Όπως τονίζει παράλληλα ο υπουργός, «η επιτυχία της οικονομίας κρίνεται στη βελτίωση της ζωής των πολιτών», καθώς από σήμερα αρχίζει να εφαρμόζεται η φορολογική μεταρρύθμιση. Ενώ, η «πυξίδα» είναι σταθερή: περισσότερες παραγωγικές επενδύσεις με υψηλή προστιθέμενη αξία, νέες και καλύτερες θέσεις εργασίας, αξιοποίηση των μεγάλων αναπτυξιακών εργαλείων και της δημόσιας περιουσίας σε όλη τη χώρα, πολιτικές που ενισχύουν την κοινωνική συνοχή και μειώνουν τις ανισότητες.

Η πλήρης δήλωση του υπουργού στο ΑΠΕ- ΜΠΕ έχει ως εξής:

«Η Ελλάδα ξεκινά το 2026 με μια οικονομία ώριμη, εξωστρεφή και δυναμική. Μια χώρα που έχει μπροστά της πραγματικές ευκαιρίες και, πλέον, τη δυνατότητα να τις μετατρέπει σε διαρκή πρόοδο.

Τα στοιχεία αποτυπώνουν καθαρά αυτή τη μετάβαση. Η ανάπτυξη διαμορφώνεται στο 2,4% το 2026, οι επενδύσεις αυξάνονται με ρυθμό 10,2%- τετραπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου- ενώ η ανεργία υποχωρεί στο 8,6%, στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2008. Ο πληθωρισμός αποκλιμακώνεται στο 2,2% και η πίεση στα νοικοκυριά μειώνεται. Το πρωτογενές πλεόνασμα παραμένει ισχυρό, στο 2,8%, αποδεικνύοντας ότι η ανάπτυξη μπορεί να συνυπάρχει με τη δημοσιονομική σταθερότητα.

Όμως όλα αυτά έχουν αξία μόνο υπό μία προϋπόθεση: να τα αισθάνεται ο πολίτης στην καθημερινότητά του- στον μισθό του, στην εργασία του, στις προοπτικές των παιδιών του. Η επιτυχία της οικονομίας κρίνεται στη βελτίωση της ζωής των πολιτών.

Γι’ αυτό και η φορολογική μεταρρύθμιση δε συνιστά εξαγγελία• ξεκινά να εφαρμόζεται από σήμερα. Μια μεταρρύθμιση που ήδη αρχίζει να αποτυπώνεται στα εισοδήματα των οικογενειών και αποτελεί τη βάση για μια σταθερή πορεία δικαιότερης κατανομής των βαρών.

Στον ίδιο δρόμο θα συνεχίσουμε και το 2026, με αναπτυξιακές πολιτικές που στηρίζουν με συνέπεια την κοινωνία και ενισχύουν την αυτοπεποίθηση της οικονομίας. Η πυξίδα μας είναι σταθερή: περισσότερες παραγωγικές επενδύσεις με υψηλή προστιθέμενη αξία, νέες και καλύτερες θέσεις εργασίας, αξιοποίηση των μεγάλων αναπτυξιακών εργαλείων και της δημόσιας περιουσίας σε όλη τη χώρα, πολιτικές που ενισχύουν την κοινωνική συνοχή και μειώνουν τις ανισότητες.

Το 2026 είναι χρονιά ευκαιριών. Συνεχίζουμε με συνέπεια, σταθερότητα και προσανατολισμό στο μέλλον της χώρας.

Χρόνια πολλά και καλή χρονιά σε όλες και σε όλους».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ειδικότερα, σύμφωνα με τη 2η εκτίμηση των ετήσιων εθνικών λογαριασμών από την ΕΛΣΤΑΤ:

*Η τελική καταναλωτική δαπάνη παρουσίασε αύξηση 1,3% σε σχέση με το 2023. Η κατανάλωση των νοικοκυριών αυξήθηκε 2,5% και εκείνη της Γενικής Κυβέρνησης μειώθηκε 2,6%.

*Οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών παρουσίασαν αύξηση 4,8%. Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών παρουσίασαν αύξηση 1% σε σχέση με το 2023.

*Ο ακαθάριστος σχηματισμός κεφαλαίου σημείωσε αύξηση 17,4%, ενώ ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου αυξήθηκε 4,5%.

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, η αναθεώρηση των στοιχείων των ετήσιων εθνικών λογαριασμών έγινε στη βάση της αξιοποίησης νέων και επικαιροποιημένων στοιχείων από διάφορες πηγές όπως:

*Ενσωμάτωση των αποτελεσμάτων των ερευνών διάρθρωσης επιχειρήσεων για το 2022.

*Επικαιροποίηση εκτιμήσεων για την τελική καταναλωτική δαπάνη των νοικοκυριών με βάση τα αποτελέσματα της έρευνας οικογενειακών προϋπολογισμών (ΕΟΠ) για τα έτη 2022- 2023 και ενσωμάτωση νέων εκτιμήσεων για το 2024.

*Ενσωμάτωση του στατιστικού μητρώου επιχειρήσεων για το 2022.

*Ενσωμάτωση επικαιροποιημένων στοιχείων εξωτερικού εμπορίου για τα έτη 2023- 2024.

*Ενσωμάτωση επικαιροποιημένων στοιχείων ισοζυγίου πληρωμών για τα έτη 2023- 2024.

*Ενσωμάτωση επικαιροποιημένων στοιχείων Γενικής Κυβέρνησης για τα έτη 2022- 2024.

*Ενσωμάτωση επικαιροποιημένων στοιχείων με τη χρήση διοικητικών φορολογικών στοιχείων για τα μη κερδοσκοπικά ιδρύματα που εξυπηρετούν νοικοκυριά (ΜΚΙΕΝ) για τα έτη 2022- 2024.

*Ενσωμάτωση επικαιροποιημένων στοιχείων για τους κλάδους της Γεωργίας, Δασοκομίας και Αλιείας για τα έτη 2022- 2024.

*Ενσωμάτωση επικαιροποιημένων βραχυχρόνιων δεικτών για τα έτη 2023- 2024.

*Ενσωμάτωση επικαιροποιημένων στοιχείων απασχόλησης για τα έτη 2022- 2024.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σύμφωνα με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το 6ο αίτημα πληρωμής σηματοδοτεί την επίτευξη σημαντικών οροσήμων σε κρίσιμους τομείς:

-Παιδεία: Εγκατάσταση 36.200 διαδραστικών πινάκων σε σχολεία.

-Υγεία: Λειτουργία της 1ης φάσης του Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας και ενίσχυση του θεσμού του Προσωπικού Γιατρού.

-Κοινωνική μέριμνα: Έναρξη χορήγησης επιδομάτων σε 1,3 εκατομμύριο δικαιούχους μέσω κάρτας.

-Ενέργεια: Εγκατάσταση 11.580 φωτοβολταϊκών συστημάτων και θεσμικές παρεμβάσεις για αποθήκευση και αυτοκατανάλωση ενέργειας.

-Οδική ασφάλεια: Συμβάσεις για LED φωτισμό και έργα σε 7.780 επικίνδυνα σημεία.

-Υποδομές: Συμβάσεις για 9 ερευνητικά κέντρα και χρηματοδότηση 30 τουριστικών λιμένων.

-Δικαιοσύνη: Λειτουργία δικαστικής αστυνομίας και ψηφιακή κατάρτιση 7.000 δικαστών και δικαστικών υπαλλήλων σε ψηφιακές δεξιότητες.

-Δημόσια διοίκηση: Ολοκλήρωση άνω του 90% της κτηματογράφησης και νέας δομής Κτηματολογίου.

-Φορολογική διοίκηση: Ενοποίηση 400.000 POS και ταμειακών με το MyData, και μεταρρυθμίσεις για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.

-REPowerEU: Έργα αποθήκευσης ενέργειας 175MW και κίνητρα για έξυπνους μετρητές

H θετική αξιολόγηση αποστέλλεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή (Economic and Financial Committee), η οποία θα εκδώσει τη γνωμοδότησή για να ακολουθήσει η εκταμίευση των 2,1 δισ. ευρώ.

Ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, υπογράμμισε: «Το “πράσινο φως” της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο 6ο αίτημα πληρωμής επιχορηγήσεων, ύψους 2,1 δισ. ευρώ από το ΤΑΑ, επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα συνεχίζει να εκπληρώνει με εντατικούς ρυθμούς έργα και μεταρρυθμίσεις του σχεδίου “Ελλάδα 2.0”. Η υλοποίηση του αιτήματος θα ανεβάσει τις εκταμιεύσεις προς τη χώρα μας στα 23,4 δισ. ευρώ, δηλαδή στο 65% του προγράμματος, διατηρώντας τη χώρα μας στις πρώτες θέσεις αξιοποίησης των πόρων του Ταμείου. Τα 2,1 δισ. βάσει του Αναθεωρημένου Σχεδίου “Ελλάδα 2.0” κατευθύνονται σε επενδύσεις και έργα επωφελή για την οικονομία και την κοινωνία, όπως η ολοκλήρωση άνω του 90% της κτηματογράφησης και νέας δομής Κτηματολογίου, μεταρρυθμίσεις για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, η ενίσχυση του θεσμού του προσωπικού γιατρού, η ανάπτυξη αυτόνομων έξυπνων δικτύων φωτισμού στους οδικούς άξονες , η εγκατάσταση 36.200 διαδραστικών πινάκων σε σχολεία, η λειτουργία δικαστικής αστυνομίας και έργα αποθήκευσης ενέργειας. Θα συνεχίσουμε με τον ίδιο ρυθμό, έχουμε το σχέδιο και τη βούληση για να το πετύχουμε έως το τέλος του προγράμματος που αλλάζει ορατά προς το καλύτερο τη ζωή των πολιτών και ειδικά των πιο ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού».

Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, δήλωσε: «Η νέα θετική εξέλιξη για την πορεία υλοποίησης του Εθνικού Σχεδίου “Ελλάδα 2.0” που χρηματοδοτείται από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αποτυπώνει μια ακόμα αναγνώριση της Ε.Ε για την εθνική προσπάθεια των κυβερνήσεων του Κυριάκου Μητσοτάκη με στόχο την πλήρη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων προς όφελος της κοινωνίας και της οικονομίας. Αναγνώριση του έργου και των μεταρρυθμίσεων που έχουν αναπτυξιακό πρόσημο, ενισχύουν την επιχειρηματικότητα, βελτιώνουν τις υποδομές και την καθημερινότητα των συμπολιτών μας στο σύνολο της Επικράτειας. Με την ίδια στοχοθεσία, σύνεση και αποτελεσματικότητα επιταχύνουμε τη υλοποίηση δράσεων που θα διατηρήσουν την Ελλάδα στις πρώτες θέσεις της ευρωπαϊκής κατάταξης, κυρίως όμως θα αυξήσουν τις θέσεις εργασίας και την ταχύτητα σύγκλισης με την υπόλοιπη Ευρώπη σε επίπεδο εισοδημάτων».

Ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης, σημείωσε: «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για μια ακόμα φορά, στην πρόσφατη έκθεσή της αξιολόγησε θετικά την πορεία υλοποίησης του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας “Ελλάδα 2.0”, αναγνωρίζοντας έτσι την ισχυρή θέση της Ελλάδας ανάμεσα στα υπόλοιπα κράτη- μέλη. Με την κατάθεση του 6ου αιτήματος εκταμίευσης που υπεβλήθη τον Ιούλιο, αξιοποιούνται πόροι απαραίτητοι για τη βελτίωση της καθημερινότητας και προς όφελος των συμπολιτών μας. Έχουμε πλέον μπει στην τελική ευθεία για την ολοκλήρωση του προγράμματος και συνεχίζουμε με επιμονή την υλοποίησή του, στοχεύοντας στην αναπτυξιακή προοπτική και τον εκσυγχρονισμό της χώρας μας».

Η γενική γραμματέας Συντονισμού στην Προεδρία της Κυβέρνησης Εύη Δραμαλιώτη, τόνισε: «Η θετική προκαταρκτική αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 6ο αίτημα πληρωμής επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα προχωρά με ταχύτητα και συνέπεια σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις που βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών και υλοποιούν τις δεσμεύσεις του σχεδίου “Ελλάδα 2.0”. Έχουμε καλύψει περίπου το 70% των μεταρρυθμιστικών παρεμβάσεων, 22 από τις οποίες ήταν προϋπόθεση για την 6η δόση των 2,1 δισ. ευρώ. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές μεταφράζονται σε βελτιωμένες δημόσιες υπηρεσίες, γρηγορότερες και πιο διαφανείς διαδικασίες, διευκόλυνση των επενδύσεων σε καθαρή ενέργεια και ενίσχυση της πρόσβασης στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας. Συνεχίζουμε με σχέδιο και αποφασιστικότητα για απτά οφέλη στους πολίτες».

Ο διοικητής του Ταμείου Ανάκαμψης Ορέστης Καβαλάκης, δήλωσε: «Η θετική αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 6ο αίτημα πληρωμής αποτελεί μια ακόμη έμπρακτη αναγνώριση της συστηματικής και αποτελεσματικής δουλειάς που γίνεται για την υλοποίηση του Εθνικού Σχεδίου “Ελλάδα 2.0”. Συνεχίζουμε με συνέπεια και προσήλωση, ώστε κάθε ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης να μεταφράζεται σε απτό όφελος για τους πολίτες και την οικονομία».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Όπως σημειώνει σε σχετική ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, «η Ελλάδα επιστρέφει δυναμικά και είναι πια ελκυστική για επενδύσεις! Με πρωτοβουλία της πρεσβείας της Πολωνίας και του πρέσβη κ. Wojciech Ponikiewski, είχα σήμερα την ευκαιρία να παρουσιάσω στους πρέσβεις των όλων των κρατών-μελών της ΕΕ (και επιπλέον της Νορβηγίας και της Ελβετίας) τη νέα εικόνα της ελληνικής οικονομίας και τις βασικές προτεραιότητες της κυβέρνησης από εδώ και πέρα».

«Η χώρα μας έχει αφήσει πίσω τη δεκαετία της κρίσης. Η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται ταχύτατα, διότι η κυβέρνηση συνδυάζει τη δημοσιονομική σταθερότητα με μια φιλοεπενδυτική προσέγγιση και τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Από εδώ και πέρα θα δώσουμε έμφαση στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας και στην περαιτέρω αύξηση των επενδύσεων. Και θα συνεχίσουμε να προωθούμε όλες τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, όπως η περαιτέρω ψηφιοποίηση του κράτους, η επιτάχυνση της δικαιοσύνης και η μάχη για τον επιπλέον περιορισμό της φοροδιαφυγής. Με σκοπό την πραγματική σύγκλιση της χώρας και σημαντικά υψηλότερο εισόδημα για όλους τους Έλληνες, ιδιαίτερα τους ασθενέστερους οικονομικά» προσθέτει ο κ. Χατζηδάκης.

Και, καταλήγει, «η Ελλάδα γίνεται σταδιακά μια πιο σύγχρονη, πιο ευρωπαϊκή χώρα. Με πολιτική και δημοσιονομική σταθερότητα. Έχουμε πατριωτικό καθήκον να προχωρήσουμε στον ίδιο δρόμο: με κοινή λογική, σοβαρότητα και αίσθημα ευθύνης!».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σε σύγκριση με το ίδιο τρίμηνο του προηγούμενου έτους, η απασχόληση αυξήθηκε κατά 0,8% στην ευρωζώνη και κατά 0,6% στην ΕΕ το πρώτο τρίμηνο του 2025.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Συμπλήρωσε πώς απαιτείται λοιπόν μια άλλη στρατηγική για μια βιώσιμη Τουριστική Ανάπτυξη με βασικούς άξονες την περιβαλλοντική προστασία, τη διασύνδεση τουρισμού-πρωτογενούς τομέα, παράλληλα με τη λειτουργία των υποδομών, τη διατήρηση σε επάρκεια των πόρων, φυσικών και ανθρώπινων.
«Η υστέρηση της Ελλάδας δεν είναι κάτι αναπόφευκτο. Η μοιρολατρία και η παραίτηση δεν ταιριάζουν σε μια χώρα που έχει αποδείξει ότι διαθέτει ένα πολύτιμο ανθρώπινο δυναμικό και απεριόριστες δυνατότητες ανάπτυξης. Απαιτείται όμως ένας άλλος δρόμος ευημερίας, ένα εθνικό σχέδιο για μια Βιώσιμη, Ανθεκτική
και Δίκαιη Ανάπτυξη. Το σχέδιο αυτό προφανώς και δεν το διαθέτει η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.
Το ΠΑΣΟΚ είναι έτοιμο να ανοίξει το επόμενο διάστημα έναν μεγάλο και ευρύχωρο πολιτικό και προγραμματικό διάλογο, μαζί με την κοινωνία, με τις υγιείς παραγωγικές δυνάμεις και κάθε φορέα με τον οποίο μοιραζόμαστε κοινές αγωνίες για την πρόοδο της Ελλάδας.

Έναν διάλογο που θα καταλήξει σε ένα “Made in Greece” Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης της οικονομίας και της κοινωνίας.

Σε αυτή την προσπάθεια, σας καλώ να συμμετάσχετε, να ενώσουμε δυνάμεις, ώστε να πάρουμε στα χέρια μας την ευθύνη για μια μεγάλη Αλλαγή Πολιτικής Κατεύθυνσης που έχει ανάγκη ο τόπος και ο λαός μας», κατέληξε.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στη σχετική επιστολή προς τα μέλη της Διαρκούς Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής, ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης και ο Υφυπουργός Θάνος Πετραλιάς, αναφέρουν:

«Το προσχέδιο του προϋπολογισμού 2025 κατατίθεται συγχρόνως με την υποβολή στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή του πρώτου Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού – Διαρθρωτικού Σχεδίου 2025 – 2028 (ΜΔΣ) που βασίζεται στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης. Συνεπώς, τα μακροοικονομικά και δημοσιονομικά μεγέθη που αποτυπώνονται στο προσχέδιο βρίσκονται σε εναρμόνιση με τις εκτιμήσεις του ΜΔΣ.

Την τελευταία τριετία η παγκόσμια οικονομία αντιμετώπισε αλλεπάλληλες κρίσεις λόγω αλληλοσυνδεόμενων αναταραχών σε οικονομικό, κλιματικό και γεωπολιτικό επίπεδο. Παρά τα σημάδια ανάκαμψης, το διεθνές οικονομικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από αυξημένη αβεβαιότητα που συνδέεται με τις πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, τον παρατεταμένο πόλεμο στην Ουκρανία καθώς και με βραχυπρόθεσμους παράγοντες, όπως οι συσταλτικές νομισματικές πολιτικές και ο περιορισμός της δημοσιονομικής στήριξης διεθνώς μετά τη πανδημία και την ενεργειακή κρίση, αλλά και με τις σημαντικές και επιταχυνόμενες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Σε αυτό το δυσμενές και αβέβαιο διεθνές περιβάλλον η ελληνική οικονομία αποδεικνύεται ανθεκτική. Ο ρυθμός ανάπτυξης αναμένεται να ανέλθει σε 2,2% το 2024 και 2,3% το 2025 έναντι 0,8% και 1,4%, αντίστοιχα, που εκτιμάται για την Ευρωζώνη, με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι επενδύσεις αναμένεται να αυξηθούν κατά 6,7% το 2024 και 8,4% το 2025 και το ποσοστό ανεργίας να μειωθεί από 10,3% το 2024 σε 9,7% το 2025. Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) σε ονομαστικούς όρους το 2025 αναμένεται να αυξηθεί κατά περίπου 10 δισ. ευρώ και ο λόγος του χρέους της Γενικής Κυβέρνησης προς το ΑΕΠ να μειωθεί κατά 4,6 ποσοστιαίες μονάδες. Ο δείκτης τιμών καταναλωτή εκτιμάται σε 2,7% το 2024 και αναμένεται να αποκλιμακωθεί περαιτέρω σε 2,1% το 2025.

Στο προσχέδιο του προϋπολογισμού 2025 περιλαμβάνεται το σύνολο των παρεμβάσεων που έχουν ανακοινωθεί, συμπεριλαμβανομένων όσων παρουσιάστηκαν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Τα νέα μόνιμα δημοσιονομικά μέτρα που επηρεάζουν τον τακτικό προϋπολογισμό επιφέρουν επιπλέον δημοσιονομικό κόστος το 2025 σε σχέση με το 2024, ύψους 1,1 δισ. ευρώ, ενώ πλήθος άλλων παρεμβάσεων χρηματοδοτείται από πόρους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) και του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ). Σε αυτό το πλαίσιο, οι επενδυτικές δαπάνες αναμένεται να αυξηθούν από 13,1 δισ. ευρώ το 2024 σε 14,3 δισ. ευρώ το 2025, πλέον των πόρων του δανειακού σκέλους του ΤΑΑ.

Το 2025 το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπεται ότι θα διαμορφωθεί σε 361,4 δις ευρώ ή 149,1% ως ποσοστό του ΑΕΠ, παρουσιάζοντας μείωση κατά 4,6 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ έναντι του 2024 .

Οι νέες δημοσιονομικές παρεμβάσεις, που συμπληρώνονται από σειρά θεσμικών μέτρων, εστιάζουν στη στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος, στην ενίσχυση των επενδύσεων και της καινοτομίας, στην αντιμετώπιση του δημογραφικού και του στεγαστικού ζητήματος καθώς και στην αντιμετώπιση των προκλήσεων της κλιματικής αλλαγής.

Οι παρεμβάσεις είναι εντός των δημοσιονομικών στόχων που τίθενται στο ΜΔΣ, καθώς προβλέπεται αύξηση των καθαρών πρωτογενών δαπανών κατά 3,6% το 2025 σε σχέση με το 2024, ενώ ο σχετικός στόχος ανέρχεται σε αύξηση δαπανών έως 3,7%. Σε αυτό το πλαίσιο το πρωτογενές αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης αναμένεται να διαμορφωθεί σε 2,4% το 2024 και 2,5% το 2025 και το συνολικό αποτέλεσμα σε -1,0% το 2024 και -0,6% το 2025.

Ο προϋπολογισμός του 2025 καλείται να συγκεράσει τον στόχο της δημοσιονομικής σταθερότητας με την ανάγκη για αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών καθώς και την αντιμετώπιση των σύγχρονων προκλήσεων, όπως είναι το δημογραφικό και το στεγαστικό πρόβλημα, η κλιματική κρίση, αλλά και να καλύψει τις αναγκαίες δαπάνες για την ενίσχυση της Εθνικής ‘Αμυνας.

Στόχος είναι η διασφάλιση της ισχυρής ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, η περαιτέρω αναβάθμιση του αξιόχρεου της χώρας και η ευημερία των πολιτών, για την επίτευξη του οποίου απαιτείται η διοχέτευση των πεπερασμένων δημοσιονομικών πόρων με τη μέγιστη δυνατή οικονομική και κοινωνική αποτελεσματικότητα».

Δήλωση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών Κωστή Χατζηδάκη για το προσχέδιο του Προϋπολογισμού 2025:

«O Προϋπολογισμός του 2025 στέλνει ένα μήνυμα αισιοδοξίας! Έχει 12 διαφορετικές αυξήσεις αποδοχών και 12 μειώσεις φόρων. Επιβεβαιώνει ότι η οικονομία μας θα αναπτύσσεται πολύ γρηγορότερα από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κι ότι η ανεργία θα μειωθεί ακόμα πιο πολύ. Η κυβέρνηση κάνει ακόμα ένα σημαντικό βήμα για την πλήρη εκπλήρωση των προεκλογικών της δεσμεύσεων!»

Δήλωση του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών Θάνου Πετραλιά για το προσχέδιο του Προϋπολογισμού 2025:

«Κατατέθηκε στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων, το προσχέδιο του Προϋπολογισμού 2025. Να αναφέρουμε ότι αυτή τη στιγμή όπως μιλάμε κατατίθεται και το Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Διαρθρωτικό Σχέδιο στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Η Ελλάδα, παρά τις υψηλές αβεβαιότητες από τις πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις, παρουσιάζει υψηλή ανθεκτικότητα. Σε αυτά τα πλαίσια, όπως και στο Μεσοπρόθεσμο στο προσχέδιο προβλέπεται ρυθμός ανάπτυξης 2,2 για φέτος και 2,3 για του χρόνου, πληθωρισμός 2,7 για φέτος και 2,1 για του χρόνου και πρωτογενές πλεόνασμα 2,4 για φέτος και 2,5 για του χρόνου, που είναι η βάση που μας επιτρέπει να αυξήσουμε και τις δαπάνες, τις πρωτογενείς δαπάνες, όπως αναφέραμε και στο Μεσοπρόθεσμο. Σε αυτά τα πλαίσια οι πρωτογενείς δαπάνες γενικής κυβέρνησης αναμένεται να αυξηθούν 3,6% με όριο το 3,7% από το Μεσοπρόθεσμο. Να αναφέρουμε ότι στο προσχέδιο του Προϋπολογισμού αναφέρονται όλα τα μέτρα που παρουσιάστηκαν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και ό,τι έχουμε αναγγείλει που είναι εντός δημοσιονομικών στόχων, οπότε καλείται να συγκεράσει τους στόχους της δημοσιονομικής σταθερότητας με τους στόχους βελτίωσης του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, αλλά και να αντιμετωπίσει σύγχρονα προβλήματα όπως είναι το στεγαστικό, το δημογραφικό, η κλιματική αλλαγή αλλά και τις αναγκαίες αυξημένες δαπάνες της εθνικής άμυνας. Όλα γίνονται προς όφελος της βελτίωσης της κοινωνικής ευημερίας των πολιτών προς όφελος των πολιτών, με σκοπό τη διανομή των πεπερασμένων δημοσιονομικών πόρων, με τη βέλτιστη δυνατή αποτελεσματικότητα.»

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υπενθυμίζεται ότι το Global Wealth Report θέτει στο μικροσκόπιο την κατάσταση που επικρατεί στα περιουσιακά στοιχεία και το χρέος των νοικοκυριών σε σχεδόν 60 χώρες.

Πιο αναλυτικά, σε ό,τι αφορά στα στοιχεία για την χώρα μας αναφέρονται τα εξής:

Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία των ελληνικών νοικοκυριών αυξήθηκαν κατά 7,4% το 2023, καταγράφοντας τον υψηλότερο ρυθμό αύξησης στη Δυτική Ευρώπη (εξαιρουμένης της Σουηδίας). Κύριος μοχλός αυτής της ανάπτυξης ήταν τα χρεόγραφα και οι μετοχικοί τίτλοι (μερίδιο χαρτοφυλακίου στο 38%), οι οποίοι αυξήθηκαν κατά 23,9%. Η αύξηση αυτή αντιστάθμισε τη μείωση της μεγαλύτερης κατηγορίας περιουσιακών στοιχείων στο χαρτοφυλάκιο των ελληνικών νοικοκυριών, δηλαδή των τραπεζικών καταθέσεων (μερίδιο 53%), οι οποίες μειώθηκαν κατά 1,1%. Οι ασφαλίσεις/συντάξεις επίσης παρουσίασαν σημαντική αύξηση κατά 6,8%, αν και το μερίδιό τους στο χαρτοφυλάκιο παραμένει μικρό (6%).

Η μείωση των τραπεζικών καταθέσεων οφείλεται στην αλλαγή της αποταμιευτικής συμπεριφοράς. Αντίθετα με την παγκόσμια τάση, οι νέες αποταμιεύσεις αυξήθηκαν κατά 36%, φτάνοντας τα 5,4 δισ. ευρώ. Ωστόσο, οι Έλληνες αποταμιευτές απέσυραν 2,2 δισ. ευρώ από τραπεζικές καταθέσεις και τα κατηύθυναν σε χρεόγραφα και μετοχικούς τίτλους (7,6 δισ. ευρώ), με τα ομόλογα να είναι οι μεγαλύτεροι κερδισμένοι. Οι ασφαλίσεις/συντάξεις έλαβαν 0,5 δισ. ευρώ από νέες αποταμιεύσεις. Συνολικά, οι Έλληνες αποταμιευτές αντέδρασαν έντονα στην αλλαγή πορείας των επιτοκίων.

Ακόμα και σε πραγματικούς όρους, η εικόνα δεν αλλάζει σημαντικά: Προσαρμοσμένα για τον πληθωρισμό, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αυξήθηκαν κατά 3,1% το 2023, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη πραγματική αύξηση στην περιοχή, ακόμη και μπροστά από τη Σουηδία. Σε σύγκριση με τα προ πανδημίας επίπεδα του 2019, η αγοραστική δύναμη των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων ήταν 7,2% υψηλότερη.

Οι υποχρεώσεις μειώθηκαν κατά 1,6%, οδηγώντας τον δείκτη χρέους στο 49% στο τέλος του 2023, δηλαδή για πρώτη φορά κάτω από το αντίστοιχο επίπεδο των γερμανικών νοικοκυριών. Τέλος, τα καθαρά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αυξήθηκαν κατά ένα πολύ ισχυρό 12,4%. Με καθαρά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ανά κάτοικο 21.140 ευρώ, η Ελλάδα ανέβηκε μία θέση στην κατάταξη των 20 πλουσιότερων χωρών, φτάνοντας στην 29η θέση.

Απροσδόκητη ανακούφιση

Γενικότερα, σύμφωνα με την έκθεση, το 2023 χαρακτηρίστηκε από έντονη νομισματική σύσφιξη. Ωστόσο, οι οικονομίες αποδείχθηκαν ανθεκτικές και οι αγορές άνθισαν. Παρά την νομισματική σύσφιξη που επικράτησε, τα παγκόσμια χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία των ιδιωτικών νοικοκυριών κατέγραψαν ισχυρή ανάπτυξη: Με αύξηση 7,6%, οι απώλειες της προηγούμενης χρονιάς (-3,5%) υπερκαλύφθηκαν. Γενικά, τα συνολικά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ανήλθαν στα 239 τρισ. ευρώ στο τέλος του 2023. Η ανάπτυξη στις τρεις κύριες κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων ήταν αρκετά άνιση. Τα χρεόγραφα και οι μετοχικοί τίτλοι (11,0%) και οι ασφαλίσεις/συντάξεις (6,2%) ωφελήθηκαν από την άνθιση των χρηματιστηρίων και τα υψηλότερα επιτόκια και αναπτύχθηκαν ταχύτερα από τον μέσο όρο της τελευταίας δεκαετίας. Αντίθετα, η αύξηση των τραπεζικών καταθέσεων μειώθηκε στο 4,6% μετά τα χρόνια της άνθησης την περίοδο της πανδημίας, καταγράφοντας μία από τις χαμηλότερες αυξήσεις των τελευταίων 20 ετών.

Η ανάκαμψη το 2023 ήταν ευρεία. Συγκεκριμένα, μόνο δύο χώρες, η Νέα Ζηλανδία και η Ταϊλάνδη, κατέγραψαν αρνητικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Επιπλέον, η ανάπτυξη ήταν σχετικά ομοιόμορφη σε όλες τις περιοχές, κυρίως στην Ασία και τη Βόρεια Αμερική, όπου και οι δύο αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 8% – με τις ΗΠΑ (8,6%) να καταγράφουν ακόμα πιο ισχυρή ανάπτυξη από την Κίνα (8,2%). Ως αποτέλεσμα, το πλεονέκτημα ανάπτυξης των αναδυόμενων οικονομιών έναντι των προηγμένων οικονομιών συρρικνώθηκε και πάλι σημαντικά, φτάνοντας μόλις στις 2 ποσοστιαίες μονάδες το περασμένο έτος. Τα τελευταία έξι από τα επτά χρόνια, οι αναδυόμενες οικονομίες έχουν κατά κύριο λόγο χάσει το προβάδισμα στην ανάπτυξη. «Η συγκριτικά ασθενέστερη ανάπτυξη των φτωχότερων χωρών αντικατοπτρίζει τη νέα πραγματικότητα ενός κατακερματισμένου κόσμου», δήλωσε ο Ludovic Subran, επικεφαλής οικονομολόγος της Allianz. «Μέχρι το 2017, το έτος που ξεκίνησαν οι εμπορικές διαφορές μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας, οι φτωχότερες χώρες εξακολουθούσαν να έχουν πλεονέκτημα ανάπτυξης 10 ποσοστιαίων μονάδων ή και περισσότερο έναντι των πλουσιότερων χωρών. Όλοι θα πληρώσουμε το τίμημα για την αποσύνδεση, αλλά οι αναδυόμενες οικονομίες είναι εκείνες που θα επηρεαστούν περισσότερο. Ένας λιγότερο συνδεδεμένος κόσμος είναι ένας πιο άνισος κόσμος».

Δεν υπάρχει χώρος για τραπεζικές καταθέσεις

Το 2023, η εξομάλυνση των νέων αποταμιεύσεων συνεχίστηκε μετά τα χρόνια άνθησης λόγω πανδημίας με τις εξαναγκαστικές αποταμιεύσεις: Οι αποταμιεύσεις μειώθηκαν κατά 19,3%, φτάνοντας τα 3,0 τρισ. ευρώ. Αυτή η μείωση οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στις τραπεζικές καταθέσεις. Συνολικά, οι τράπεζες παγκοσμίως έλαβαν μόλις 19 δισ. ευρώ, σημειώνοντας πτώση της τάξης του 97,7%. Ο κύριος υπαίτιος: Τα νοικοκυριά στις ΗΠΑ, τα οποία εκκαθάρισαν καταθέσεις αξίας 650 δισ. ευρώ. Οι άλλες δύο κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων, από την άλλη, παρέμειναν δημοφιλείς στους αποταμιευτές. Οι εισροές σε τίτλους αυξήθηκαν μάλιστα ξανά κατά 10,0%. Ωστόσο, υπήρξε μια αξιοσημείωτη αλλαγή προτιμήσεων σε αυτή την κατηγορία περιουσιακών στοιχείων: ενώ οι μετοχές πουλήθηκαν συνολικά σε πολλές αγορές, οι αποταμιευτές σημείωσαν σημαντικά κέρδη στα ομόλογα, χάρη στην αλλαγή των επιτοκίων. Και οι ασφαλίσεις/συντάξεις αποδείχθηκαν σχετικά ανθεκτικές, με τη μείωση των νέων αποταμιεύσεων παγκοσμίως να ανέρχεται μόλις στο 4,9%.

Αναμενόμενη συγκράτηση

Παρά το γεγονός ότι τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία δεν επηρεάστηκαν από την αλλαγή της πορείας των επιτοκίων, ο αντίκτυπος των υποχρεώσεων των ισολογισμών των νοικοκυριών ήταν εμφανής το 2023. Η ανάπτυξη του ιδιωτικού χρέους επιβραδύνθηκε περαιτέρω, φθάνοντας το 4,1% παγκοσμίως – το χαμηλότερο επίπεδο ανάπτυξης εδώ και εννέα έτη. Συνολικά, οι παγκόσμιες υποχρεώσεις των ιδιωτικών νοικοκυριών ανήλθαν σε 57 τρισ. ευρώ στο τέλος του 2023. Η μείωση του ρυθμού ανάπτυξης του χρέους καταγράφηκε σχεδόν σε όλες τις περιοχές παγκοσμίως το 2023. Η τάση ήταν ιδιαίτερα έντονη στη δυτική Ευρώπη και στη βόρεια Αμερική, όπου η ανάπτυξη μειώθηκε περισσότερο από το μισό, αγγίζοντας το 1,1% και 2,9% αντίστοιχα. Καθώς η ονομαστική ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας παρέμεινε υψηλή λόγω του πληθωρισμού, ο παγκόσμιος δείκτης χρέους (οι υποχρεώσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ) έπεσε για τρίτη συνεχή χρονιά, υποχωρώντας κατά 1,5 ποσοστιαίες μονάδες στο 65,4%. Πρόκειται για πτώση άνω των 3 ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με πριν από 20 χρόνια.

Η σχετικά ισχυρή ανάπτυξη των περιουσιακών στοιχείων και η σχετικά αδύναμη αύξηση των υποχρεώσεων, οδήγησαν σε σημαντική αύξηση των καθαρών χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων κατά 8,8% (τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία μείον των υποχρεώσεων). Συνολικά, τα παγκόσμια καθαρά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ανήλθαν σε 182 τρισ. ευρώ στο τέλος του 2023, το οποίο παρουσίασε αύξηση σχεδόν 15 τρισ. ευρώ σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος και υπερβαίνοντας, όμως, κατά 4 τρισ. ευρώ το προηγούμενο ρεκόρ του 2021.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ξεκινώντας από την πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ αφού υπογραμμίζει ότι η Ευρ. Επιτροπή «είναι και η μόνη αρμόδια για την καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης», επισημαίνει πως «αναγνωρίζεται πρόοδος της χώρας μας σε όλους τους τομείς που είχαν διατυπωθεί συστάσεις στην προηγούμενη έκθεση. Αξιοποιώντας αυτές τις συστάσεις κάναμε βήματα στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της ταχύτητας απονομής της δικαιοσύνης, στην αντιμετώπιση της διαφθοράς κ.α. Η αντιπολίτευση μπορεί να διαβάσει αναλυτικά και με προσοχή την έκθεση και να καταθέσει προτάσεις προς βελτίωση παρά να ασκεί ανέξοδη κριτική. Για την κυβέρνηση, η ενδυνάμωση του κράτους δικαίου και η βελτίωση της ποιότητας της δημοκρατίας απαιτούν διαρκή δουλειά και επαγρύπνηση», διαβεβαιώνει εν κατακλείδι.

Ερωτηθείς για ενδεχόμενες δυσλειτουργίες στην παραγωγή κυβερνητικού έργου, μετά και τις πρόσφατες αλλαγές των γενικών γραμματέων των Υπουργείων, διευκρινίζει ότι «ο πρωθυπουργός αξιολογεί τις ανάγκες και προκλήσεις, στις οποίες καλούνται να ανταποκριθούν η κυβέρνηση και τα μέλη αυτής, με στόχο ένα αποτελεσματικότερο κράτος στην υπηρεσία των πολιτών και ορατές αλλαγές στην καθημερινότητα όλων. Οι γενικοί γραμματείς κατέχουν κομβικό ρόλο σε κάθε υπουργείο, καθώς βρίσκονται σε άμεση συνεργασία με τις διοικητικές υπηρεσίες και διασφαλίζουν την έγκαιρη και αποτελεσματική υλοποίηση του κυβερνητικού έργου σύμφωνα με τον κεντρικό σχεδιασμό. Σε κάθε περίπτωση, αναγνωρίζεται η προσφορά και συμμετοχή όλων στην επιτυχή υλοποίηση του κυβερνητικού προγράμματος και στα βήματα προόδου που έκανε η χώρα μας».

Ενώ στα θέματα οικονομικής καθημερινότητας, ο Θ. Κοντογεώργης δηλώνει: «Αποτελεί για εμάς κορυφαία προτεραιότητα η μείωση του κόστους ζωής και η σταθερή αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος των συμπολιτών μας. Είναι σαφές ότι τα μέτρα για την αντιμετώπιση της ακρίβειας απαιτούν χρόνο προκειμένου να μεταφραστούν σε αισθητά αποτελέσματα για τον καταναλωτή. Όμως, οι παρεμβάσεις της κυβέρνησης στο μέτωπο αυτό όλο το προηγούμενο διάστημα, τώρα έχουν κάποια πρώτα ενθαρρυντικά αποτελέσματα: βελτιωμένη εικόνα του πληθωρισμού και μείωση των τιμών στα σούπερ μάρκετ σε σχέση με πέρυσι».

Και, με εργαλεία, όπως «εντατικοί έλεγχοι από τη ΔΙΜΕΑ, ενίσχυση της Επιτροπής Ανταγωνισμού με προσλήψεις ειδικών επιστημόνων, αναβάθμιση της πλατφόρμας e-katanalotis, για σύγκριση των τιμών, ανοικτό διάλογο και συνεργασία με τους θεσμικούς φορείς της αγοράς. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση παρεμβαίνει σε κάθε έκτακτη περίπτωση, ιδίως όταν παρατηρούνται στρεβλώσεις στην αγορά σε βάρος των καταναλωτών».

Εν όψει Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, υπενθυμίζει αυτό το οποίο «έχει ήδη αναφέρει ο Πρωθυπουργός, ο δημοσιονομικός χώρος και η ανάγκη δημοσιονομικής σταθερότητας θέτουν συγκεκριμένους περιορισμούς. Έχουμε βέβαια πάντα ως προτεραιότητα τη στήριξη εκείνων που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, όπως των συνταξιούχων, που θα ενισχυθούν με το ποσό που θα προκύψει από την έκτακτη φορολόγηση στα υπερκέρδη των διυλιστηρίων το 2023».

Ειδικώς δε, για τη φορολογική πολιτική της κυβέρνησης, «για την εξειδίκευση των παρεμβάσεων πρέπει να ολοκληρωθεί η υποβολή των φορολογικών δηλώσεων προκειμένου να αξιολογηθούν οι διαθέσιμες δυνατότητες», τονίζει και παραπέμπει στα ήδη γνωστά μέτρα, όπως είναι «η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος από το 2025, καθώς και η περαιτέρω μείωση των εργοδοτικών εισφορών σε δύο δόσεις, ξεκινώντας από το 2025. Η φορολογική δικαιοσύνη και η δίκαιη διανομή του μερίσματος ανάπτυξης αποτελεί πυλώνα της πολιτικής μας».

Ερωτάται, τέλος, για τη δυσαρέσκεια, όπως αναφέρεται, από μερίδα βουλευτών για ορισμένους εξωκοινοβουλευτικούς υπουργούς, και απαντά ως εξής: «Η παράταξη έχει δείξει ότι μπορεί να επικαιροποιεί το παρελθόν και να δίνει ιστορικό βάθος στο παρόν. Έχει έτσι την ικανότητα, όπως απέδειξε και η πρόσφατη πολιτική ιστορία, να αντέχει στις κρίσεις, να διευρύνεται και να εκφράζει την ευρεία πλειοψηφία των συμπολιτών μας, απαντώντας στις προκλήσεις της εποχής και δίνοντας πρακτικές λύσεις στα καθημερινά προβλήματα. Σε αυτή την προσπάθεια είμαστε στοιχισμένοι όλοι, κυβέρνηση, βουλευτές, κόμμα, κοινωνία με βάση τις κατευθύνσεις που δίνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Η προσπάθεια όλων μας θα κριθεί από τον ελληνικό λαό το 2027, και εργαζόμαστε ώστε αυτή η αξιολόγηση να είναι θετική», καταλήγει.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αναλυτικότερα, η μελέτη καταγράφει τη μεγάλη ανάπτυξη που έχει σημειώσει ο κλάδος των κατασκευών, με αύξηση του αντικειμένου κατά 84% από το 2017 μέχρι σήμερα. Παράλληλα, υπογραμμίζει τις μεγάλες προσδοκίες για την περαιτέρω ανάπτυξη του κλάδου τα επόμενα χρόνια με ώθηση από τους υψηλούς εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους. Όπως εκτιμά το ΙΟΒΕ, τα έργα στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) και οι πόροι του ΕΣΠΑ 2021 – 2027 σε συνδυασμό με τις ιδιωτικές επενδύσεις (περιλαμβάνοντας τις επενδύσεις σε κατοικίες) θα κινητοποιήσουν κατά την περίοδο 2024 – 2026 συνολικά πόρους άνω των 52 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανόμενης και της τραπεζικής χρηματοδότησης. Έτσι οι επενδύσεις σε Κατασκευές -κυρίως στις υποδομές- εκτιμάται ότι θα ενισχύσουν σημαντικά το μερίδιό τους στο ΑΕΠ την περίοδο 2024 – 2026.

Κ. Μακέδος: Η ανάπτυξη της οικονομίας προσφέρει μια νέα ευκαιρία για τον τεχνικό κόσμο

Ο πρόεδρος του ΤΜΕΔΕ, Κωνσταντίνος Μακέδος, κατά τη διάρκεια της τοποθέτησής του στην εκδήλωση παρουσίασης της μελέτης σημείωσε ότι «η ανάπτυξη της οικονομίας προσφέρει μια νέα ευκαιρία για τον τεχνικό κόσμο. Μια ευκαιρία που αποτελεί και ευθύνη καθώς, όλοι οφείλουμε να αντεπεξέλθουμε στην υλοποίηση των έργων που σχεδιάζονται και υλοποιούνται, ώστε να δημιουργήσουμε ένα βιώσιμο αναπτυξιακό και επενδυτικό περιβάλλον. Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο Τεχνικός Κόσμος, πέραν από τις όποιες προκλήσεις, γνωρίζει πώς να χαρτογραφήσει το τοπίο που διαμορφώνεται και να εντοπίσει τις ευκαιρίες και μπορεί να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στη νέα πραγματικότητα. Είναι στο χέρι μας, να αξιοποιήσουμε την ευκαιρία του μέλλοντος και να την συγχρονίσουμε με τη γνώση και την εμπειρία του παρελθόντος, προκειμένου να τοποθετήσουμε τον τεχνικό κόσμο και τη χώρα μας σε μία πορεία ανθεκτικότητας και προόδου. Να γίνουμε, για μία ακόμα φορά, πολλαπλασιαστές της ανάπτυξης και της ευημερίας, με βιώσιμους όρους».

Ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Νίκος Βέττας, αναφέρθηκε στη σημασία που έχει η συστηματική ανάκαμψη των κατασκευών στο συνολικό αναπτυξιακό μείγμα της ελληνικής οικονομίας και στην ευκαιρία που δίνεται, μέσω της νέας μελέτης, να καταγραφούν οι τάσεις αλλά κυρίως οι όροι, χρηματοδοτικά και σε επίπεδο παραγωγικού δυναμικού, ώστε οι θετικές προοπτικές να ευοδωθούν.

Το αποτύπωμα του κατασκευαστικού κλάδου-Σε 12,8 δισ. ευρώ η αξία παραγωγής του κλάδου κατασκευών

Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΟΒΕ, η αξία παραγωγής του κλάδου των Κατασκευών εκτιμάται ότι έφτασε το 2023 τα 12,8 δισ. ευρώ, επίπεδο υψηλότερο κατά 84% συγκριτικά με το 2017. Στον κλάδο απασχολούνταν συνολικά 197 χιλ. εργαζόμενοι το 2022, αριθμός που παρουσιάζει σχετική στασιμότητα, με τάση ελαφριάς ανόδου τα τελευταία χρόνια. Στις δραστηριότητες Αρχιτεκτόνων και Μηχανικών απασχολούνταν 74 χιλ. άτομα το 2022, χωρίς αξιοσημείωτη μεταβολή από το 2017.

Οι επενδύσεις σε κατασκευές αντιπροσώπευαν το 4,8% του ΑΕΠ το 2022, έναντι 14,7% το 2007, ενώ η απόκλιση για το 2022 σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ-27 υπερβαίνει τις 6 ποσοστιαίες μονάδες.

Στα στοιχεία των επιμέρους βραχυπρόθεσμων δεικτών αποτυπώνεται η ισχυρή ανάκαμψη του τομέα τα τελευταία χρόνια, με αξιοσημείωτη άνοδο της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας, αν και από πολύ χαμηλή βάση, αύξηση του κύκλου εργασιών και ενίσχυση των θετικών επιχειρηματικών προσδοκιών. Ωστόσο, αναδεικνύεται επίσης, η σημαντική αύξηση του κόστους κατασκευής και των τιμών των ακινήτων και η συγκρατημένη άνοδος της στεγαστικής πίστης, με παράλληλη αύξηση του σχετικού κόστους δανεισμού.

Ιδιαίτερα ενισχυμένη την τελευταία διετία είναι και η αγορά κατασκευής δημόσιων έργων, με αύξηση τόσο του πλήθους των δημοπρασιών όσο και του συνολικού προϋπολογισμού των δημόσιων έργων και αποκλιμάκωση του μέσου ποσοστού εκπτώσεων.

Το ανεκτέλεστο υπόλοιπο των μεγαλύτερων εταιρειών του κλάδου ανήλθε το 2023 (στοιχεία μέχρι το εννεάμηνο του έτους) σε 15,35 δισ. ευρώ, σημαντικά αυξημένο κατά 63% έναντι του προηγούμενου έτους και περίπου τριπλάσιο συγκριτικά με τον μέσο όρο της περιόδου 2018-2020.

Ισχυρές προοπτικές ανάπτυξης

Με βάση την ανάλυση των δράσεων του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΕΣΑΑ) εκτιμάται ότι σε έργα που έχουν άμεση σχέση με τις Κατασκευές θα κατευθυνθούν επιχορηγήσεις ύψους 9,9 δισ. ευρώ, κινητοποιώντας συνολικούς πόρους ύψους 12,8 δισ. ευρώ. Τα κατασκευαστικά έργα που στηρίζονται με επιχορηγήσεις από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) αφορούν κυρίως τους πυλώνες της Πράσινης Μετάβασης (6,3 δισ. ευρώ) και των Ιδιωτικών Επενδύσεων (2,7 δισ. ευρώ).

Μαζί με τους πόρους από τα δάνεια του ΤΑΑ (και τους κινητοποιούμενους από τα δάνεια πόρους χρηματοδότησης) εκτιμάται ότι για έργα με άμεση σχέση με τις Κατασκευές θα κινητοποιηθούν την περίοδο 2022-2026 συνολικά 23,9 δισ. ευρώ (12,8 δισ. ευρώ από τις επιχορηγήσεις και 11,1 δισ. ευρώ από τα δάνεια).

Συνεπώς, οι επενδύσεις σε Κατασκευές εκτιμάται ότι θα ενισχύσουν σημαντικά το μερίδιό τους στο ΑΕΠ την περίοδο 2023-2026. Μεσοπρόθεσμα εκτιμώνται επιπρόσθετες επενδύσεις σε υποδομές και κατοικίες ετησίως ύψους έως 3,0% του ΑΕΠ κατά μέσο όρο (συγκριτικά με το 2022) -με το ποσοστό των επενδύσεων σε κατασκευαστικά έργα να φτάνει μέχρι το 8,6% του ΑΕΠ το 2025 από 4,8% το 2022.

Εκτιμάται επίσης ότι η αξία παραγωγής των κατασκευαστικών έργων υποδομών και κατοικιών θα ακολουθήσει ισχυρή ανοδική πορεία την περίοδο 2024-2026, ξεπερνώντας τα 18 δισ. ευρώ το 2025, από 10,3 δισ. ευρώ το 2022.

Εκτίμηση αναγκών χρηματοδότησης

Η χρηματοδότηση του κλάδου των Κατασκευών από τα εγχώρια Νομισματικά Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα δεν σημείωσε σημαντική μεταβολή τα έτη 2020 και 2021, καθώς τα νέα δάνεια ανήλθαν σε 273 και 289 εκατ. ευρώ αντιστοίχως. Μεγάλη αύξηση σημειώθηκε το 2022, όταν τα νέα δάνεια ανήλθαν σε 602 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, το 2023, παρά την περαιτέρω άνοδο της κατασκευαστικής δραστηριότητας, η χρηματοδότηση των Κατασκευών υποχώρησε στα 280 εκατ. ευρώ. Η σημαντική άνοδος του κόστους δανεισμού το 2023 ήταν ένας από τους παράγοντες που ενδεχομένως επηρέασαν τις ροές χρηματοδότησης. Την περίοδο 2020-2023, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις του κλάδου έλαβαν κατά μέσο όρο το 72% των νέων δανείων και οι μεγάλες το υπόλοιπο 28%.

Όπως τονίζεται στη μελέτη του ΙΟΒΕ, η ανάπτυξη των δημόσιων και ιδιωτικών κατασκευαστικών έργων, η συμμετοχή σε δημόσια έργα και ο εκσυγχρονισμός του παραγωγικού δυναμικού του κλάδου θα απαιτήσουν αυξημένους πόρους χρηματοδότησης από το χρηματοπιστωτικό σύστημα, τόσο σε κεφάλαια κίνησης όσο και σε μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα δανειακά κεφάλαια.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ, ο συνολικός τραπεζικός δανεισμός των επιχειρήσεων του τομέα την περίοδο 2023-2026 θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 972 εκατ. έως 1,77 δισ. ευρώ.

Οι προκλήσεις για τις Κατασκευές

Η ανεπάρκεια εργατικού δυναμικού προβάλλει ως το βασικό εμπόδιο ανάπτυξης των Κατασκευών το 2023, ενώ και οι δυσκολίες χρηματοδότησης αξιολογούνται επίσης αρνητικά ως προς την επίπτωσή τους στην κατασκευαστική δραστηριότητα.

Η έλλειψη εργατικού δυναμικού συνεπάγεται καθυστερήσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε αύξηση του προϋπολογισμού και μη τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων των έργων. Σύμφωνα με τη μελέτη, το σύνολο των εργαζόμενων στις Κατασκευές θα πρέπει να αυξηθεί την περίοδο 2024-2026 σε περίπου 250 χιλ. εργαζόμενους, επίπεδο που είναι κατά 51 έως 55 χιλ. εργαζόμενους υψηλότερο σε σύγκριση με το σύνολο της απασχόλησης στις Κατασκευές το 2022 (197 χιλ. εργαζόμενοι).

Επιπλέον, η προοπτική περαιτέρω ανάπτυξης των κατασκευαστικών έργων τα επόμενα χρόνια δημιουργεί ανάγκες πρόσθετης χρηματοδότησης, περιλαμβανομένων των εγγυήσεων για τη συμμετοχή και την καλή εκτέλεση των έργων και απαιτεί μείωση των καθυστερήσεων πληρωμών των κατασκευαστικών επιχειρήσεων. Οι δυσκολίες στη χρηματοδότηση και το χρηματοδοτικό κενό μπορεί να περιοριστούν με τη χρήση διάφορων χρηματοδοτικών εργαλείων (π.χ. εγγυητικά κεφάλαια, επιδότηση επιτοκίου κ.ά.).

Στη μελέτη του ΙΟΒΕ επισημαίνεται επίσης η ανάγκη συστηματικής λειτουργίας του μηχανισμού καθορισμού των συντελεστών αναθεώρησης των τιμών που θα καλύπτει όλο το φάσμα των επιμέρους στοιχείων κόστους, ώστε να περιορίζεται η αβεβαιότητα για τους συμμετέχοντες σε διαγωνισμούς δημοσίων έργων και τα σχετικά προβλήματα που μπορεί να ανακύψουν στη διάρκεια υλοποίησης των έργων. Σε αυτό θα συμβάλλει η ανάπτυξη, λειτουργία και διαχείριση του Ενιαίου Συστήματος Τεχνικών Προδιαγραφών και Τιμολόγησης Τεχνικών Έργων και Μελετών και του Ηλεκτρονικού Συστήματος Προσδιορισμού Κόστους Συντελεστών Παραγωγής Τεχνικών Έργων.

Τα χαμηλά ποσοστά ψηφιοποίησης αλλά και η υστέρηση επενδύσεων από τις κατασκευαστικές επιχειρήσεις, αποτελούν δύο μείζονες προκλήσεις για την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητα του τομέα, ενώ και η διαχείριση των θεμάτων περιβάλλοντος, κοινωνίας και εταιρικής διακυβέρνησης (ESG) είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη διευκόλυνση της πρόσβασης των κατασκευαστικών επιχειρήσεων σε επενδυτικά και χρηματοδοτικά κεφάλαια.

Τέλος, στη μελέτη τονίζεται η ανάγκη σύνταξης Εθνικού Στρατηγικού Σχεδιασμού Υποδομών και Κατασκευών, στον οποίο θα τίθενται προτεραιότητες, θα καθορίζονται οι προγραμματισμένες και προβλεπόμενες επενδύσεις σε μεγάλες οικονομικές και κοινωνικές υποδομές, θα εξειδικεύονται οι πόροι χρηματοδότησης για κρίσιμα έργα υποδομής, συμπεριλαμβανομένης της συντήρησής τους, και θα προσδιορίζονται οι ανάγκες εργατικού δυναμικού και ανάπτυξης δεξιοτήτων για την υλοποίησή τους.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ