχαιοκαπηλίας και στην επιστροφή των παρανόμως κτηθέντων πολιτιστικών αγαθών.

Η υπουργός Πολιτισμού ενημέρωσε τον κ. Beattie για το συνέδριο που διοργανώνει το υπουργείο Πολιτισμού, στο πλαίσιο των ετησίων συνεδρίων και σεμιναρίων, σε συνεργασία με το Κέντρο Πολιτιστικής Κληρονομιάς του State Department, την πρεσβεία των ΗΠΑ, και το ICOM. Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο στην Αθήνα με τη συμμετοχή πολλών χωρών της Βαλκανικής και της Νοτιοανατολικής Μεσογείου, με επίκεντρο δράσεις και τρόπους καταπολέμησης της παράνομης διακίνησης των πολιτιστικών αγαθών, αφήνοντας εξαιρετικά θετικό αποτύπωμα. Η Λίνα Μενδώνη εξέθεσε στον συνομιλητή της τα πλεονεκτήματα που εμφανίζει, σήμερα, η Ελλάδα ως ανταγωνιστικός προορισμός παραγωγής ψηφιακών έργων και παιχνιδιών, προτείνοντας τη δημιουργία μιας εταιρικής σχέσης ή και τη σύναψη συμφωνίας στον τομέα αυτό, η οποία να περιλαμβάνει τη διευκόλυνση επενδύσεων, τη διοργάνωση εκπαιδευτικών προγραμμάτων και εργαστηρίων.

Ο Darren Beattie επέδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον και δεσμεύθηκε να εξετάσει τρόπους, ώστε να δημιουργηθούν περισσότερες νέες δυνατότητες και προϋποθέσεις συνεργασίας της αμερικανικής βιομηχανίας, στον οπτικοακουστικό τομέα, με την Ελλάδα. Τέλος, συμφωνήθηκε οι δύο πλευρές να συνεργαστούν συστηματικά για την κατάρτιση προγράμματος εκδηλώσεων και εκθέσεων, στο πλαίσιο της Ολυμπιάδας του Λος ‘Αντζελες, το 2028, αλλά και της Ολυμπιακής Λαμπαδηδρομίας. Σήμερα το απόγευμα η κ. Μενδώνη θα αναπτύξει τις πολιτικές της κυβέρνησης στον τομέα του Πολιτισμού, στο Κέντρο Ελληνικών Σπουδών του Harvard.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη υποδέχθηκε σήμερα στο γραφείο της την πρέσβη των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Kimberly Guilfoyle, για συνάντηση εργασίας. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η περαιτέρω ενίσχυση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων στον τομέα του Πολιτισμού, στη βάση της εξαιρετικής δυναμικής που έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια και εν όψει της επικείμενης επίσκεψης της υπουργού Πολιτισμού στις ΗΠΑ, όπως ενημερώνει σχετική ανακοίνωση του ΥΠΠΟ.

Η υπουργός τόνισε ότι «στη νέα εποχή αγαστής συνεργασίας Ελλάδας-ΗΠΑ, ο πολιτισμός οφείλει να κατέχει σημαντική θέση στις διμερείς σχέσεις», εκφράζοντας την πρόθεσή της να διευρυνθούν τα υφιστάμενα σχήματα συνεργασίας, αλλά και να ληφθούν νέες πρωτοβουλίες δημιουργικής σύμπραξης. Η Λίνα Μενδώνη αναφέρθηκε στο πρόγραμμα της επίσκεψής της στις Ηνωμένες Πολιτείες, η οποία θα περιλαμβάνει συναντήσεις με ηγετικά στελέχη του State Department στον τομέα του πολιτισμού, συναντήσεις με ομογενειακούς παράγοντες, αλλά και τα εγκαίνια του νέου Μουσείου Αρχαίας Σπάρτης και του θεάτρου αρχαιοελληνικού τύπου στο Πανεπιστήμιο του Κονέκτικατ. Στο τελευταίο, προγραμματίζεται μάλιστα παράσταση αρχαίου δράματος εντός της επόμενης χρονιάς.

Κεντρικό θέμα της συζήτησης αποτέλεσε η αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών, ένας τομέας στον οποίο έχουν επιτευχθεί ήδη σημαντικά αποτελέσματα -μόνο το 2025 επιστράφηκαν στην Ελλάδα 139 αρχαιολογικά αντικείμενα από τις αμερικανικές Αρχές. Η υπουργός αναφέρθηκε στην ανανέωση του σχετικού Μνημονίου Συνεργασίας Ελλάδας-ΗΠΑ, το οποίο λήγει τον Νοέμβριο του 2026. Η κ. Guilfoyle δήλωσε απολύτως υποστηρικτική σε κάθε σχετική πρωτοβουλία και αποδέχθηκε πρόσκληση της υπουργού Πολιτισμού να εγκαινιάσουν μαζί τον προσεχή Σεπτέμβριο έκθεση στην Αρχαία Αγορά που θα αποτελείται από επιστραφέντα εκθέματα, η πλειοψηφία των οποίων προέρχεται από τις ΗΠΑ.

Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, συζητήθηκαν, επίσης, οι τρέχουσες και μελλοντικές συνεργασίες του Υπουργείου Πολιτισμού με κορυφαία μουσεία των ΗΠΑ, όπως το Getty, το MET, το Museum of the Bible και τη National Gallery of Art, καθώς και η πρόταση έκθεσης για την αρχαία ελληνική Δημοκρατία, επ’ ευκαιρία της επετείου των 250 χρόνων από την Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ. Με αφορμή την εν λόγω επέτειο, η υπουργός δήλωσε τη διαθεσιμότητα του Υπουργείου Πολιτισμού να στείλει ένα σημαντικό και συμβολικό έκθεμα προς το Αμερικανικό Κογκρέσο, πρόταση η οποία έτυχε της αμέριστης στήριξης της κ. Guilfoyle.

Επιβεβαιώθηκε, τέλος, από αμφότερες τις συνομιλήτριες η βούληση να αποτελέσει σημαντικό μέρος του επόμενου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας-ΗΠΑ η πολιτιστική συνεργασία. Η πρέσβης των ΗΠΑ δήλωσε πως η ελληνοαμερικανική πολιτιστική συνεργασία μπορεί να καταστεί παγκόσμιο υπόδειγμα, πρόταση που, όπως ανέφερε η Υπουργός Πολιτισμού, απηχεί ακριβώς τη δική της σκέψη.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Εργαζόμαστε ομόψυχα και μεθοδικά για την επιστροφή των Γλυπτών και θεωρούμε ότι ο στόχος είναι πιο κοντά από ποτέ μέσα στην πεντηκονταετία» τόνισε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη απαντώντας σε Επίκαιρη Ερώτηση του βουλευτή της Πλεύσης Ελευθερίας Αλέξανδρου Καζαμία σχετικά με «το δείπνο στην αίθουσα με τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Λονδίνο και τη στάση της ελληνικής κυβέρνησης για την επιστροφή τους».

Η υπουργός υπογράμμισε ότι «η οριστική επιστροφή και η επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα δεν είναι καθόλου μια εύκολη υπόθεση. Οι διαπραγματεύσεις με το βρετανικό μουσείο απαιτούν χρόνο και υπομονή. Αυτή η Κυβέρνηση διαθέτει και υπομονή, επιμονή και εργάζεται συστηματικά για το θέμα αυτό» και πρόσθεσε « η Κυβέρνηση διαθέτει στρατηγική, αλλά στρατηγική που αποκαλύπτεται δεν είναι στρατηγική. Οι διαπραγματεύσεις δεν είναι μυστικές. Κάθε διαπραγμάτευση όταν είναι “υπό το φως του ήλιου”, και γνωστοποιείς τα επιχειρήματά σου, αυτομάτως έχεις χάσει ένα πολύ μεγάλο τμήμα από το επιχειρηματικό σου ατού». Εμείς, είπε η υπουργός, «αυτό που σε κάθε περίπτωση κάνουμε είναι: να απαντάμε στις προκλήσεις, ενισχύουμε τον διάλογο, εξαντλούμε τα εργαλεία της πολιτιστικής διπλωματίας, ενημερώνουμε συστηματικά και τους πολιτικούς και την επιστημονική κοινότητα». Η Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκης, ανέφερε η υπουργός «εργάζεται ομόψυχα και μεθοδικά για την επιστροφή των Γλυπτών και θεωρούμε ότι ο στόχος είναι πιο κοντά από ποτέ μέσα στην πεντηκονταετία».

Σχετικά με το πρόσφατο δείπνου στην Duveen Gallery, η κυρία Μενδώνη υπογράμμισε ότι «τέτοιες ενέργειες στην πραγματικότητα ενδυναμώνουν τα επιχειρήματα της Ελλάδος για την ανάγκη επανένωσης των Γλυπτών. Τέτοιες ενέργειες, είναι προφανώς αντίθετες τόσο προς την ασφάλεια, όσο και την ακεραιότητα των Γλυπτών. Συγχρόνως, τέτοιες ενέργειες, αποδυναμώνουν και κάθε ισχυρισμό της Βρετανικής πλευράς, γιατί τα όποια επιχειρήματα της βρετανικής πλευράς έχουν καταρριφθεί προ πολλού».

Για το ελληνικό αίτημα η κυρία Μενδώνη ανέφερε ότι «οι επαναπατρίσεις τμημάτων από το γλυπτό διάκοσμο που έχουν γίνει, τα κενά ασφαλείας που έχουν αποκαλυφθεί του βρετανικού μουσείου, η εσφαλμένη προσέγγιση που έχει για την αξία και τη μοναδικότητα των Γλυπτών, αυτά όλα αυξάνουν εκθετικά την δυναμική που έχει αποκτήσει διεθνώς το ελληνικό αίτημα».

Η κυρία Μενδώνη επισήμανε πως «ό,τι ουσιαστικό και χειροπιαστό έχει γίνει στο θέμα της επιστροφής των Γλυπτών τα τελευταία 50 χρόνια, αυτό έχει γίνει την τελευταία εξαετία» λέγοντας, μεταξύ άλλων, ότι «στην UNESCO από το 1982 έως το 2021, λαμβάναμε μόνο συστάσεις και η μοναδική Απόφαση για την επιστροφή ήταν αυτή του 2021. Την προηγούμενη, δε, εβδομάδα στην Γενική Διάσκεψη της UNESCO, είπε η υπουργός «έθεσα ευθέως το θέμα προς όλα τα Κράτη- μέλη και τα περισσότερα Κράτη δια των Υπουργών Πολιτισμών τους τάσσονται πλέον υπερ της επανένωσης των Γλυπτών. Επίσης, τα μέλη της Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO για την επιστροφή των πολιτιστικών αγαθών στις χώρες προέλευσής τους, έχουν ενδυναμώσει τη φωνή τους, όπως ο γενικός διευθυντής Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου που μίλησε πολύ ανοικτά για αυτό το θέμα. Το διεθνές περιβάλλον είναι απολύτως ευνοϊκό για την επανένωση και επαναπατρισμό των παρανόμως εξαχθέντων πολιτιστικών αγαθών» είπε η κυρία Μενδώνη.

Η υπουργός σχολιάζοντας τις αναφορές του βουλευτή της Πλεύσης Ελευθερίας για το ευνοϊκό μομέντουμ που υπάρχει διεθνώς για τον επαναπατρισμό των Γλυπτών ανέφερε ότι «αυτό δεν τυχαίο και έχει σχέση με την εφαρμογή που εφαρμόζει. Τίποτα δεν κινείται αυτοβούλως, είναι αποτελέσματα της πολιτικής και της συγκεκριμένης στρατηγικής που ακολουθούμε. Δεν υπάρχει διεθνές φόρουμ που να μην πρωτοστατούμε για αυτό το θέμα».

Ο βουλευτής της Πλεύσης Ελευθερίας Αλέξανδρος από την πλευρά του ανέφερε ότι αυτό δείπνο που πραγματοποιήθηκε στις 18 Οκτωβρίου στην αίθουσα του βρετανικού μουσείου που φιλοξενεί τα Γλυπτά του Παρθενώνα και το ελληνικό Υπουργείο Πολιτισμού προέβη λίγο αργότερα σε έντονη Δήλωση διαμαρτυρίας στηλιτεύοντας την προκλητική αδιαφορία του μουσείου για τα γλυπτά και τις προσβλητικές ενέργειες που θέτουν σε κίνδυνο τα εκθέματα. Το ίδιο και ο Πρόεδρος της Βουλής. Την ίδια στιγμή, παρατήρησε ο βουλευτής, «η θλιβερή πραγματικότητα είναι πως το βρετανικό μουσείο για μια ακόμη φορά συμπεριφέρεται απέναντι στα Γλυπτά του Παρθενώνα ως σαν να είναι μια διακοσμητική ιδιόκτητη συλλογή, χωρίς να σέβεται και να υπολογίζει κανέναν». Ο κ. Καζαμίας υποστήριξε ότι «αυτή η απαξίωση του βρετανικού μουσείου λαμβάνει χώρα την στιγμή που η ελληνική Κυβέρνηση διεξάγει πολυετείς μυστικές διαπραγματεύσεις για την επανένωση του μνημείου του Παρθενώνα» και αναρωτήθηκε κατά πόσο η επιλογή των μυστικών διαπραγματεύσεων επιφέρουν πρόοδο της διεκδίκησης».

Η Πλεύση Ελευθερίας είπε ο βουλευτής «στο θέμα αυτό κρατά μια συναινετική στάση γιατί πρόκειται για ένα εθνικό θέμα, αλλά η στάση της Κυβέρνησης και οι μυστικές αυτές διαπραγματεύσεις αυτές θεωρούμε ότι δεν είναι η ενδεδειγμένη και αποτελεσματική στρατηγική, ειδικά την παρούσα στιγμή» που υπήρξε το 2023 η κλοπή στο βρετανικό μουσείο, έχουμε την δήλωση της εκπροσώπου της Τουρκίας στην UNESCO που ανέφερε ότι δεν υπήρξε ποτέ οθωμανικό φιρμάνι που να έδινε την άδεια στον Έλγιν να μεταφέρει τα γλυπτά, όπως επίσης και ότι το 60% της βρετανικής κοινής γνώμης τάσσεται υπέρ της επιστροφής. Στο πλαίσιο αυτό ρώτησε ο βουλευτής κατά πόσο η μυστική διπλωματία επιτρέπει στο μυσείο να μετέρχεται μια παρελκυστική τακτική οδηγώντας να χαθεί ένα ιστορικό μομέντουμ που υπάρχει. Κατά πόσο η ελληνική Κυβέρνηση εκτιμά ότι σημειώνεται η όποια πρόοδος στο θέμα της επιστροφής των Γλυπτών, όταν την ίδια στιγμή το βρετανικό μουσείο πραγματοποιεί δείπνα όπως αυτό του Οκτωβρίου που απαξιώνουν και θέτουν σε διακινδύνευση την ασφάλεια των Γλυπτών. Επίσης, μήπως τώρα από την έλλειψη χειροπιαστών αποτελεσμάτων έχει φτάσει η ώρα για μια ριζική αναθεώρηση και αναβάθμιση της εκστρατείας της χώρας μας προς την κατεύθυνση μια σθεναρής και ποιο δυναμικής διακοινοβουλευτικής διεθνοποίησης και διεκδίκησης της επιστροφής;»

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Την Κοινή Διακήρυξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον Αναγκαίο Ρόλο του Πολιτισμού και των Μέσων Ενημέρωσης ως θεματοφυλάκων των Ευρωπαϊκών Δημοκρατιών συνυπέγραψαν η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη και ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης.

Την Κοινή Διακήρυξη επεξεργάστηκε η Προεδρία της Δανίας του Συμβουλίου της Ε.Ε. και υιοθετήθηκε στις 4 Νοεμβρίου στην Κοπεγχάγη, από το ‘Ατυπο Συμβούλιο υπουργών Πολιτισμού και Μέσων Ενημέρωσης της Ε.Ε.. Την Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης εκπροσώπησε ο Γενικός Γραμματέας, Δημήτρης Κιρμικίρογλου.

Στο κείμενο της Διακήρυξης αναγνωρίζεται για πρώτη φορά η προστασία και ανάδειξη του ευρωπαϊκού πολιτισμού και της πολιτιστικής κληρονομιάς -υλικής, άυλης και ψηφιακής- που συνδέουν τις ευρωπαϊκές κοινωνίες μεταξύ τους και με την κοινή ιστορία τους, ως αναπόσπαστος πυλώνας της ευρωπαϊκής πολιτικής ασφαλείας.

Υπογραμμίζεται μεταξύ άλλων ότι σε μια εποχή, όπου η παραπληροφόρηση, η ξένη επιρροή και η ψηφιακή χειραγώγηση απειλούν τους δημοκρατικούς θεσμούς, η πολιτιστική κληρονομιά και τα ανεξάρτητα μέσα ως η πλέον αξιόπιστη πηγή πληροφόρησης, αποτελούν κρίσιμους θεματοφύλακες της δημοκρατίας.

Η Διακήρυξη αναγνωρίζει τις πρωτόγνωρες προκλήσεις που θέτει η Τεχνητή Νοημοσύνη στην παραγωγή και διάδοση του πολιτιστικού και πληροφοριακού περιεχομένου. Η δυσκολία διάκρισης από την Τεχνητή Νοημοσύνη ανάμεσα στο αυθεντικό και το παραγόμενο περιεχόμενο, δημιουργεί ερωτήματα αξιοπιστίας και θεμελιώδεις αμφιβολίες για την αυθεντικότητα, την προέλευση και τη λογοδοσία. Η προστασία της ακεραιότητας της πολιτιστικής έκφρασης και των προσωπικών χαρακτηριστικών των πολιτών χαρακτηρίζεται θεμελιώδης.

Στο πλαίσιο της Διακήρυξης οι εταίροι υιοθέτησαν επτά θεμελιώδεις δεσμεύσεις έναντι των Ευρωπαίων πολιτών και ειδικότερα:

-Τη διασφάλιση ελεύθερης και ανεξάρτητης πολιτιστικής ζωής.

-Την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς σε όφελος των σύγχρονων και των μελλοντικών γενεών.

-Τη διασφάλιση πρόσβασης σε αξιόπιστη πληροφόρηση απαλλαγμένη από ξένες επιρροές

-Την πρόσβαση σε ελεύθερα, ανθεκτικά και ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης.

-Τη δυνατότητα συμμετοχής στον δημόσιο διάλογο και τις δημοκρατικές συζητήσεις

-Την πρόσβαση -ιδιαίτερα των παιδιών- σε ευρωπαϊκό περιεχόμενο, ελεύθερο και πολυποίκιλο.

-Την προστασία από ψηφιακές αναπαραγωγές προσωπικών χαρακτηριστικών χωρίς συναίνεση.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στη Λήμνο βρίσκεται η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, στο πλαίσιο επίσκεψης εργασίας. Όπως αναφέρει σημερινή ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, την Πέμπτη 31 Ιουλίου εγκαινίασε τον αποκατεστημένο αρχαιολογικό χώρο της Πολιόχνης, στον ανατολικό τομέα του νησιού, παρουσία των τοπικών αρχών και πλήθος κόσμου. Η Πολιόχνη, χαρακτηρισμένη ως «η αρχαιότερη πόλη της Ευρώπης», αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους προϊστορικούς οικισμούς του Αιγαίου, με μοναδικά τεκμήρια πρώιμης πολεοδομικής και κοινωνικής οργάνωσης, από την 3η χιλιετία π.Χ.

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη τόνισε στον χαιρετισμό της: «Η Πολιόχνη αποτελεί ένα μοναδικό παράδειγμα της ιστορικής συνέχειας και του μοναδικού πολιτισμικού πλούτου του Αιγαίου. Δεν είναι απλώς ένας σημαντικός αρχαιολογικός χώρος. Είναι η απτή απόδειξη της πρώιμης κοινωνικής και αστικής οργάνωσης, της εμπορικής εξωστρέφειας -κυρίως λόγω των μετάλλων- και της ανθρώπινης δημιουργικότητας, από την 3η χιλιετία π.Χ. Η Λήμνος, τόπος βαθιά συνδεδεμένος με τη μυθολογία, υπήρξε η έδρα του μεταλλουργού Ηφαίστου και των γιων του, των Καβείρων. Εδώ, διασταυρώνονται οι δρόμοι της Υψιπύλης και του Ιάσονα, σε μια από τις πιο εμβληματικές αφηγήσεις της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας, στοιχεία που ενισχύουν τη διαχρονική της ταυτότητα και την καθιστούν σημείο αναφοράς στον πολιτισμό του Αιγαίου. Οι αρχαιολογικοί χώροι της Πολιόχνης στη Λήμνο, της Θερμής στη Λέσβο, του Εμποριού στη Χίο και του Παλαμαρίου στην Σκύρο συγκροτούν μια μοναδική διαδρομή που αναδεικνύει και τεκμαίρει τον πλούτο της τρίτης και δεύτερης προϊστορικής χιλιετίας, στο Αιγαίο. Η αποκατάσταση του αρχαιολογικού χώρου της Πολιόχνης πραγματοποιήθηκε με συνολικό προϋπολογισμό περίπου 5.000.000 ευρώ, με χρηματοδότηση από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Βορείου Αιγαίου-ΕΣΠΑ 2014-2020 και το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, που διαχειρίζεται το υπουργείο Πολιτισμού. Κάθε έργο πολιτισμού που υλοποιούμε, είτε αφορά σε αρχαιολογικό χώρο είτε σε μουσείο, δεν είναι απλώς μια πράξη προστασίας συντήρησης και ανάδειξης του πολιτιστικού μας αποθέματος, αλλά μια ενεργή επένδυση στο μέλλον του τόπου. Η πολιτιστική κληρονομιά είναι μοχλός ανάπτυξης. Ενισχύει την τοπική οικονομία, δημιουργεί ευκαιρίες, εμπνέει τη νέα γενιά και ενώνει τις κοινωνίες με μνήμη και γνώση. Αυτός είναι ο σκοπός μας: Να διατηρήσουμε και να αναδείξουμε την ιστορία της Λήμνου και να τη μετατρέψουμε σε πηγή βιώσιμης ανάπτυξης και δημιουργίας».

Το έργο αποκατάστασης του αρχαιολογικού χώρου περιέλαβε εκτεταμένες παρεμβάσεις σε όλους τους τομείς του οικισμού: Στον κεντρικό, τον νότιο και τον δυτικό. Συγκεκριμένα, συντηρήθηκαν και αποκαταστάθηκαν συνολικά 22 οικοδομικές νησίδες, σε συνολική έκταση 12 στρεμμάτων. Πραγματοποιήθηκε καθαρισμός και ενίσχυση του νότιου περιβόλου, ενώ διαμορφώθηκε υπαίθριος χώρος εκδηλώσεων. Παράλληλα, βελτιώθηκε η προσβασιμότητα και δημιουργήθηκαν νέες υποδομές για το κοινό, ενώ δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην εκπαιδευτική διάσταση του έργου, με την υλοποίηση προγραμμάτων για άτομα με αναπηρία και τον εμπλουτισμό του περιεχομένου με διαδραστικές εφαρμογές και ψηφιακά παιχνίδια. Η Λίνα Μενδώνη ευχαρίστησε θερμά την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου για την ουσιαστική και σταθερή συνεργασία, καθώς και τον Έφορο Αρχαιοτήτων Λέσβου για την αφοσίωση, τη μεθοδικότητα και την αποτελεσματικότητά του, σε όλα τα έργα που υλοποιούνται στα νησιά της αρμοδιότητάς του.

Επίσης, σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, στο περιθώριο των εγκαινίων του αρχαιολογικού χώρου της Πολιόχνης, η Λίνα Μενδώνη υπέγραψε με τον πρόεδρο του Χριστοδουλίδειου Ιδρύματος Δημήτριο Αχιλαδέλλη, τη σύμβαση μίσθωσης του Χριστοδουλίδειου Μεγάρου στη Μύρινα, από το ΥΠΠΟ, για χρονική διάρκεια 50 ετών. Το ιστορικό κτήριο, με συνολική επιφάνεια 1.270 τ.μ., θα μετατραπεί στο νέο Διαχρονικό Μουσείο Λήμνου. Θα στεγάσει νέα αρχαιολογικά εκθέματα, ψηφιακές εφαρμογές, εκπαιδευτικά και πολιτιστικά προγράμματα, ενώ προβλέπεται ειδικός χώρος για την ιστορία του Ιδρύματος και της οικογένειας Χριστοδουλίδη. Στο Μέγαρο θα λειτουργεί επίσης αίθουσα πολλαπλών χρήσεων και χώροι συνάθροισης, προσβάσιμοι στην τοπική κοινωνία.

Κατά την υπογραφή της σύμβασης, η υπουργός δήλωσε: «Η σημερινή υπογραφή αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για τη Λήμνο. Με τη συνεργασία του υπουργείου Πολιτισμού και του Χριστοδουλίδειου Ιδρύματος διασώζεται και αναδεικνύεται ένα νεότερο μνημείο, με ιδιαίτερη ιστορική και συναισθηματική αξία για το νησί. Το Χριστοδουλίδειο Μέγαρο αποκτά νέα ζωή ως Διαχρονικό Μουσείο, σύγχρονο με έκθεση νέων ευρημάτων, ανοιχτό στην κοινωνία, με ψηφιακές εφαρμογές, εκπαιδευτικά προγράμματα και χώρους πολιτισμού, που απευθύνονται, κυρίως, στα παιδιά και τους νέους. Στόχος του υπουργείου είναι η ολοκλήρωση των μελετών, εντός του 2025, και η ταχεία δημοπράτηση και υλοποίηση του έργου. Δεν προστατεύουμε απλώς το παρελθόν. Επενδύουμε στο μέλλον του τόπου».

Τέλος, σύσκεψη πραγματοποιήθηκε στο Επαρχείο Λήμνου υπό την υπουργό Πολιτισμού, στο πλαίσιο της παρακολούθησης της πορείας των έργων πολιτισμού που υλοποιούνται στο νησί. Πρόκειται για έργα προστασίας και ανάδειξης του πολιτιστικού αποθέματος του νησιού, συνολικού προϋπολογισμού 17.500.000 ευρώ από πόρους του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος Βορείου Αιγαίου- ΕΣΠΑ 2014-2020, του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και εθνικούς πόρους του υπουργείου Πολιτισμού.

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης, δόθηκαν κατευθύνσεις για την επιτάχυνση των διαδικασιών, ώστε να προχωρήσει άμεσα η έκδοση των προσκλήσεων του προγράμματος ΤΑΠ-ΤΟΚ για την Περιφερειακή Ενότητα Λήμνου. Μεταξύ των έργων που θα ενταχθούν είναι η αποκατάσταση του Κάστρου της Μύρινας και η αναστήλωση του Ιερού Ναού Αγίου Δημητρίου, στο Κοντοπούλι. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο ζήτημα της πυρασφάλειας του αρχαιολογικού χώρου του Καβειρίου. Τα συστήματα πυροπροστασίας και πυρόσβεσης έχουν εγκατασταθεί από το υπουργείο Πολιτισμού και απαιτείται εκσυγχρονισμός του δικτύου ύδρευσης από τον οικείο Δήμο. Επιπλέον, συζητήθηκε το ζήτημα του Γυμνασίου Μύρινας. Η δήμαρχος Λήμνου αιτήθηκε τη συνδρομή του υπουργείου Πολιτισμού για την εκτίμηση του κόστους των αναγκαίων μελετών, προκειμένου να προχωρήσει η διαδικασία του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού για την υλοποίηση του έργου της αποκατάστασης του κτηρίου.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στην Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλέξανδρου Σούτσου, τα υπουργείο Δικαιοσύνης και Πολιτισμού παρουσίασαν το πρόγραμμα «Δράσεις Πολιτισμού για μια πιο φιλική Δικαιοσύνη», που αφορά στη σωφρονιστική αντιμετώπιση των ανήλικων παραβατικών ατόμων.

Το πρόγραμμα αποτελεί μια καινοτόμο δράση κοινωνικής πολιτικής, που αποσκοπεί στην αναμόρφωση και επανένταξη ανηλίκων με ήπια παραβατικότητα, μέσα από τη συμμετοχή τους σε ειδικά σχεδιασμένες πολιτιστικές δραστηριότητες.

Ειδικότερα, από το υπουργείο Δικαιοσύνης, έχουν νομοθετηθεί μέτρα για την επανένταξη των παραβατικών ανηλίκων από 12 έως 18 ετών, οι οποίοι διαπράττουν αδικήματα πλημμεληματικού χαρακτήρα, έτσι ώστε να μην τους επιβάλλονται περιοριστικά μέτρα σε καταστήματα κράτησης ανηλίκων.

Το πρώτο μέτρο είναι ο αθλητισμός, το δεύτερο ο πολιτισμός και το τρίτο η κοινωφελής εργασία.

Σύμφωνα με κοινή υπουργική απόφαση θεσπίζεται το πλαίσιο εφαρμογής του αναμορφωτικού μέτρου της παρακολούθησης πολιτιστικών προγραμμάτων, σύμφωνα με το άρθρο 122 του νέου Ποινικού Κώδικα. Το μέτρο υλοποιείται από κρατικούς, δημοτικούς ή ιδιωτικούς φορείς πολιτισμού, όπως μουσεία, αρχαιολογικοί χώροι και σύγχρονες πολιτιστικές δομές, υπό την εποπτεία του υπουργείου Πολιτισμού.

Ειδικότερα, κατά την παρουσίαση του προγράμματος, ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης, ανέφερε, μεταξύ άλλων:

«Αυτό το πρόγραμμα προσπαθεί να προλάβει τις συνέπειες της παραβατικότητας των ανηλίκων και να υψώσει ένα τείχος προστασίας τους για την ομαλή επανένταξή τους στην κοινωνία. Είμαι ευτυχής, που όχι απλώς το νομοθετήσαμε, αλλά τώρα βλέπουμε αυτό το κοινό πρόγραμμα με το Υπουργείο Πολιτισμού, με την κα Μενδώνη, πόσο άρτια δομήθηκε και πόσα ενθαρρυντικά είναι τα πρώτα του αποτελέσματα. ‘Αρα, λοιπόν, η σημερινή κοινή παρουσίαση του προγράμματος αυτού, μας ενδυναμώνει να συνεχίσουμε αυτή την προσπάθεια, να την υποστηρίξουμε όσο γίνεται περισσότερο και είμαστε βέβαιοι ότι πάρα πολλά παιδιά θα σωθούν».

Παράλληλα, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη τόνισε στον χαιρετισμό της: «Το Υπουργείο Δικαιοσύνης και το Υπουργείο Πολιτισμού, έχοντας την ίδια έγνοια για τη θέση των ανηλίκων παραβατών στην κοινωνία μας, ενώνουν τις δυνάμεις τους σε ένα πρωτόγνωρο, για τη χώρα μας, μεταρρυθμιστικό βήμα, στοχεύοντας στην ταχύτερη, αλλά κυρίως στην αποτελεσματικότερη αναμόρφωση του παραβατικού ανηλίκου».

Η υπουργός Πολιτισμού επεσήμανε ότι «οι καθοδηγούμενες δράσεις θα τους βοηθήσουν να αποκτήσουν το αίσθημα του συνανήκειν, αίροντας περιορισμούς, οφειλόμενους όχι μόνον στο περιβάλλον τους, αλλά και σε καθεστηκυίες κοινωνικές αντιλήψεις.

Με την παρακολούθηση των πολιτιστικών δράσεων, αλλά και τη σχέση, που πιστεύουμε ότι θα αναπτύσσεται με τους πολιτιστικούς εκπαιδευτές τους, ο παραβατικός ανήλικος εγκολπώνεται αυτό το αίσθημα, συνειδητοποιώντας ότι η συμπεριφορά του δεν έχει επισύρει μόνον μια αμιγώς τιμωρητική αντιμετώπιση, αλλά ότι ο ίδιος ήδη έχει κάνει το πρώτο βήμα για την ουσιαστική κοινωνική του επανένταξή. Πολύ περισσότερο, λόγω της εγγενούς βιωματικότητας της Τέχνης και του Πολιτισμού, εξαιρετικά ανεπτυγμένης στην εφηβική ηλικία. Παράλληλα, οι ανήλικοι μπορούν να ανακαλύψουν, μέσω της επαφής τους με τον Πολιτισμό και τις εκφάνσεις του, άγνωστες μέχρι σήμερα κλίσεις και δεξιότητες, η αξιοποίηση των οποίων μπορεί να είναι κρίσιμη, στη συνέχεια, για την ένταξη τους στην κοινωνία, αλλά και στη δημιουργική απασχόληση και εργασία. Σε μια εποχή γενικευμένης σύγχυσης, ο Πολιτισμός είναι κατ’ εξοχήν πρόσφορος να δημιουργήσει νέες καταστάσεις για τα παιδιά αυτά και να λειτουργήσει ως πυξίδα για αυτούς. Και αυτό έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία για ομάδες που βρίσκονται αντιμέτωπες με το φάσμα του κοινωνικού αποκλεισμού. Στην περίπτωσή μας, δεν έχουμε, συνεπώς, να κάνουμε μόνο με αναμόρφωση, αλλά με ουσιαστική συμπερίληψη και παροχή ευκαιριών για οριστική έξοδο από την παραβατικότητα, και την αφετηρία μιας νέας αρχής».

Όπως υπογράμμισε η υπουργός για τη «γνήσια και βαθιά μεταρρύθμιση, μια τομή που πέραν της ουσίας, εκπέμπει και τον κορυφαίο συμβολισμό μιας δίκαιης, ανοιχτής και συνεκτικής κοινωνίας, αντιπαραθέτοντας στη βολική και εύκολη λύση του αποκλεισμού, του ρηχού κολασμού και της αρνητικής κριτικής, την πρόκληση της δεύτερης ευκαιρίας για τα παιδιά αυτά, της επανένταξης μέσω της συμμετοχής και της δημιουργικότητας, μια εντέλει παραδοχής και προσφοράς ενός δίκαιου κράτους, που δίνει ευκαιρίες και σε εκείνους, που παρέβησαν το θεσμικό του πλαίσιο, το οποίο, πλέον, όμως ορίζει την πολιτισμένη, τη δημοκρατική και συμπεριληπτική συμβίωση: αξίζει, έστω κι αν καταφέρουμε ένα παιδί να βρει το δρόμο του».

Σύμφωνα με το πρόγραμμα «Δράσεις Πολιτισμού για μια πιο φιλική Δικαιοσύνη» ανήλικοι παραβάτες, ηλικίας 12 ετών και άνω, μπορούν να παρακολουθούν και να συμμετάσχουν σε ειδικές δράσεις που σχεδιάζονται και υλοποιούνται από τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού σε μουσεία, μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους, αλλά και σε πολιτιστικούς οργανισμούς εποπτευόμενους από το ΥΠΠΟ, στις παραστατικές και εικαστικές τέχνες, στον κινηματογράφο και στα οπτικοακουστικά μέσα.

Στο πρόγραμμα, σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση των δύο υπουργείων, εμπλέκονται ενεργά οι υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού, Μουσεία στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, Εφορείες Αρχαιοτήτων από τη Μεσσηνία μέχρι τη Ροδόπη. Οι ανήλικοι θα παρακολουθήσουν εκπαιδευτικά προγράμματα διάρκειας τριών μηνών, με ελάχιστη παρακολούθηση δύο ώρες ανά εβδομάδα, βασισμένα σε δοκιμασμένες πρακτικές συμπερίληψης, με την εποπτεία του έμπειρου προσωπικού των υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού, σε μουσειοπαιδαγωγικές εφαρμογές εστιάζοντας στο δημοκρατικό πολίτευμα, το θέατρο στην κλασική εποχή, τις γυναίκες στην αρχαιότητα, αλλά και στην προστασία των μνημείων από φυσικούς και ανθρωπογενείς κινδύνους.

Προγραμματίζονται δράσεις, για ομάδες, 6 έως 15 ατόμων, σε εβδομαδιαία συχνότητα, που θα διοργανώνονται από τους φορείς του σύγχρονου πολιτισμού. Το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας αναλαμβάνει τη διεξαγωγή προγραμμάτων κινηματοθεραπείας, ενώ τέσσερα θέατρα, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, και τα ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης και Ιωαννίνων θα προσφέρουν προγράμματα παρακολούθησης παραστάσεων και θεατρικού εργαστηρίου, με την ενεργό συμμετοχή των ανηλίκων, αλλά και την αλληλεπίδρασή τους με ειδικούς ψυχικής υγείας, με τους οποίους θα εξετάζουν και θα συζητούν τις θεματικές που προκύπτουν μετά το πέρας των δρωμένων και των παραστάσεων.

Η παρουσίαση του προγράμματος πραγματοποιήθηκε από την Ευτυχία Κατσιγαράκη, Προϊσταμένη Γενικής Διεύθυνσης Ειδικών Νομικών Ζητημάτων του Υπουργείου Δικαιοσύνης, τη Νικολέττα Σαραγά, Αναπληρώτρια Προϊσταμένη Διεύθυνσης Αρχαιολογικών Μουσείων, Εκθέσεων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων του ΥΠΠΟ, τη Μαργαρίτα Αλεξομανωλάκη, Προϊσταμένη Διεύθυνσης Παραστατικών Τεχνών και Κινηματογράφου του ΥΠΠΟ. Η αποτίμηση της πρώτης εφαρμογής της εκπαιδευτικής δράσης για ανήλικους παραβάτες στη Θεσσαλονίκη (Ιούνιος – Ιούλιος 2025) παρουσιάστηκε από τη Νάντια Ρωμανίδου, Προϊσταμένη Υπηρεσίας Επιμελητών Ανηλίκων Θεσσαλονίκης του Υπουργείου Δικαιοσύνης και την Ελισάβετ Τσιγαρίδα, Αναπληρώτρια Προϊσταμένη Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης.

Στην παρουσίαση του προγράμματος «Δράσεις Πολιτισμού για μια πιο φιλική Δικαιοσύνη» παρέστησαν ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Γιάννης Μπούγας, ο γενικός γραμματέας Δικαιοσύνης, Πέλοψ Λάσκος, ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού Γιώργος Διδασκάλου, ο πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, Μιχάλης Πικραμένος, η προέδρος του Αρείου Πάγου, Αναστασία Παπαδοπούλου, η πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, Σωτηρία Ντούνη, η Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Ολυμπία Βικάτου και υπηρεσιακά στελέχη των δύο υπουργείων.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ