Πώς, όμως, ξεκίνησαν όλα; «Πριν τρία χρόνια στο πλαίσιο του 5ου τότε Φεστιβάλ Νοτίου Αιγαίου ‘ΜουσιΚώς’, επισκεφτήκαμε τη Χάλκη για ένα εκπαιδευτικό στο σχολείο του νησιού και μια συναυλία μπροστά στην οικία Κρεμαστινού. Ο καλός μου, πλέον, φίλος και άξιος δήμαρχος του νησιού, Άγγελος Φραγκάκης, την επόμενη ημέρα μου μίλησε με τεράστιο ενθουσιασμό για την επιθυμία του να αποκτήσει η Χάλκη τον δικό της μουσικό φάρο, το δικό της διεθνές φεστιβάλ μουσικής», δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Νίκος Χαλιάσας για τις απαρχές του Φεστιβάλ το οποίο τιμά τον Δημήτρη Κρεμαστινό, την εξέχουσα προσωπικότητα, με καταγωγή από τη Χάλκη, που αναγνώριζε και προωθούσε την αξία της μουσικής παιδείας.

«Ευτυχώς υπήρχαν και υπάρχουν αρκετοί πολιτικοί με όραμα όπως ήταν ο Δ. Κρεμαστινός και όπως είναι ο δήμαρχος, ο οποίος τιμώντας κι ακολουθώντας τις ιδέες του αείμνηστου συντοπίτη του, δείχνει πως υπάρχει ελπίδα ο πολιτισμός να μην είναι στην Ελλάδα μια μακρινή ανάμνηση 2,5 χιλιετιών. Όταν από την άλλη, υπάρχουν δυστυχώς πολιτικοί που δεν γνωρίζουν καν την ύπαρξη των Κρατικών μας Ορχηστρών και του τεράστιου πολιτιστικού έργου που παράγουν, όταν δεν γνωρίζουν τι κόπο, χρόνο και χρήμα αφιερώνει ο κάθε μουσικός για να φτάσει στο επίπεδο που βρίσκεται, άνθρωποι σαν τον σπουδαίο γιατρό και πολιτικό Δ.Κρεμαστινό και σαν τον δήμαρχο Χάλκης, τον οραματιστή Άγγελο Φραγκάκη, είναι πολύτιμοι για την προώθηση και προβολή της τέχνης και της -με την ευρύτερη έννοια- παιδείας μας», τονίζει ο συνομιλητής του ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Στην τρίτη διοργάνωση, που φέρει τον τίτλο «Μεταξύ δύο κόσμων», οι συναυλίες σχεδιάστηκαν με γνώμονα τη σύγκλιση πολλαπλών μουσικών προτιμήσεων. «Η τρίτη διοργάνωση του Φεστιβάλ Μουσικής Χάλκης είναι σαφώς πιο φιλόδοξη από τις δύο προηγούμενες. Σχεδιάσαμε πέντε συναυλίες σκεπτόμενοι τα διαφορετικά μουσικά γούστα, τις διαφορετικές καταβολές, που οδηγούν σε ποικίλες μουσικές προτιμήσεις. Θέλουμε ένα φεστιβάλ που να αγγίζει κάθε ακροατή. Έτσι ονειρευτήκαμε -και θα έχουμε τη χαρά να υλοποιήσουμε- μία διοργάνωση που απευθύνεται τόσο στους Χαλκίτες, όσο και στους επισκέπτες του νησιού, Έλληνες και ξένους, ανεξαρτήτως ηλικίας. Με τον νοηματικό άξονα ‘Μεταξύ δύο κόσμων’, προσπαθούμε να αναδείξουμε τη συνέχεια και τη συμπληρωματικότητα των μουσικών ειδών. Το ένα ακολουθεί το άλλο και παράλληλα το ένα δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς το άλλο. Μια συνέχεια, μια ‘πορεία’, που ως κοινή της αναφορά έχει τον άνθρωπο και την ανάγκη του για τη μουσική έκφραση. Έτσι η πρώτη συναυλία αφιερώνεται στον συνθέτη που αποτέλεσε (στη χώρα μας τουλάχιστον) τον ορισμό του ‘Μεταξύ δύο κόσμων’, τον Γιάννη Κωνσταντινίδη, έναν εξαίρετο συνθέτη της λόγιας μουσικής, ο οποίος αλλάζει το όνομά του και με το αντεστραμμένο Κώστας Γιαννίδης υπογράφει μερικά από τα ωραιότερα ελαφρά τραγούδια του ’30», σημειώνει ο συνομιλητής του ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Ακολουθεί η συναυλία με έργα για βιολί και πιάνο. «Εδώ βλέπουμε εντονότατα πώς οι κλασικοί συνθέτες συνδιαλέγονται με το φολκλόρ και τη μουσική που ‘εμφανίζεται’ γύρω τους: ο Κορέλι και ο Μπάρτοκ εμπνέονται και ενσωματώνουν παραδοσιακά ακούσματα, ενώ ο Σνίτκε συνομιλεί με την ελαφρά μουσική μέσω κινηματογραφικών σκοπών», εξηγεί ο μαέστρος, που μας μιλά και για τον επόμενο μουσικό «σταθμό» της διοργάνωσης, ένα συγκινητικό αφιέρωμα στη Σμύρνη και στη μουσική της παράδοση πριν την Καταστροφή. «Η Σμύρνη, ορισμός της πολυπολιτισμικότητας, ενώνει αιώνες τώρα διαφορετικές κουλτούρες και ακούσματα. Η συγκεκριμένη συναυλία θέλει ακριβώς αυτό: να τονίσει αυτήν τη διαφορετικότητα, τη συνύπαρξη Ανατολής και Δύσης, που έκανε την πόλη αυτή μοναδική και που μας κληροδότησε μια νέα πολιτισμική ταυτότητα -αυτήν που έχουμε έως σήμερα», επισημαίνει ο Ν. Χαλιάσας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Η συνέχεια ανήκει στην πιο κλασική συναυλία του φεστιβάλ, όπου ενώνονται άλλοι δύο κόσμοι. «Η μουσική και ο χορός, είτε αυτός είναι ο κλασικός είτε ο παραδοσιακός. Παράλληλα, παραδίδουμε τη σολιστική σκυτάλη στη νέα γενιά, σπάζοντας κάθε καθιερωμένο όριο και περιορισμό, καθώς ο σολίστ μας δεν έχει ακόμα συμπληρώσει τα 12 του χρόνια. Τέλος, το Φεστιβάλ κλείνει με μια εξέχουσα προσωπικότητα της μουσικής της χώρας μας, ένα αφιέρωμα στον Μίμη Πλέσσα. Ένας συνθέτης που δημιουργεί εδώ και 70 χρόνια και κινείται με αδιανόητη ευκολία από την κινηματογραφική μουσική, στην τζαζ και ενίοτε και στο πεδίο της κλασικής σύνθεσης», τονίζει ο γνωστός μαέστρος.

Και το μουσικό στίγμα που θέλει να αφήσει η διοργάνωση; «Το Φεστιβάλ θέλει πρωτίστως να φέρει τους κατοίκους της Χάλκης, που βρίσκονται τόσο μακριά από τα αστικά κέντρα και την Αθήνα ιδιαίτερα, κοντά στην τέχνη και την ποιοτική μουσική. Θέλει επίσης να γίνει σημείο αναφοράς για τους επισκέπτες του νησιού, είτε αυτοί έχουν την τύχη να βρίσκονται κατά την εβδομάδα του φεστιβάλ στο νησί είτε το επισκέπτονται μια οποιαδήποτε άλλη στιγμή. Ήδη στα δύο πρώτα φεστιβάλ, όλοι οι ξένοι επισκέπτες έμεναν άφωνοι, παρακολουθώντας τις συναυλίες. Ποτέ τους -όπως μας λένε- δεν περίμεναν να ακούσουν στη μικροσκοπική αυτή γωνιά της πατρίδας μας, στη διάρκεια των διακοπών τους, τόσο υψηλού επιπέδου συναυλίες. Ελπίζω χρόνο με τον χρόνο, το φεστιβάλ μας να γίνεται όλο και περισσότερο βασικό σημείο αναφοράς του νησιού για όλους όσους γνωρίζουν, επισκέπτονται κι αγαπούν την υπέροχη Χάλκη», καταλήγει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Ν. Χαλιάσας, που προσκαλεί όλους στην αυτοσχέδια ‘σκηνή’ των πέντε μοναδικής ομορφιάς διαφορετικών σημείων του νησιού, όπου 37 εξέχοντες καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, θα συνεργαστούν, θα ‘συναντηθούν’ και θα ‘συγκλίνουν’ μουσικά.

Το Φεστιβάλ έχει τεθεί υπό την αιγίδα της προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου. Πραγματοποιείται από τον Δήμο Χάλκης, σε συνεργασία με την p-art of the solution AΜKE, ενώ έχει την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού, την αμέριστη υποστήριξη της Βουλής των Ελλήνων, της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Νοτίου Αιγαίου, της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής και της Αναπτυξιακής Δωδεκανήσου και σε συνεργασία με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών. Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά στηρίζουν ως χορηγοί η ΔΕΔΔΗΕ και η εταιρεία Cosmote.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η φιλοκυβερνητική εφημερίδα «Milliyet» αναρωτιέται στον τίτλο της εάν «θα ανοίξει η Θεολογική Σχολή της Χάλκης;» και αναφέρεται ειδησεογραφικά στο θέμα που εδώ και λίγες ημέρες βλέπει το φως της δημοσιότητας. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο υπουργός Παιδείας της Τουρκίας, κατά τη διάρκεια τηλεοπτικής συνέντευξης, «επανέφερε στην ημερήσια διάταξη το άνοιγμα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, η οποία είναι κλειστή για περισσότερα από 50 χρόνια».

Η εφημερίδα υπενθυμίζει ότι ο Γιουσούφ Τεκίν ευχήθηκε να ανοίξει η Σχολή δηλώνοντας: «Όταν πήραμε την απόφασή μας για το θέμα αυτό, ο κ. πρόεδρος (σ.σ. Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν) μας ζήτησε να διερευνήσουμε με ποιες μεθόδους μπορούμε να εργαστούμε. Εκεί είναι ανοιχτό ένα Λύκειο. Εμείς κάνουμε τη δική μας δουλειά ώστε να μπορεί να λειτουργήσει ως Θεολογική Σχολή. Έχουμε καθορίσει τα βήματα που πρέπει να γίνουν σύμφωνα με την απόφαση που πρέπει να ληφθεί».

Ο ενημερωτικός ιστότοπος «gazeteilksayfa» με τίτλο «Ο υπουργός Εθνικής Παιδείας Γιουσούφ Τεκίν συγκεντρώνει έγγραφα για τη Σχολή της Χάλκη» και υπότιτλο «Ο πρώην υπουργός Εθνικής Παιδείας Χουσεΐν Τσελίκ δήλωσε ότι ο υπουργός Γιουσούφ Τεκίν του ζήτησε έγγραφα σχετικά με τη Θεολογική Σχολή» αναφέρεται στην ενημέρωση που ο κ. Τσελίκ έκανε στον νυν υπουργό σχετικά με τη Σχολή της Χάλκης. Ο Χουσεΐν Τσελίκ διατέλεσε υπουργός Παιδείας της Τουρκίας το διάστημα 2003-2009.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο πρώην υπουργός Παιδείας δήλωσε: «Επιστρέφοντας στην ‘Αγκυρα από την Κωνσταντινούπολη, συνάντησα στο αεροπλάνο κάποιους υπαλλήλους του υπουργείου Εθνικής Παιδείας. Τους ρώτησα: “Τι γίνεται, υπάρχει κάποιο πρόγραμμα για την Κωνσταντινούπολη;”. Μου είπαν: “Επισκεφτήκαμε τη Σχολή μαζί με τον υπουργό μας” και μου είπαν ότι μπορεί να γίνει κάτι σχετικά με αυτό το θέμα. Τους είπα ότι θα ήταν καλό και ότι θα μπορούσα να δώσω στον κ. Τεκίν κάποια στοιχεία που διαθέτω σχετικά με το θέμα, αν το επιθυμούσε. Στη συνέχεια, ο υπουργός μού τηλεφώνησε και μοιράστηκα τα στοιχεία που είχα».

Ο Χουσεΐν Τσελίκ δήλωσε επίσης, σύμφωνα μετο δημοσίευμα, ότι «η εν λόγω υπόθεση είχε τεθεί στην ατζέντα του κράτους ήδη από την θητεία του, χωρίς ωστόσο να έχει επιλυθεί μέχρι σήμερα».

Σύμφωνα με τον πρώην υπουργό Παιδείας της Τουρκίας, το θέμα της επαναλειτουργίας στης Σχολής της Χάλκης τέθηκε πολλές φορές κατά τη διάρκεια της θητείας του ως υπουργού «με ένθερμες προοπτικές για την υλοποίησή του». Ο ίδιος σημειώνει επίσης ότι και από το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών υπήρξε τότε ενδιαφέρον για το ζήτημα.

Διαμετρικά αντίθετες είναι πάντως οι θέσεις που διατυπώνονται για την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης από τη «ναυαρχίδα» του κεμαλικού χώρου, αντιπολιτευόμενη εφημερίδα «Cumhuriyet».

Δημοσίευμα της «Cumhuriyet» υποστηρίζει ότι η λειτουργία της Σχολής είναι αντίθετη με τη Συνθήκη της Λοζάνης και του νόμου για ενοποίηση της Εκπαίδευσης του 1924 (Tevhid-i Tedrisat), που υιοθετήθηκε επί Κεμάλ Ατατούρκ και προέβλεπε ότι όλα τα εκπαιδευτικά Ιδρύματα θα υπάγονταν στο υπουργείο Παιδείας.

Στον υπότιτλό της η εφημερίδα προβάλλει την άποψη του καθηγητή Ιστορίας, Χακί Ουγιάρ, ότι η λειτουργία της Σχολής στο πλαίσιο της ελληνορθόδοξης προσέγγισης θα ήταν σύμφωνη με το οθωμανικό σύστημα των «μιλέτ», όχι όμως με τις αρχές της Δημοκρατίας και τη Συνθήκη της Λωζάννης. Ο καθηγητής Ουγιάρ υποστηρίζει ότι «η αυξανόμενη επιρροή του “Ρωμαίικου Πατριαρχείου του Φαναρίου” (σ.σ. εννοεί το Οικουμενικό Πατριαρχείο) είναι αποτέλεσμα της πολιτικής που ακολούθησαν οι ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης» και προσθέτει ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να στοχεύουν στην αύξηση της επιρροής του Πατριαρχείου. «Πρόκειται για μέρος της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ρωσίας. Η Τουρκία δεν έχει τίποτα να κερδίσει από αυτό. Όπως φαίνεται, οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις εξακολουθούν να εργαλειοποιούν τη θρησκεία» σημειώνει.

O καθηγητής Ουγιάρ θέτει και το ερώτημα με ποιο αντάλλαγμα για την «τουρκική μειονότητα στη Δυτική Θράκη», όπως χαρακτηρίζει τη μουσουλμανική μειονότητα, «θα δοθεί το δικαίωμα αυτό», της επαναλειτουργίας δηλαδή της Θεολογικής Σχολής.

«Η Σχολή αυτή, η οποία αντίκειται στον νόμο περί ενοποίησης της εκπαίδευσης, δεν θα υπόκειται στην εποπτεία του υπουργείου Εθνικής Παιδείας και του Συμβουλίου Ανώτατης Εκπαίδευσης και θα ανοίξει για ξένους φοιτητές, είναι υποψήφια να αποτελέσει πηγή προβλημάτων για την Τουρκία» ισχυρίζεται στην «Cumhuriyet» ο καθηγητής Χακί Ουγιάρ.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ