Η Βουλγαρία θα ολοκληρώσει την κατασκευή του πρώτου σταθμού κεραίας ραδιοτηλεσκοπίου LOFAR (Low Frequency Array / Συστοιχία Χαμηλών Συχνοτήτων) στη νοτιοανατολική Ευρώπη έως το τέλος του 2026, ανακοίνωσαν το Ινστιτούτο Αστρονομίας με το Εθνικό Αστρονομικό Παρατηρητήριο στη Βουλγαρική Ακαδημία Επιστημών.

Το LOFAR είναι το μεγαλύτερο και πιο ευαίσθητο δίκτυο στον κόσμο για χαμηλές ραδιοσυχνότητες, και αποτελείται από 52 σταθμούς κεραιών στρατηγικά τοποθετημένους σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες: την Ολλανδία, τη Γερμανία, την Πολωνία, τη Γαλλία, την Ιρλανδία, τη Λετονία, τη Σουηδία και τη Βρετανία. Επέκταση με επιπλέον σταθμούς στην Ιταλία και τη Βουλγαρία είναι σε εξέλιξη, ανακοίνωσε το Ινστιτούτο.

Η έρευνα που διενεργείται με το ραδιοτηλεσκόπιο LOFAR καλύπτει επιστημονικούς τομείς όπως η ηλιακή φυσική, ο διαστημικός καιρός, ο σχηματισμός γαλαξιών, η φυσική των πάλσαρ, τα παροδικά ραδιοφαινόμενα και τα κοσμικά μαγνητικά πεδία.

Η Βουλγαρία είναι συνιδρυτής της ευρωπαϊκής κοινοπραξίας ερευνητικών υποδομών LOFAR ERIC, η οποία δημιουργήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2023 μαζί με τη Γερμανία, την Ιρλανδία, την Ιταλία, την Ολλανδία και την Πολωνία. Το έργο LOFAR-BG χρηματοδοτείται στο πλαίσιο του βουλγαρικού Εθνικού Οδικού Χάρτη για Ερευνητικές Υποδομές 2020-2027, υπό τον συντονισμό του υπουργείου Παιδείας και Επιστημών.

Ο σταθμός κεραίας LOFAR-BG κατασκευάζεται σε άμεση γειτνίαση με το Εθνικό Αστρονομικό Παρατηρητήριο Ρόζεν. Το Ινστιτούτο Αστρονομίας θα οργανώσει θερινή πρακτική άσκηση στη ραδιοαστρονομία και στην κατασκευή του LOFAR-BG το 2026.

Η πρακτική άσκηση απευθύνεται σε φοιτητές πανεπιστημίου, υποψήφιους διδάκτορες και νέους ερευνητές που ενδιαφέρονται για τη ραδιοαστρονομία, τη φυσική και τη μηχανική, ανακοίνωσε το Ινστιτούτο.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μνημόνιο συνεργασίας υπέγραψε σήμερα ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, με τον διευθυντή και πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Σπυρίδωνα Βασιλάκο.

Η συνεργασία εστιάζει στην έγκαιρη ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών που απαιτούν άμεση παρέμβαση της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, καθώς επίσης και στην αξιοποίηση επιστημονικών δεδομένων για περιβαλλοντικά, κλιματικά, μετεωρολογικά και γεωδυναμικά φαινόμενα. Παράλληλα επικεντρώνεται στην παροχή συμβουλευτικής υποστήριξης προς το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και στην κάλυψη των διεθνών υποχρεώσεων της χώρας σε ζητήματα παρακολούθησης κλιματικών και γεωφυσικών παραμέτρων.

«Η θεσμική συνεργασία με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα προς την κατεύθυνση της επιστημονικής θωράκισης της Πολιτικής Προστασίας. Ενώνουμε δυνάμεις με έναν από τους κορυφαίους ερευνητικούς φορείς της χώρας, ώστε η πολιτική μας να βασίζεται σε τεκμηριωμένα επιστημονικά δεδομένα και σύγχρονα εργαλεία ανάλυσης φυσικών φαινομένων, ενισχύοντας ταυτόχρονα την επιχειρησιακή μας ικανότητα να προλαμβάνουμε, να προειδοποιούμε και να παρεμβαίνουμε αποτελεσματικά σε κάθε στάδιο της διαχείρισης κινδύνων», δήλωσε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης. Όπως τόνισε στόχος τους είναι ένα σύγχρονο, εξωστρεφές και τεχνολογικά ενημερωμένο υπουργείο «που αξιοποιεί τη γνώση και τη συνεργασία με την επιστημονική κοινότητα για την ασφάλεια των πολιτών και την ανθεκτικότητα της χώρας απέναντι στην κλιματική κρίση».

Από την πλευρά του ο διευθυντής και πρόεδρος του ΔΣ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Σπ. Βασιλάκος, επισήμανε ότι η υπογραφή του μνημονίου συνεργασίας σηματοδοτεί ένα νέο κεφάλαιο στη συστηματική αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης στη χώρα μας. «Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών θέτει την επιστημονική του γνώση και τεχνογνωσία στην υπηρεσία της Πολιτείας και της κοινωνίας, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της προσαρμογής στις σύγχρονες προκλήσεις», σημείωσε ο κ. Βασιλάκος.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών βρέθηκε σήμερα ο Υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, με αφορμή την απόκτηση ενός νέου κτιρίου από το ΕΕΑ.

Στην τελετή παραλαβής ήταν και η Υφυπουργός Ανάπτυξης, αρμόδια για θέματα Έρευνας και Καινοτομίας, Ζωή Ράπτη και ο Γενικός Γραμματέας Έρευνας και Καινοτομίας, Τάσος Γαϊτάνης.

Η συνολική χρηματοδότηση του έργου φτάνει τα 66 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 45,6 εκατ. ευρώ προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης και τα υπόλοιπα από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.

Ο κ. Θεοδωρικάκος στην ομιλία του επισήμανε ότι “το νέο αυτό κτίριο θα στεγάσει επιχειρησιακές-ερευνητικές μονάδες και εργαστήρια των τριών Ινστιτούτων του Αστεροσκοπείου, που αναπτύσσουν καινοτόμες υπηρεσίες και εργαλεία πρόληψης και αντιμετώπισης φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών”. “Η νέα κεντρική υποδομή NOA-AEGIS στοχεύει στην πραγματοποίηση πρωτοποριακών ερευνών και στην παροχή καινοτόμων υπηρεσιών και εργαλείων σχετικά με την ασφάλεια, την προστασία και την ανθεκτικότητα απέναντι σε κινδύνους”, υπογράμμισε.

Ο υπουργός Ανάπτυξης είπε ακόμα ότι “θα ενισχυθεί η επιστημονική αριστεία και η πρωτοποριακή έρευνα και ποιοτική ανάπτυξη, καθιστώντας έτσι το Αστεροσκοπείο και το ερευνητικό προσωπικό ανταγωνιστικό σε παγκόσμιο επίπεδο. Όχι μόνο στο τομέα της πρωτογενούς έρευνας, αλλά και στο τομέα της τεχνολογικής ανάπτυξης και καινοτομίας στην παραγωγή εργαλείων και υπηρεσιών που σχετίζονται με την ασφάλεια, την εκτίμηση κινδύνου και την προστασία υποδομών και πολιτών από φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές”.

Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών διαδραματίζει ήδη ηγετικό εθνικό ρόλο στην παροχή προς την πολιτεία και την κοινωνία κρίσιμων πληροφοριών, υπηρεσιών και εργαλείων που σχετίζονται με τις φυσικές καταστροφές (π.χ. σεισμοί, κατολισθήσεις, ηφαιστειακή δραστηριότητα, τσουνάμι, πλημμύρες, δασικές πυρκαγιές, επεισόδια ρύπανσης, μόλυνση από τη ερημική σκόνη), τις ανθρωπογενείς καταστροφές (π.χ. βιομηχανικά ατυχήματα, δραστηριότητες εξόρυξης), αλλά και τους διαστημικούς κινδύνους (π.χ. γεωμαγνητικές καταιγίδες, διαστημικά συντρίμμια).

Ο κ. Θεοδωρικάκος κατέληξε λέγοντας πως “θέλω να σας μεταφέρω επίσης το ιδιαίτερο και ξεχωριστό ενδιαφέρον του Πρωθυπουργού της πατρίδας μας για την πορεία του Εθνικού Αστεροσκοπείου και είμαι βέβαιος ότι το 2025 θα είναι μια χρονιά ορόσημο στην πορεία και στην ιστορία του Εθνικού Αστεροσκοπείου στον κοινωνικό, επιστημονικό και διεθνή του ρόλο”.