Η επίσκεψη της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στα Δυτικά Βαλκάνια ξεκινά σήμερα από την Αλβανία, όπου θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Έντι Ράμα και στη συνέχεια θα εκφωνήσει ομιλία στο Πανεπιστήμιο του Κολεγίου της Ευρώπης “College of Europe” στα Τίρανα. Μετά από εκεί η πρόεδρος της Επιτροπής θα μεταβεί στα Σκόπια, όπου θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό της Βόρειας Μακεδονίας Χρίστιαν Μίτσκοσκι και με την πρόεδρο Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα – Ντάβκοβα.

Εν τω μεταξύ, η Επιτροπή ενέκρινε σήμερα τα μεταρρυθμιστικά προγράμματα των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, πλην της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, η οποία δεν έχει ακόμα καταθέσει πρόγραμμα. Η έγκριση αυτή ανοίγει το δρόμο για εκταμιεύσεις μέσω του Σχεδίου Ανάπτυξης, ύψους 6 δισ. ευρώ (2 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και 4 δισ. ευρώ σε δάνεια με εξαιρετικά ευνοϊκούς όρους), για την περίοδο 2024-2027. Οι πληρωμές θα πραγματοποιηθούν μετά την ολοκλήρωση των συμφωνηθέντων μεταρρυθμιστικών βημάτων. Στόχος του Σχεδίου Ανάπτυξης είναι να επιταχυνθεί η κοινωνικοοικονομική σύγκλιση της περιοχής με την ΕΕ και να ανοίξει ο δρόμος προς την ένταξη στην ΕΕ.

Η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε: «Το έργο των εταίρων μας στα Δυτικά Βαλκάνια σχετικά με τα μεταρρυθμιστικά τους προγράμματα, δείχνει ότι είναι αφοσιωμένοι στην επιτυχία του Σχεδίου Ανάπτυξης. Είναι ο οδικός μας χάρτης για να φέρουμε τις οικονομίες των Δυτικών Βαλκανίων πιο κοντά στη δική μας και για να δώσουν στις εταιρείες τους την πρόσβαση και τα μέσα για να ανταγωνιστούν στην ενιαία μας αγορά. Όλοι επωφελούνται και είναι ένα μεγάλο άλμα προς την ΕΕ».

Τα μεταρρυθμιστικά προγράμματα επικεντρώνονται στους τομείς προτεραιότητας του κράτους δικαίου, της διακυβέρνησης, της ψηφιακής και πράσινης μετάβασης, της ανάπτυξης ανθρώπινου κεφαλαίου και του επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Οι πληρωμές θα γίνονται δύο φορές τον χρόνο έως το 2027, βάσει αιτημάτων που υποβάλλονται από τους εταίρους των Δυτικών Βαλκανίων και επαλήθευσης από την Επιτροπή των τριών συνόλων προϋποθέσεων: προάσπιση των δημοκρατικών μηχανισμών, του κράτους δικαίου και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Σημειώνεται ότι για τη Σερβία και το Κόσοβο ισχύει ειδική προϋπόθεση ότι θα πρέπει να συμμετάσχουν εποικοδομητικά στην εξομάλυνση των σχέσεών τους, συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής όλων των συμφωνιών του Διαλόγου.

Για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, η Επιτροπή ανυπομονεί να υποβάλει επισήμως το μεταρρυθμιστικό της πρόγραμμα και να προχωρήσει στην αξιολόγησή του και την οριστικοποίησή του, προς όφελος όλων των πολιτών.

Η Επιτροπή θα προχωρήσει τώρα στην υπογραφή συμφωνιών δανείου και διευκόλυνσης με τους δικαιούχους, οι οποίες θα περιλαμβάνουν υποχρεώσεις για τους δικαιούχους να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη, τον εντοπισμό και τη διόρθωση της απάτης, της διαφθοράς, των συγκρούσεων συμφερόντων και των παρατυπιών που θίγουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης. Παράλληλα, οι δικαιούχοι μπορούν να ζητήσουν την αποδέσμευση προχρηματοδότησης έως και 7% του συνολικού ενδεικτικού τους κονδυλίου που προβλέπεται στο πλαίσιο του Μηχανισμού. Η εκταμίευση της προχρηματοδότησης θα υπόκειται στην έναρξη ισχύος των συμβάσεων διευκόλυνσης και δανείου και υπό την προϋπόθεση της τήρησης των προϋποθέσεων, τις οποίες θα παρακολουθεί η Επιτροπή πριν από κάθε πληρωμή.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Εν μέσω δύο πολέμων που απειλούν την περιοχή μας και την παγκόσμια ασφάλεια, η ευρωπαϊκή πορεία των Δυτικών Βαλκανίων είναι σημαντική, προκειμένου να εδραιωθεί στην περιοχή μας ειρήνη, ευημερία, να αποφύγουμε τους εθνικισμούς, να χαράξουμε μια πορεία η οποία θα είναι συμβατή με την Ευρώπη», δήλωσε ο κ. Γεραπετρίτης και τόνισε ότι η Ελλάδα έχει ήδη ξεκαθαρίσει τη θέση της, η οποία, όπως είπε, «έχει προδιαγραφεί προ 20 ετών, όταν, με την Ατζέντα της Θεσσαλονίκης το 2003, ήταν η Ελλάδα που ήταν πρωτοπόρος στην ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ευρωπαϊκή οικογένεια». Αυτό, διευκρίνισε ο υπουργός Εξωτερικών, θα πρέπει να γίνει «με πλήρη σεβασμό στο ευρωπαϊκό κεκτημένο, με πλήρη σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, με πλήρη σεβασμό στις αρχές της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου». Και θα είμαστε εμείς που θα επισπεύσουμε την διαδικασία αυτή, πάντα τηρώντας τις θεμελιώδεις αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, «για να μπορέσει η περιοχή μας να έχει την ειρήνη και την ευημερία που απαιτείται στους δύσκολους αυτούς καιρούς», κατέληξε ο κ. Γεραπετρίτης, ο οποίος μεταβαίνει ακολούθως στο Λουξεμβούργο για το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, με αντικείμενο την κατάσταση στην Ουκρανία και στην Μέση Ανατολή.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η σύνοδος αυτή φιλοξενείται στην αλβανική πρωτεύουσα, τέσσερις μήνες αφού οι Βρυξέλλες ανακοίνωσαν το αναπτυξιακό σχέδιο της περιοχής, φιλοδοξώντας να «διπλασιαστούν» μέσα σε μια δεκαετία οι οικονομίες των χωρών, με στόχο την πρόσβασή τους στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά.

Το σχέδιο αυτό προβλέπει πολλές φάσεις – το άνοιγμα ενός μέρους της ευρωπαϊκής αγοράς σε βαλκανικές εταιρίες, τη δημιουργία μιας περιφερειακής κοινής αγοράς, τη μεταρρύθμιση τμημάτων της διοίκησης και της δικαιοσύνης, την καταπολέμηση της διαφθοράς.

«Για πρώτη φορά, εμείς, στα Δυτικά Βαλκάνια, συμφωνούμε ότι η ΕΕ δεν περιορίζεται να πράττει όπως συνήθως αλλά καταβάλει προσπάθεια να μας προσεγγίσει, να στηρίξει την οικονομική ανάπτυξη και την ολοκλήρωσή μας», είπε στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα. Έχοντας στο πλευρό του τον Ευρωπαίο Επίτροπο, αρμόδιο για θέματα διεύρυνσης, Όλιβερ Βάρχελι, ο Ράμα χαιρέτισε αυτό το νέο σχέδιο, καρπό, όπως είπε, ενός «διαρκούς διαλόγου».

Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό της Βόρειας Μακεδονίας Ταλάτ Τζαφέρι, με το σχέδιο αυτό οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων προσεγγίζουν τις αγορές της ΕΕ και «διευκολύνεται η βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη».

Το Μαυροβούνιο, η Σερβία, τα Σκόπια και η Αλβανία διαπραγματεύονται την ένταξή τους στην ΕΕ. Η Βοσνία ελπίζει ότι τον Μάρτιο θα της δοθεί ημερομηνία έναρξης της διαδικασίας ενώ το Κόσοβο ζήτησε τον Δεκέμβριο του 2022 να του χορηγηθεί καθεστώς υποψήφιας προς ένταξη χώρας.

Οι συζητήσεις της συνόδου επικεντρώθηκαν στις μεταρρυθμίσεις στον τραπεζικό τομέα και την εμπορευματική κίνηση στα σύνορα, ανέφερε ο Βάρχελι.

Η καθυστέρηση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων και η ασάφεια όσον αφορά την ακριβή ημερομηνία ένταξης των χωρών προκαλεί εκνευρισμό σε κάποιες από αυτές και υπονομεύει τον ενθουσιασμό τους για την Ευρώπη.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στη συνάντηση παίρνουν μέρος οι υπουργοί εξωτερικών της ομάδας «Φίλων των Δυτικών Βαλκανίων» στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ελλάδα, Κροατία, Αυστρία, Ιταλία, Σλοβενία, Σλοβακία και Τσεχία) και οι υπουργοί εξωτερικών των έξι εταίρων των Δυτικών Βαλκανίων. Σε δήλωσή του προς το Απε-Μπε, ο κύριος Γεραπετρίτης υπογράμμισε:

«Σήμερα στην Ρώμη, οι φίλοι των Δυτικών Βαλκανίων συναντιόμαστε με τους εταίρους μας από τα Δυτικά Βαλκάνια, για να συζητήσουμε την πορεία των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων προς την ευρωπαϊκή οικογένεια. Μια πορεία η οποία ξεκίνησε από την Θεσσαλονίκη το 2003 και συνεχίζεται. Η Ελλάδα αποτελεί μια από τις επισπεύδουσες χώρες, έτσι ώστε οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων να μπορέσουν να έχουν ένα καλύτερο προσανατολισμό, με σεβασμό στο κοινοτικό κεκτημένο, με κοινότητα αξιών, με σεβασμό στις δημοκρατικές αρχές και στο κράτος δικαίου. Η Ελλάδα θα στέκεται πάντα αρωγός στις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, για την πορεία προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, ιδιαίτερα σε μια εποχή που οι προκλήσεις είναι πολλαπλές».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ