«Τα έντονα και επίμονα καιρικά φαινόμενα, κάποια από αυτά, όπως για παράδειγμα η ραγδαιότητα των βροχοπτώσεων, μπορεί να συσχετιστούν σε έναν βαθμό με την κλιματική αλλαγή και την υπερθέρμανση του πλανήτη», τονίζει, μιλώντας στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο καθηγητής του τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Πατρών και του Εργαστηρίου Φυσικής της Ατμόσφαιρας, Αθανάσιος Αργυρίου, με αφορμή τα κύματα κακοκαιρίας που πλήττουν τις τελευταίες εβδομάδες πολλές περιοχές της Δυτικής Ελλάδας.

Παράλληλα, ο καθηγητής επισημαίνει ότι «η ανατολική Μεσόγειος, είναι ένα από τα σημεία, τα οποία έχει επηρεάσει η κλιματική αλλαγή περισσότερο από άλλες περιοχές», ενώ σημειώνει ότι «από εδώ και πέρα μάλλον θα πρέπει να συνηθίσουμε στα έντονα φαινόμενα».

Ειδικότερα, όπως αναφέρει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο Αθανάσιος Αργυρίου, σχετικά με την υπερθέρμανση του πλανήτη, «εφόσον ζούμε σε ένα περιβάλλον συνεχώς αυξανόμενων θερμοκρασιών, ενισχύεται η εξάτμιση των υδάτων από την επιφάνεια της Γης για δύο λόγους» και συνεχίζει: «Αφενός, διότι η ατμόσφαιρα είναι θερμότερη και αφετέρου, διότι ένα μέρος αυτής της θερμότητας περνάει και στη θάλασσα εν γένει».

Οι καύσωνες

Μάλιστα, όπως λέει χαρακτηριστικά σε αυτό το σημείο, «πλέον, όσοι ασχολούνται με την ωκεανογραφία, παρατηρούν ότι έχουμε επεισόδια καυσώνων και στις θάλασσες, ανάλογα με αυτά τα οποία παρατηρούμε και στην ατμόσφαιρα», συμπληρώνοντας: «Άρα λοιπόν, υψηλότερη θερμοκρασία σημαίνει υψηλότερη εξάτμιση των υδάτων από την επιφάνεια της Γης. Επομένως, οι υδρατμοί, οι οποίοι βρίσκονται στην ατμόσφαιρα, κάποια στιγμή, εφόσον είναι περισσότεροι, θα πέσουν υπό μορφή βροχής, χιονιού, ή οτιδήποτε εξαρτάται από τις συνθήκες, σε κάθε γεωγραφικό μήκος και πλάτος. Ιδίως στα δικά μας γεωγραφικά πλάτη, θα πέσουν κυρίως υπό μορφή βροχής, ενώ εφόσον υπάρχει μεγαλύτερη ποσότητα υδρατμών, αυτή θα δώσει μεγαλύτερη ποσότητα βροχής. Ως εκ τούτου, όταν υπάρξουν στην ατμόσφαιρα οι απαραίτητες συνθήκες για να σχηματιστεί βροχή, οι ποσότητες βροχής θα είναι πολύ μεγαλύτερες. Δηλαδή, ένα μόριο νερού για παράδειγμα, το οποίο εξατμίζεται και γίνεται υδρατμός έχει μέσο χρόνο παραμονής στην ατμόσφαιρα γύρω στις 13 με 15 ημέρες και δεν αιωρείται επ΄ άπειρον».

Αναφερόμενος ειδικά στην ανατολική Μεσόγειο, ο Αθανάσιος Αργυρίου, λέει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ότι «είναι ένα από τα σημεία, τα οποία έχει επηρεάσει η κλιματική αλλαγή περισσότερο από άλλες περιοχές» και προσθέτει: «Η κλιματική αλλαγή δεν εκδηλώνεται με την ίδια ένταση σε όλες περιοχές του πλανήτη. Και αυτό το γεγονός αποτελεί μία εξήγηση όσον αφορά τη ραγδαιότητα των βροχοπτώσεων και των έντονων καιρικών φαινομένων».

«Από από την άλλη πλευρά», επισημαίνει ο καθηγητής, «το γεγονός ότι έχουμε συνεχείς καταιγίδες δεν είναι κάτι το οποίο μπορεί να το αποδώσει κανείς οπωσδήποτε στην κλιματική αλλαγή, διότι έχει να κάνει και με τη φυσική μεταβλητότητα του κλίματος, διότι είναι κάτι το οποίο υπήρχε και παλιά».

Οι μετρήσεις

«Για παράδειγμα, σύμφωνα με τα βροχομετρικά δεδομένα του δικού μας σταθμού, το μέσο ετήσιο ύψος βροχής τα τελευταία 12 χρόνια είναι περίπου γύρω στα 770 χιλιοστά, ενώ υπήρχαν χρονιές, όπως το 2013, όπου είχαμε πάνω από 1.000 χιλιοστά ύψος βροχής. Αυτό έχει συμβεί και άλλες χρονιές, όπου είχαμε 900 χιλιοστά ύψος βροχής ή και πιο χαμηλά. Φέτος, αυτό που μας έκανε εντύπωση και το συζητάμε, είναι ότι τους δύο πρώτους μήνες του 2026 είχαμε περίπου το 46% της αθροιστικής βροχόπτωσης, δηλαδή γύρω στα 300 χιλιοστά μέσα ένα δίμηνο, με βάση πάντα αυτά τα οποία έχουμε μετρήσει».

Όπως τονίζει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο Αθανάσιος Αργυρίου, «δεν μπορεί κανείς να αποκλείσει ότι οι έντονες και συνεχείς βροχοπτώσεις μπορεί να επαναληφθούν και τα επόμενα χρόνια, διότι από εδώ και πέρα μάλλον θα πρέπει να συνηθίσουμε στα έντονα φαινόμενα, ακόμα και στις έντονες χιονοπτώσεις».

Οι ισχυροί άνεμοι

Σχετικά με τους ισχυρούς ανέμους που έχουν πλήξει πολλές περιοχές της Δυτικής Ελλάδας, ο καθηγητής λέει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ότι «ήταν κάτι έκτακτο, για αυτό ακριβώς και είναι πολύ νωρίς να πούμε αν είναι κάτι το οποίο μπορούμε να το εντάξουμε στη φυσική μεταβλητότητα του κλίματος, ή είναι αποτέλεσμα που μπορεί να αποδοθεί, για παράδειγμα, στην υπερθέρμανση του πλανήτη».

Όσον αφορά το γεωμορφολογικό ανάγλυφο της Δυτικής Ελλάδας και το κατά πόσον μπορεί να επηρεάσει ή να διαμορφώσει αυτές τις συνθήκες, ο Αθανάσιος Αργυρίου σημειώνει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ότι «το γεωμορφολογικό ανάγλυφο είναι αυτό που είναι κάτι χιλιάδες χρόνια τώρα, δηλαδή δεν έχουμε κάποια αλλαγή στα ανάγλυφο, η οποία θα μπορούσε να επηρεάσει τις συνθήκες» και συμπληρώνει:

«Το ανάγλυφο είναι τέτοιο, ώστε κατά κανόνα είναι λογικό να έχουμε στη δυτική πλευρά της Ελλάδας εντονότερες βροχοπτώσεις απ’ ό,τι στην ανατολική. Όμως, τα τελευταία χρόνια έχουμε παρατηρήσει να συμβαίνει και το αντίθετο, δηλαδή να έχουμε πολύ υψηλές βροχοπτώσεις στην ανατολική Ελλάδα, όπως, για παράδειγμα, ο ‘Ιανός’ με τις πολύ μεγάλες ποσότητες νερού που έπεσαν στη Θεσσαλία και στα νησιά του Αιγαίου».

«Αυτό», όπως υπογραμμίζει, «οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι το Αιγαίο πέλαγος είναι γενικά θερμότερο, οπότε περνώντας ένα σύστημα αντί να εκτονωθεί πλήρως στη δυτική Ελλάδα, κυκλοφορεί και πάνω από το Αιγαίο, με αποτέλεσμα πολλές φορές να ανατροφοδοτείται».

Οι ανεμοστρόβιλοι

Σχετικά με τους ανεμοστρόβιλους που έχουν καταγραφεί στην Δυτική Ελλάδα, ο καθηγητής λέει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ότι «έχει παρατηρηθεί να εκδηλώνονται τα τελευταία 15 χρόνια», προσθέτοντας ότι «αν και η παρατήρηση δείχνει μία αύξηση των ανεμοστρόβιλων, δεν είναι εύκολο να το πει κανείς με βεβαιότητα, γιατί δεν έχουν περάσει 30 χρόνια». «Αναφέρω», όπως εξηγεί, «τα 30 χρόνια, διότι ο συγκεκριμένος χρόνος είναι ο ελάχιστος αριθμός ετών για τα μπορούμε να ορίσουμε μία κατάσταση σαν κλιματική».

«Δηλαδή», συνεχίζει, «ο κλιματικός μέσος όρος διεθνώς υπολογίζεται με τη χρονική βάση των 30 ετών και τώρα πλησιάζουμε σιγά – σιγά στο χρονικό διάστημα να έχουμε δορυφορικές παρατηρήσεις για μία 30ετία». «Πολλές φορές», σύμφωνα με τον Αθανάσιο Αργυρίου, «μπορεί να είχαμε στο παρελθόν ανεμοστρόβιλους, αλλά επειδή ‘γεννιούνται’ και ‘πεθαίνουν’ στη θάλασσα, αν εκείνη την ώρα δεν υπήρχαν παραπλέοντα σκάφη, δεν μπορούσαμε να τους καταλάβουμε». «Επομένως», όπως επισημαίνει, «δεν είμαστε εντελώς σίγουροι για το τι γινόταν».

Πάντως, όπως τονίζει ο καθηγητής στο ΑΠΕ – ΜΠΕ, «είναι γεγονός ότι από το 2010 και μετά έχουμε πιο συχνές ‘αφίξεις’ ανεμοστρόβιλων στην ξηρά, δηλαδή έχουν καταγραφεί στην Ηλεία και στην Ζάκυνθο, ενώ ανεμοστρόβιλοι, οι οποίοι ‘γεννήθηκαν’ στην περιοχή του Ιονίου πελάγους, προκάλεσαν προβλήματα στην ξηρά».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Συστάσεις προς τους πολίτες απευθύνει η γενική γραμματεία Πολιτικής Προστασίας προκειμένου να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, μεριμνώντας για τη λήψη μέτρων αυτοπροστασίας από κινδύνους που προέρχονται από την εκδήλωση των έντονων καιρικών φαινομένων.

Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας (civilprotection.gov.gr) του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας, έχει ενημερώσει τις αρμόδιες υπηρεσιακά εμπλεκόμενες κρατικές υπηρεσίες, καθώς και τις περιφέρειες και τους δήμους της χώρας, ώστε να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα πολιτικής προστασίας, προκειμένου να αντιμετωπίσουν άμεσα τις επιπτώσεις από την εκδήλωση των έντονων καιρικών φαινομένων.

Επιπλέον σύμφωνα με ανακοίνωση της Πυροσβεστικής, τίθεται σε εφαρμογή το επιχειρησιακό σχέδιο, για την αντιμετώπιση κινδύνων από την εκδήλωση πλημμυρών καθώς και των συνοδών τους φαινομένων, ενώ οι Πυροσβεστικές Υπηρεσίες των περιοχών που αναμένεται να εκδηλωθούν τα φαινόμενα, έχουν τεθεί σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας και περαιτέρω κλιμάκωσης εφόσον απαιτηθεί, προκειμένου να αντιμετωπιστούν άμεσα τυχόν προβλήματα από την εκδήλωση των έντονων καιρικών φαινομένων.

Ακόμη, η Πυροσβεστική καλεί τους πολίτες, να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και σε περίπτωση εκδήλωσης έκτακτων καιρικών φαινομένων να ακολουθούν πιστά τις υποδείξεις των αρμόδιων αρχών.

Ειδικότερα, σε περιοχές όπου προβλέπεται η εκδήλωση έντονων βροχοπτώσεων, καταιγίδων ή θυελλωδών ανέμων η ΓΓΠΠ συνιστά στους πολίτες:

– Να ασφαλίσουν αντικείμενα τα οποία αν παρασυρθούν από τα έντονα καιρικά φαινόμενα ενδέχεται να προκαλέσουν καταστροφές ή τραυματισμούς.

– Να βεβαιωθούν ότι τα λούκια και οι υδρορροές των κατοικιών δεν είναι φραγμένα και λειτουργούν κανονικά.

– Να αποφεύγουν να διασχίζουν χειμάρρους και ρέματα, πεζή ή με όχημα, κατά τη διάρκεια καταιγίδων και βροχοπτώσεων, αλλά και για αρκετές ώρες μετά το τέλος της εκδήλωσής τους.

-Να αποφεύγουν τις εργασίες υπαίθρου και δραστηριότητες σε θαλάσσιες και παράκτιες περιοχές κατά τη διάρκεια εκδήλωσης των έντονων καιρικών φαινομένων (κίνδυνος από πτώσεις κεραυνών).

-Να προφυλαχτούν αμέσως κατά τη διάρκεια μιας χαλαζόπτωσης. Να καταφύγουν σε κτίριο ή σε αυτοκίνητο και να μην εγκαταλείπουν τον ασφαλή χώρο, παρά μόνο όταν βεβαιωθούν ότι η καταιγίδα πέρασε. Η χαλαζόπτωση μπορεί να είναι πολύ επικίνδυνη και για τα ζώα.

-Να αποφύγουν τη διέλευση κάτω από μεγάλα δέντρα, κάτω από αναρτημένες πινακίδες και γενικά από περιοχές, όπου ελαφρά αντικείμενα (π.χ. γλάστρες, σπασμένα τζάμια κλπ.) μπορεί να αποκολληθούν και να πέσουν στο έδαφος (π.χ. κάτω από μπαλκόνια).

-Να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες των κατά τόπους αρμοδίων φορέων, όπως Τροχαία κλπ.

Σε περιοχές που εκδηλώνεται έντονη κεραυνική δραστηριότητα:

Αν βρίσκεστε στο σπίτι

-Μην κρατάτε ηλεκτρικές συσκευές ή το τηλέφωνο διότι ο κεραυνός μπορεί να περάσει μέσα από τα καλώδια. Αποσυνδέστε τις συσκευές τηλεόρασης από την κεραία και την παροχή του ηλεκτρικού ρεύματος.

-Αποφύγετε να αγγίξετε τις σωληνώσεις των υδραυλικών (κουζίνα, μπάνιο) καθώς συνιστούν καλούς αγωγούς του ηλεκτρισμού.

Αν βρίσκεστε στο αυτοκίνητο

-Ακινητοποιείστε το στην άκρη του δρόμου και μακριά από δέντρα που ενδέχεται να πέσουν πάνω του.

-Μείνετε μέσα και ανάψτε τα προειδοποιητικά φώτα στάσης (φώτα έκτακτης ανάγκης) μέχρι να κοπάσει η καταιγίδα.

-Κλείστε τα τζάμια και μην ακουμπάτε σε μεταλλικά αντικείμενα.

-Αποφύγετε τους πλημμυρισμένους δρόμους.

Αν βρίσκεστε σε εξωτερικό χώρο

-Καταφύγετε σε κτίριο ή σε αυτοκίνητο διαφορετικά καθίστε αμέσως στο έδαφος χωρίς να ξαπλώσετε.

-Προστατευτείτε κάτω από συμπαγή κλαδιά χαμηλών δέντρων στην περίπτωση που είστε μέσα σε δάσος.

-Μην καταφύγετε ποτέ κάτω από ένα ψηλό δέντρο σε ανοιχτό χώρο.

-Αποφύγετε τα χαμηλά εδάφη για τον κίνδυνο πλημμύρας.

-Μην στέκεστε πλάι σε πυλώνες, γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος, τηλεφωνικές γραμμές και φράκτες.

-Μην πλησιάζετε μεταλλικά αντικείμενα (π.χ. αυτοκίνητα, ποδήλατα, σύνεργα κατασκήνωσης κλπ.).

-Απομακρυνθείτε από ποτάμια, λίμνες ή άλλες μάζες νερού.

-Αν είστε μέσα στη θάλασσα βγείτε αμέσως έξω.

-Αν βρίσκεστε απομονωμένοι σε μια επίπεδη έκταση και νιώσετε να σηκώνονται τα μαλλιά σας (γεγονός που δηλώνει ότι σύντομα θα εκδηλωθεί κεραυνός), κάντε βαθύ κάθισμα με το κεφάλι ανάμεσα στα πόδια (ώστε να ελαχιστοποιήσετε την επιφάνεια του σώματός σας και την επαφή σας με το έδαφος) πετώντας τα μεταλλικά αντικείμενα που έχετε επάνω σας.

Σημειώνεται ότι σύμφωνα με το Έκτακτο Δελτίο Επιδείνωσης Καιρού (ΕΔΕΚ) που εκδόθηκε σήμερα από την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (ΕΜΥ), το βαρομετρικό χαμηλό που δημιουργήθηκε στη Δυτική Μεσόγειο, προκαλεί την κακοκαιρία «ATENA» στη Κεντρική Μεσόγειο και κινείται ανατολικά. Το σύστημα αυτό προβλέπεται να προκαλέσει επιδείνωση του καιρού στη χώρα μας από το βράδυ της Δευτέρας (09-09-24) μέχρι τις απογευματινές ώρες της Τετάρτης (11-09-24) με κατά τόπους ισχυρές βροχές και καταιγίδες κυρίως στα δυτικά, κεντρικά και βόρεια ηπειρωτικά καθώς και τα νησιά του βορείου και ανατολικού Αιγαίου.

Τα φαινόμενα θα συνοδεύονται από μεγάλη συχνότητα κεραυνών, χαλαζοπτώσεις και ισχυρούς ριπαίους ανέμους.

-Οι πολίτες μπορούν να ενημερώνονται καθημερινά για την εξέλιξη των έκτακτων καιρικών φαινομένων στα τακτικά δελτία καιρού της ΕΜΥ και στην ιστοσελίδα της ΕΜΥ στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.emy.gr.

Για πληροφορίες και ανακοινώσεις σχετικά με την επικρατούσα κατάσταση και την βατότητα του οδικού δικτύου λόγω εισροής πλημμυρικών υδάτων σε αυτό, οι πολίτες μπορούν να επισκεφθούν την ιστοσελίδα της ΕΛ.ΑΣ. www.astynomia.gr.

Για περισσότερες πληροφορίες και οδηγίες αυτοπροστασίας από τα έντονα καιρικά φαινόμενα, οι πολίτες μπορούν να επισκεφθούν την ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας στην ηλεκτρονική διεύθυνση civilprotection.gov.gr

-Για πληροφορίες αναφορικά με την προστασία από έντονα καιρικά φαινόμενα μπορείτε να ανατρέχετε στην ιστοσελίδα και στους επίσημους λογαριασμούς του Πυροσβεστικού Σώματος, στο Facebook και στο Twitter.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Ήχησε» το 112 στις περιοχές της Θεσσαλονίκης, της Πιερίας, της Χαλκιδικής και της Καβάλας για έντονα καιρικά φαινόμενα. Το προειδοποιητικό μήνυμα για χαλαζοπτώσεις, κεραυνούς και καταιγίδες που έλαβαν κάτοικοι των τεσσάρων περιοχών της Μακεδονίας αφορά την χρονική περίοδο από τις πρώτες πρωϊνές ώρες της Πέμπτης(4/7) μέχρι το μεσημέρι της ίδιας μέρας. Η Πολιτική Προστασία μέσω του 112 ζητά από τους κατοίκους των περιοχών που δέχθηκαν το προειδοποιητικό SMS «να περιορίσουν τις μετακινήσεις κατά τη διάρκεια των φαινομένων και να ακολουθούν τις οδηγίες των Αρχών».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ