«Δύο περίπου χρόνια πριν, όταν βρέθηκα στη θέση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η κατάσταση που συνάντησα ήταν πολύ διαφορετική», τόνισε ο κ. Χατζηδάκης. «Από τη μία πλευρά, υπήρχε έντονη κριτική προς τις τράπεζες για το ύψος των προμηθειών που επέβαλλαν στις κάθε είδους συναλλαγές και άλλες υπηρεσίες τους. Μια κριτική που έφτανε και στο ότι οι τράπεζες ”τρώνε τα χρήματα του κόσμου”. Από την άλλη πλευρά, η ΔΙΑΣ είχε αναπτύξει το IRIS που έδινε τη δυνατότητα για μεταφορές χρημάτων έως 500 ευρώ ανά ημέρα, χωρίς καμία προμήθεια – ή με ελάχιστο κόστος για τις επιχειρήσεις. Το οποίο, όμως, βρισκόταν σε νηπιακό στάδιο ανάπτυξης».
Τα μέτρα που ελήφθησαν τότε για την ενθάρρυνση της χρήσης του συστήματος και την υποχρέωση των επαγγελματιών να δέχονται πληρωμές μέσω IRIS από φυσικά πρόσωπα οδήγησαν γρήγορα σε εντυπωσιακά αποτελέσματα: σύμφωνα με τα απολογιστικά στοιχεία για το 2024, το IRIS χρησιμοποιείται από 3,8 εκατομμύρια πολίτες και 565.000 εγγεγραμμένους επαγγελματίες. Παράλληλα οι συναλλαγές IRIS μεταξύ φυσικών προσώπων αυξήθηκαν κατά 142,4% σε σχέση με το 2023, και οι πληρωμές προς ελεύθερους επαγγελματίες κατά 844%! Ενώ η υπηρεσία IRIS Commerce έχει πλέον 8.000 εγγεγραμμένα e-shops, και διπλασίασε τον όγκο της, φθάνοντας τα 7,3 εκατ. συναλλαγές.
Ο κ. Χατζηδάκης υπογράμμισε ιδιαίτερα δύο στοιχεία:
* Το 65% των χρηστών της υπηρεσίας πληρωμών IRIS ανήκουν στην ηλικιακή ομάδα 18-35 ετών. «Μια ξεκάθαρη ψήφος εμπιστοσύνης από τη νέα γενιά προς το IRIS και τη δυνατότητα που παρέχει για άμεσες πληρωμές χωρίς καμία επιβάρυνση», ανέφερε.
* Οι πληρωμές μέσω του IRIS προς τους ελεύθερους επαγγελματίες δεκαπλασιάστηκαν μεταξύ 2023 και 2024, ενώ μεταξύ του πρώτου πεντάμηνου του 2024 και αυτού του 2025 πενταπλασιάστηκαν.
Και συνέχισε επισημαίνοντας ότι τα βήματα που ακολουθούν είναι η επέκταση του συστήματος στο σύνολο των επιχειρήσεων έως τις 31 Οκτωβρίου 2025 και ο διπλασιασμός του ανώτατου ορίου συναλλαγών μέσω IRIS, από τα 500 στα 1.000 ευρώ την ημέρα, που πρόκειται να υλοποιηθεί έως το τέλος Ιουνίου.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης ανέφερε ότι η προώθηση του συστήματος IRIS είναι μόνο ένα μέρος της στρατηγικής που εφαρμόζει η Κυβέρνηση για ένα χρηματοοικονομικό σύστημα χωρίς αποκλεισμούς. Η στρατηγική αυτή περιλαμβάνει τις εξής τέσσερις παρεμβάσεις που υλοποιήθηκαν από το 2023 έως σήμερα:
1. Διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και την προώθηση της φορολογικής συμμόρφωσης. «Ένα εγχείρημα που προχωρήσαμε με επιμονή, ενώ ελάχιστοι πίστευαν ότι θα έχει θετική κατάληξη. Η προώθηση των διασυνδέσεων, μαζί με τη μεγαλύτερη διείσδυση των ηλεκτρονικών συναλλαγών και την εφαρμογή του My Data, συνέβαλαν σε επιπλέον φορολογικά έσοδα της τάξεως των 2 δισ. ευρώ χωρίς αύξηση των φορολογικών συντελεστών».
2. Δυνατότητα παροχής και από μη-τραπεζικά ιδρύματα στεγαστικών δανείων αρχικά και επιχειρηματικών δανείων στη συνέχεια, ώστε να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός και να προσφέρονται περισσότερες επιλογές σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
3. Μείωση ή κατάργηση από τις αρχές του 2025 έξι βασικών τραπεζικών προμηθειών για καθημερινές συναλλαγές όπως η πληρωμή λογαριασμών και οφειλών, η ανάληψη μετρητών σε δημοτικές ενότητες όπου υπάρχει ΑΤΜ μόνο ενός τραπεζικού ιδρύματος, η φόρτιση έως 100 ευρώ προπληρωμένων καρτών, το ανώτατο όριο χρέωσης 0,5 ευρώ για αποστολή και λήψη χρημάτων για ποσά έως 5.000 ευρώ ημερησίως.
4. Δόθηκε η δυνατότητα οι πολίτες να ενημερώνονται και να συγκρίνουν επιτόκια και προμήθειες, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τον ανταγωνισμό. Λειτουργεί ήδη, γι’ αυτό τον λόγο, ειδική ιστοσελίδα στην Τράπεζα της Ελλάδος.
«Βρισκόμαστε σήμερα», κατέληξε ο κ. Χατζηδάκης, «σε ένα νέο, πολύ διαφορετικό τοπίο. Με συναλλαγές πιο απλές, πιο σύγχρονες, πιο γρήγορες και πιο ασφαλείς. Όμως οι προκλήσεις εξακολουθούν να υφίστανται. Οι τεχνολογίες τρέχουν. Η οικονομία μεταλλάσσεται. Το τραπεζικό σύστημα βρίσκεται μπροστά σε νέες προτεραιότητες. Πρέπει να είμαστε έτοιμοι, λοιπόν, συνεχώς για νέες προσαρμογές. Και επειδή γνωρίζω τη ΔΙΑΣ Α.Ε, θεωρώ βέβαιο πως το σημερινό συνέδριο θα συμβάλει ουσιαστικά σε αυτή την πορεία, φέρνοντας στο προσκήνιο νέες ιδέες, νέες λύσεις, νέες προτάσεις χρήσιμες για την οικονομία και την κοινωνία».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η προώθηση της συστηματικής χρήσης της υπηρεσίας άμεσων πληρωμών IRIS για τις καθημερινές συναλλαγές των πολιτών εντάσσεται στις πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει το υπουργείο τόσο για τη μείωση συνολικά του κόστους συναλλαγών όσο και για την ενίσχυση του ανταγωνισμού στον τραπεζικό τομέα. Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής:

1) Κατέστη υποχρεωτική η εγγραφή στο σύστημα άμεσων πληρωμών (IRIS) όλων των ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολούμενων προκειμένου να δέχονται πληρωμές από πελάτες τους. Ήδη πάνω από 530.000 ελεύθεροι επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις έχουν ήδη εγγραφεί και όσοι δεν το έχουν κάνει μπορούν να εγγραφούν ανά πάσα στιγμή (σημειώνεται, πως οι έλεγχοι των αρμόδιων αρχών θα ξεκινήσουν από τις αρχές Οκτωβρίου).

2) Με νομοθετική παρέμβαση μειώθηκε κατά 50% το ύψος της προμήθειας για συναλλαγές έως 10 ευρώ που γίνονται μέσω POS στη λεγόμενη «Μικρή λιανική» (περίπτερα, μίνι μάρκετ, αρτοποιεία, ταξί κα). Έτσι για τα επόμενα 3 χρόνια το ανώτατο όριο προμήθειας εκκαθάρισης ορίζεται στο 0,5% για τις παραπάνω συναλλαγές.

3) Επιπλέον, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχει καταστήσει σαφές προς τις τράπεζες ότι πρέπει να εκσυγχρονιστεί και να γίνει πιο φιλικό προς τους πολίτες το πλαίσιο των προμηθειών τους. Ήδη το έχει πράξει μια τράπεζα, ενώ αναμένονται οι κινήσεις και των υπολοίπων.

4) Δόθηκε η δυνατότητα παροχής δανείων από μη τραπεζικά ιδρύματα, κάτι που θα εντείνει τον ανταγωνισμό με τον τραπεζικό κλάδο και μπορεί να οδηγήσει σε μείωση του κόστους συναλλαγών.

5) Προχώρησε η συγχώνευση της Τράπεζας Αττικής και της Παγκρήτιας, στο πλαίσιο του 5ου τραπεζικού πυλώνα, που θα διευρύνει τον ανταγωνισμό στον τραπεζικό κλάδο.

6) Δίνεται από πέρυσι η δυνατότητα επένδυσης σε έντοκα γραμμάτια του Δημοσίου με μηδενικό φόρο και με υψηλές αποδόσεις.

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του υπουργείου, ο επικεφαλής του, Κωστής Χατζηδάκης, δήλωσε: «Το σύστημα άμεσων πληρωμών IRIS είναι πλέον κομμάτι της καθημερινότητας 3 και πλέον εκατομμυρίων πολιτών που διενεργούν σε καθημερινή βάση και δωρεάν συναλλαγές μεταξύ διαφορετικών τραπεζών. Είναι, παράλληλα, ένα ισχυρό εργαλείο δουλειάς και για εκατοντάδες χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους οι οποίοι μπορούν να δέχονται πληρωμές μέσω IRIS με πολύ μικρότερες προμήθειες σε σχέση με εκείνες των POS. Η πρωτοβουλία μας αυτή, η μείωση κατά 50% των προμηθειών για συναλλαγές έως 10 ευρώ μέσω POS, αλλά και οι παρεμβάσεις μας για την ενίσχυση του ανταγωνισμού στον τραπεζικό τομέα, ευνοούν πρωτίστως την τσέπη εκατομμυρίων πολιτών και επαγγελματιών. Οδηγούν σε σημαντικές μειώσεις προμηθειών και είναι μια απάντηση σε όσους συνεχίζουν να πιστεύουν ότι η Πολιτεία μένει με σταυρωμένα τα χέρια απέναντι στις τράπεζες και στο ζήτημα του κόστους των συναλλαγών. Η απάντηση, λοιπόν, δίνεται από εμάς αλλά φυσικά και από τους πολίτες που επιλέγουν, αλλά μπορούν να επιλέγουν και στο μέλλον, φτηνότερους τρόπους συναλλαγών. Αυτή η κυβέρνηση έχει επιλέξει να συντάσσεται πάντα με τους πολλούς και τις ανάγκες τους».

Πιο αναλυτικά, με βάση τα επίσημα στοιχεία της ΔΙΑΣ παρατηρούνται αυξημένες εγγραφές χρηστών στην υπηρεσία IRIS το 2024 και συγκεκριμένα:

IRIS P2P (για άμεση πληρωμή μεταξύ πολιτών)

Οι χρήστες έφθασαν τους 3.062.070 εκ των οποίων οι 863.000 χρήστες ενεργοποίησαν την Υπηρεσία της ΔΙΑΣ εντός του 2024. Με δεδομένο πως web banking διαθέτουν περί τα 6 εκατ. πολίτες, 1 στους 2 πολίτες σήμερα κάνουν χρήση της υπηρεσίας.

Σε καθημερινή βάση από την αρχή του έτους εγγράφονται περισσότεροι από 500 πολίτες.

Από την αρχή του 2024, τόσο ο αριθμός όσο και η αξία των συναλλαγών τριπλασιάστηκαν φθάνοντας τα 29,3 εκατ. συναλλαγές αξίας, 1,52 δισ. ευρώ.

IRIS P2Β (για άμεση πληρωμή σε ελεύθερους επαγγελματίες)

Σήμερα χρήστες είναι 530.033 χιλιάδες ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι, εκ των οποίων οι 365.000 ενεργοποίησαν την Υπηρεσία της ΔΙΑΣ εντός του 2024. Μόνο τον Αύγουστο ενεργοποίησαν την υπηρεσία περισσότεροι από 24.000.

Ο αριθμός των συναλλαγών σχεδόν ενδεκαπλασιάστηκε (x 10,6) από την αρχή του έτους φθάνοντας σε περίπου 322.000.

Αντίστοιχα στο ίδιο διάστημα, η αξία τους δεκαπλασιάστηκε (x 10) και έφτασε τα 23,7 εκατ. ευρώ.

IRIS eCommerce (για πληρωμή σε ηλεκτρονικό κατάστημα)

Εντός του 2024 ο αριθμός των συναλλαγών διπλασιάστηκε με πάνω από 4,3 εκατ.

Η αξία των συναλλαγών έφθασε τα 2,13 δισ. ευρώ παρουσιάζοντας αύξηση 80% από την αντίστοιχη περσινή περίοδο.

Ο αριθμός των e-shops που προσφέρουν την δυνατότητα πληρωμής με IRIS payments είναι πάνω από 6.000, με περίπου 2.500 να έχουν ενεργοποιήσει την υπηρεσία μέσα στο 2024.

Σημαντικά οφέλη για πολίτες και επαγγελματίες

Οι πολίτες που εγγράφονται στην υπηρεσία επωφελούνται απολύτως δωρεάν συναλλαγών, (είτε μεταξύ πολιτών, είτε για πληρωμές προς επαγγελματίες), εύκολης, γρήγορης και ασφαλούς πληρωμής, χωρίς ΙΒΑΝ, χωρίς κάρτα και χωρίς μετρητά, μόνο με την χρήση του κινητού τους τηλεφώνου.

Επιπρόσθετα, η εγγραφή στην υπηρεσία άμεσων πληρωμών προσφέρει στους επαγγελματίες μία σειρά από σημαντικά πλεονεκτήματα όπως:

* Εύκολη είσπραξη των πληρωμών χωρίς να είναι απαραίτητη η παρουσία του πελάτη και χωρίς επιπρόσθετο εξοπλισμό (POS).

* Άμεση διαθεσιμότητα των εισπράξεων στον επαγγελματικό λογαριασμό 24 ώρες το 24ωρο και άμεση ενημέρωση με SMS ή push notification. Οι επαγγελματίες λαμβάνουν τα χρήματα ακαριαία (σε 2 δευτερόλεπτα) ακόμη και αν η τράπεζα με την οποία συνεργάζονται είναι διαφορετική από την τράπεζα του πελάτη.

* Ασφάλεια στις συναλλαγές: Οι συναλλαγές πραγματοποιούνται στο ασφαλές περιβάλλον του mobile banking των τραπεζών και με την χρήση βιομετρικών δεδομένων.

* Χαμηλό κόστος χρήσης υπηρεσίας: Το κόστος για την χρήση της υπηρεσίας είναι εξαιρετικά χαμηλό ή και καθόλου και κυμαίνεται από 0% έως 0,50% επί του ποσού της συναλλαγής. Είναι, δηλαδή, σημαντικά πιο χαμηλό αν η ίδια συναλλαγή πραγματοποιούταν μέσω της χρήσης POS.

Σημειώνεται, δε, ότι το όριο των 500 ευρώ ημερησίως για τις συναλλαγές μέσω IRIS εφαρμόζεται ανά πελάτη και όχι στο σύνολο των πληρωμών που μπορεί να λάβει ο επαγγελματίας εντός του 24ώρου. Για παράδειγμα, ένας επαγγελματίας μπορεί να λάβει σε μια ημέρα 4 πληρωμές από 500 ευρώ η κάθε μία (σύνολο 2.000 ευρώ).

Υπενθυμίζεται πως όσοι ελεύθεροι επαγγελματίες δεν εγγράφηκαν στην υπηρεσία έως την περασμένη Δευτέρα 2 Σεπτεμβρίου, έχουν τη δυνατότητα να το κάνουν ανά πάσα στιγμή και να επωφεληθούν από τα σημαντικά οφέλη χρήσης της υπηρεσίας. Σημειώνεται, δε, πως οι έλεγχοι των αρμόδιων αρχών θα ξεκινήσουν από τις αρχές Οκτωβρίου.

Βήμα-βήμα η εγγραφή με λίγα κλικ και σε ελάχιστο χρόνο

Η ενεργοποίηση της υπηρεσίας τόσο για τους πολίτες όσο και για τους επαγγελματίες γίνεται γρήγορα και εύκολα, χωρίς την υποχρέωση επίσκεψης σε κάποια τράπεζα ή υπηρεσία, μέσω του web banking ή mobile banking των συνεργαζόμενων τραπεζών 24 ώρες το 24ωρο, 7 μέρες την εβδομάδα.

Ειδικά για τον ελεύθερο επαγγελματία και τον αυτοαπασχολούμενο, μέσα από το Internet Banking της τράπεζας του, ο επαγγελματίας σε λίγα βήματα:

– Επιλέγει την υπηρεσία IRIS Payments από την ενότητα Υπηρεσίες στο Internet Banking.

– Δηλώνει το αναγνωριστικό προς τους πελάτες του (ΑΦΜ).

Συνδέει τον επαγγελματικό λογαριασμό στον οποίο θα πιστώνονται τα χρήματα που θα λαμβάνει μέσω IRIS Payments.

– Με την ολοκλήρωση της εγγραφής του στην υπηρεσία, παράγεται ο μοναδικός κωδικός QR της επιχείρησης, τον οποίο μπορεί να διαμοιράζει στους πελάτες του για να τον σκανάρουν και να κάνουν πληρωμές στην επιχείρησή του.

Υπενθυμίζεται ότι ο ΙΒΑΝ που θα επιλέξουν οι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι κατά την εγγραφή τους πρέπει να έχει δηλωθεί στο Μητρώο Επαγγελματικών Λογαριασμών της ΑΑΔΕ, στην ψηφιακή πύλη myAADE (myaade.gov.gr) στη διαδρομή Εφαρμογές>Φορολογικές Υπηρεσίες>Επαγγελματικός Λογαριασμός.

Συνολικά 12 τράπεζες παρέχουν πλέον την υπηρεσία: Alpha Bank, Εθνική Τράπεζα, Eurobank, Τράπεζα Πειραιώς, Συνεταιριστική Τράπεζα Ηπείρου, Viva.com, Optima Bank, Attica Bank, Παγκρήτια Τράπεζα, Συνεταιριστική Τράπεζα Θεσσαλίας, Συνεταιριστική Τράπεζα Καρδίτσας και Συνεταιριστική Τράπεζα Χανίων.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ