Στόχος είναι η άμεση ανακούφιση των εκμεταλλεύσεων που βρέθηκαν αντιμέτωπες με σοβαρές απώλειες ζωικού κεφαλαίου, αλλά και με το αυξημένο κόστος ζωοτροφών λόγω των έκτακτων συνθηκών.

Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση των δύο υπουργείων προβλέπονται τα εξής:

(α) Αποζημίωση για απώλεια εισοδήματος για θανατωθέντα ζώα ύψους 28,5 εκατ. ευρώ, με ύψος αποζημίωσης 70 ευρώ για πρόβατα και αίγες άνω των 6 μηνών και 35 ευρώ για αρσενικά ζώα και αμνοερίφια.

(β) Επέκταση της αποζημίωσης για ζωοτροφές με επιπλέον καταβολή 50% της αρχικής ενίσχυσης, με κόστος 27,5 εκατ. ευρώ.

Σε ό,τι έχει να κάνει με το χρονοδιάγραμμα καταβολής των έκτακτων ενισχύσεων, τα υπουργεία συνεργάζονται ώστε οι αποζημιώσεις να καταβληθούν στα τέλη του έτους.

Σημειώνεται ότι (α) έχουν μεταφερθεί στις περιφέρειες 48 εκατ. ευρώ για θανατώσεις ζώων με βάση τη μοναδιαία αξία και οι καταβολές συνεχίζονται από τις περιφέρειες, ενώ αναμένεται να μεταφερθούν επιπλέον 20 εκατ. ευρώ το αμέσως επόμενο διάστημα και (β) έχουν καταβληθεί 45 εκατ. ευρώ για ζωοτροφές και αναμένεται να καταβληθούν επιπλέον περίπου 10 εκατ. ευρώ το επόμενο διάστημα κατόπιν ολοκλήρωσης των ελέγχων.

Με βάση τα ανωτέρω η συνολική ενίσχυση των κτηνοτροφικών μονάδων συνδεόμενη με την πανώλη και την ευλογιά αναμένεται να ξεπεράσει τα 180 εκατ. ευρώ.

Αναλυτικά:

Α. Αποζημίωση για απώλεια εισοδήματος για θανατωθέντα ζώα

Θα καταβληθεί αποζημίωση ύψους περίπου 28,5 εκατ. ευρώ από τον κρατικό προϋπολογισμό για τα θανατωθέντα ζώα των ετών 2024 και 2025 λόγω ευλογιάς και πανώλης.

Το ύψος της αποζημίωσης ανέρχεται σε:

* 70 ευρώ για θανατωθέντα πρόβατα και αίγες άνω των 6 μηνών

* και στο 50% του ανωτέρω ποσού για λοιπά θανατωθέντα αιγοπρόβατα (αμνοί η ερίφια έως 6 μηνών και κριοί ή τράγοι αναπαραγωγής ηλικίας άνω των 6 μηνών).

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, δικαιούχοι είναι περίπου 2.200 εκτροφείς που έχουν θανατώσει περίπου 450.000 ζώα με τη μέση αποζημίωση ανά εκτροφέα να εκτιμάται σε περίπου 13.000 ευρώ.

Η αποζημίωση θα δοθεί σε όσους έχουν θανατώσει αιγοπρόβατα λόγω της νόσου της ευλογιάς ή πανώλης και είναι δικαιούχοι της αποζημίωσης με βάση τη μοναδιαία αξία ζώου βάση των υπ’ αριθμ. 4308/315328/2024 (Β΄ 5788) και 59322/26923/2025 (Β΄ 5.3.2025) κοινές υπουργικές αποφάσεις. Η καταβολή θα γίνει από το ΥΠΑΑΤ κατόπιν αποστολής της σχετικής πληροφόρησης για τα θανατωθέντα ζώα από τις περιφέρειες.

Σύμφωνα με τα όσα ορίζει το άρθρο 26 του Κανονισμού 2022/2472 της ΕΕ για τις αγροτικές ενισχύσεις, επιτρέπεται να δίνεται ενίσχυση για την απώλεια εισοδήματος λόγω υποχρεώσεων υγειονομικής απομόνωσης, δυσχερειών ανασύστασης του ζωικού κεφαλαίου που επιβάλλονται στο πλαίσιο δημόσιου προγράμματος ή μέτρου. Η αποζημίωση που υπολογίζεται σύμφωνα το ανωτέρω μειώνεται κατά το ποσό που αντιστοιχεί στις δαπάνες που δεν πραγματοποιήθηκαν άμεσα λόγω της ασθένειας των ζώων, οι οποίες διαφορετικά θα είχαν πραγματοποιηθεί από το δικαιούχο.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι:

1. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (έρευνα ζωικού κεφαλαίου 2024), ο μέσος αριθμός αιγοπροβάτων ανά εκμετάλλευση ανέρχεται σε 125 ζώα (82.607 εκμεταλλεύσεις με 10,35 εκατ. αιγοπρόβατα).

2. Με βάση τα στοιχεία των δηλώσεων ΦΠΑ, σε συνδυασμό με τα ανωτέρω στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το μέσο ετήσιο κέρδος (η διαφορά κύκλου εργασιών ΦΠΑ (κωδικός 312) με φορολογητέες εισροές (κωδικός 367)) ανά αιγοπρόβατο ανήλθε για τα φορολογικά έτη 2022-2024 κατά μέσο όρο σε 62 ευρώ (το φορολογικό έτος 2022 σε 41 ευρώ, το 2023 σε 68 ευρώ και για το φορολογικό έτος 2024 σε 78 ευρώ).

Ορίζεται αποζημίωση ύψους 70 ευρώ για θανατωθέντα πρόβατα και αίγες άνω των 6 μηνών (υπολογίζεται ότι αφορά το 80% των ζώων) και 35 ευρώ για λοιπά θανατωθέντα αιγοπρόβατα (αμνοί η ερίφια έως 6 μηνών και κριοί ή τράγοι αναπαραγωγής ηλικίας άνω των 6 μηνών, υπολογίζεται ότι αφορά το 20% των ζώων).

Β. Αποζημίωση για ζωοτροφές

Λαμβάνοντας υπόψη τη χρονική επέκταση της ασθένειας της ευλογιάς στο 2ο εξάμηνο του 2025, θα καταβληθεί μέχρι τέλος του έτους επιπλέον αποζημίωση για ζωοτροφές σε ύψος 50% της αρχικής ενίσχυσης.

Το κόστος υπολογίζεται σε περίπου 27,5 εκατ. ευρώ.

Σημειώνεται ότι ήδη καταβλήθηκαν ποσά ύψους 14, 6 και 4 ευρώ ανά ζώο αναλόγως την περιοχή που βρίσκεται η εκμετάλλευση και λαμβάνοντας υπόψη το χρόνο που ίσχυσαν οι απαγορεύσεις ανά περιοχή, με βάση τα στοιχεία όπως είχε εξελιχθεί η ασθένεια έως τον Ιούλιο του 2025.

Με την αύξηση κατά 50% των ποσών στις αντίστοιχες περιοχές, η συνολική αποζημίωση θα ανέλθει σε 21, 9 και 6 ευρώ ανά ζώο αναλόγως της περιοχής.

Σημειώνεται ότι:

* Στις 27/10/2025 πραγματοποιήθηκε πληρωμή ύψους 44.726.678 ευρώ σε 39.820 δικαιούχους για ενίσχυση ζωοτροφών με καθεστώς De Minimis, λόγω ευλογιάς και πανώλης.

* Αναμένεται να καταβληθούν ακόμη περίπου 10 εκατ. ευρώ από την ανωτέρω ενίσχυση σε περίπου 34.000 δικαιούχους κατόπιν ελέγχου.

* Μαζί με τα επιπλέον 27,5 εκατ. ευρώ η συνολική ενίσχυση για ζωοοτροφές θα διαμορφωθεί σε 82 εκατ. ευρώ.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Με την ίδια παραγγελία ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου ζητάει από τους συναδέλφους του να ερευνήσουν αν έχουν τελεστεί και άλλες αξιόποινες πράξεις, που διώκονται αυτεπάγγελτα.

Ειδικότερα, η παραγγελία του κ. Τζαβέλλα δόθηκε προς τους Εισαγγελείς Εφετών Λάρισας, Θράκης, Θεσσαλονίκης, Δυτικής Μακεδονίας, Λαμίας, Δυτικής Στερεάς Ελλάδος, Βορείου Αιγαίου, Ναυπλίου και Αιγαίου, με εντολή να διαβιβαστούν στους κατά τόπους Εισαγγελείς Πρωτοδικών της περιφέρειάς τους, τόσο η επιστολή του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστα Τσιάρα προς τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, όσο και τα έγγραφα που προσκομίστηκαν μαζί με την επιστολή.

Αναλυτικότερα, ο κ. Τσιάρας στην επιστολή του, αναφέρεται σε παραβιάσεις των μέτρων βιοασφάλειας τα οποία λήφθηκαν σύμφωνα με τη νομοθεσία από τις αρμόδιες υπηρεσίες για την αποτροπή της διάδοσης στην Ελλάδα της μεταδοτικής νόσου της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, μέσω:

α) της εκ μέρους των κτηνοτρόφων, παράλειψης δήλωσης των νεκρών ζώων τους, ώστε να ακολουθεί η υγειονομική ταφή τους,

β) των γενομένων παρανόμων μετακινήσεων αιγοπροβάτων,

γ) της διαπιστωθείσας – έστω, σε μικρή κλίμακα – παράνομης εισαγωγής, στην Ελλάδα, μη εγκεκριμένων, από την Ευρωπαϊκή Ένωση, εμβολίων και του παράνομου εμβολιασμού αιγοπροβάτων, με αυτά, και

δ) των δηλώσεων πολιτικών και αγροτοσυνεταιριστών, οι οποίες προτρέπουν στη μη τήρηση των ληφθέντων μέτρων βιοασφάλειας, αλλά στην λύση της χρήσης μη αδειοδοτημένων (από τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και την Ευρωπαϊκή Ένωση), εμβολίων, κατά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, που, όμως, παράγονται σε τρίτες χώρες και είναι αμφίβολης αποτελεσματικότητας.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

– Εφαρμόζονται οι διατάξεις για τις ζώνες προστασίας, επιτήρησης και περαιτέρω απαγορευμένες ζώνες, όπως ορίζονται στον Καν. 687/2020, στις Εκτελεστικές Αποφάσεις της Επιτροπής, καθώς και στις σχετικές εγκυκλίους, όπως τροποποιούνται και ισχύουν κάθε φορά.

– Απαγορεύονται όλες οι μετακινήσεις αιγοπροβάτων εντός της ελληνικής επικράτειας, με σκοπό την πάχυνση και την αναπαραγωγή.

– Επιτρέπονται οι μετακινήσεις αιγοπροβάτων από θερινούς βοσκότοπους με τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

Τα αιγοπρόβατα δεν έχουν μετακινηθεί από τη σταυλική εγκατάσταση αποστολής για τουλάχιστον 30 ημέρες, πριν από τη μετακίνηση.

Διενεργείται κλινική εξέταση στα ζώα από επίσημους κτηνιάτρους (του ΥΠΑΑΤ, εποπτευόμενων φορέων και Περιφερειών), εντός 24 ωρών πριν από τη μετακίνηση.

Τα αιγοπρόβατα παραμένουν εντός των σταυλικών εγκαταστάσεων στον τόπο προορισμού για τουλάχιστον 30 ημέρες, μετά τη μετακίνηση. Κατά το διάστημα αυτό, πραγματοποιείται από επίσημους κτηνιάτρους κλινική επιτήρηση στα ζώα.

Μετά την άφιξή τους, η διαχείριση των αιγοπροβάτων γίνεται, σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις που ισχύουν για την επιζωοτία της πανώλης των μικρών μηρυκαστικών και την επιζωοτία της ευλογιάς των προβάτων στην περιοχή της κάθε σταβλικής εγκατάστασης.

– Επιτρέπονται οι μετακινήσεις αιγοπροβάτων προς σφαγή μόνο στις περιφερειακές ενότητες που ανήκουν σε περιφέρειες της χώρας που είναι ελεύθερες του νοσήματος, ήτοι στις περιφερειακές ενότητες των Περιφερειών Αττικής, Βορείου Αιγαίου, Νοτίου Αιγαίου, Ιονίων Νήσων, Κρήτης, Δυτικής Ελλάδας, Ηπείρου και Δυτικής Μακεδονίας.

Όπως επισημαίνεται σε σχετική ανακοίνωση, δεν επιτρέπονται οι μετακινήσεις αιγοπροβάτων προς σφαγή στις περιφερειακές ενότητες που ανήκουν στις Περιφέρειες Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, Κεντρικής Μακεδονίας, Θεσσαλίας, Στερεάς Ελλάδας και Πελοποννήσου.

Για τις μετακινήσεις προς σφαγή, τα ζώα σφάζονται σε σφαγεία της ΠΕ ή στα πλησιέστερα με τη συγκεκριμένη εμπορική εκμετάλλευση σφαγεία, βάσει ανάλυσης κινδύνου.

Οι υπεύθυνοι σφαγείων μεριμνούν για την απαρέγκλιτη τήρηση των κανόνων υγιεινής και εφαρμογής των προγραμμάτων καθαρισμού και απολύμανσης (χώρων, εξοπλισμού και οχημάτων).

Οι μετακινήσεις πραγματοποιούνται με εφαρμογή αυστηρών μέτρων βιοασφάλειας (καθαρισμός, απολύμανση τροχών μεταφορικών μέσων, πριν από τη φόρτωση, πριν από την εκφόρτωση και μετά την εκφόρτωση των ζώων, μέτρα ατομικής προστασίας των οδηγών κλπ).

Στις 08/11/2024 θα επαναξιολογηθούν από τη Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής και τις αρμόδιες κτηνιατρικές αρχές τα επιδημιολογικά δεδομένα της επιζωοτίας και θα καθοριστούν στοχευμένες δράσεις για τον έλεγχο και την εκρίζωση του νοσήματος.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ